Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, khua dhar brua\ mặt trận gưl dlông Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nao ]ua\ lehana\n ma\ leh brua\ ho\ng êpul hgu\m djăp brua\ hgu\m Việt Nam. Ti anôk ma\ brua\, Nguyễn Thiện Nhân bi myuôm du\m klei m^n mrâo, du\m klei g^r mơ\ng djăp êpul hgu\m Việt Nam hla\m brua\ mđ^ h^n djăp klei bi hgu\m mguôp, lehana\n hgu\m brua\ yang [uôn. Boh nik, mơ\ng klei ru\ng răng hlăm wa\l Êa ks^ ngo\ leh êgao, êpul hgu\m jih jang brua\ hgu\m Việt Nam mâo ngă leh tu\ jing djăp klei mơ^t hra\ iêu mthưr kơ tar ro\ng lăn bi sa ai ho\ng Việt Nam, lehana\n bi kdơ\ng ho\ng Trung Quốc. Ho\ng du\m brua\ mtru\t mjhar klei bi đru kơ mnuih [un mơ\ng du\m phu\n prăk djăp êpul brua\ êngao knu\k kna, Nguyễn Thiện Nhân mta\ kơ êpul hgu\m mko\ mjing klei bi k[^n hluê ngă hdră êlan “Bi hro\ [un ho\ng klei kjăp, ho\ng du\m anôk đru kla\ mnga]”.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Đại tướng Trần Đại Quang, khua hla\m phu\n brua\ kđi c\ar, Khua Phu\n brua\ Công an g^t gai leh klei bi k[^n trực tuyến ho\ng khua g^t gai Công an du\m anôk brua\, alu\ wa\l hla\m kluôm ala c\ia\ng po\k nga\ du\m brua\ mơ\ng êpul Công an yang [uôn mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ kyua mơ\ng kman Ebola nga\. Leh hmư\ klei hưn mdah kơ boh klei rua\ kyua mơ\ng kman Ebola, hluê si klei g^t gai mơ\ng knu\k kna leh ana\n mtru\n du\m hdra\ mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ tưp mơ\ng Phu\n brua\ Công an… khua Phu\n brua\ Trần Đại Quang brei: Êngao kơ hluê nga\ djo\ kla\ hra\ mtru\n g^t gai mơ\ng Phu\n brua\, Công an du\m anôk brua\, alu\ wa\l jêc\ bi rue# leh Anôk g^t gai mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ kyua mơ\ng kman Ebola nga\ kơ anôk brua\, alu\ wa\l pô hluê djo\ si Hdra\ kc\ah nga\ brua\ mơ\ng Phu\n brua\ Công an c\ia\ng pral thâo mgang kdơ\ng klei rua\ tưp kyua mơ\ng kman Ebola nga\.

 

- Hruê mbruê, knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Khánh Hoà mko\ mjing klei bi k[^n hluê ngă hdră mtru\n mrô 67 mơ\ng knu\k kna, kơ du\m brua\ mđ^ kyar hdang kan, mâo truh 450 ]ô phung khua ho# mran hiu trah ma\ kan kbưi ho\ng hang. Phung khua ho# mran tơdah hluê ngă mâo klei tu\ dưn srăng đru phung trah ma\ kan Khánh Hoà mkra mđ^ pơ\ng mrâo ho# trah ma\ kan, mơ\ng năn mđ^ kyar h^n klei tu\ dưn brua\ hiu trah ma\ kan, lehana\n brua\ kia\ kriê wa\l êa ks^. Nguyễn Văn Đẩu, khua dhar brua\ dưn yuya, lehana\n răng mgang hdang kan ]ar Khánh Hoà brei thâo: }ar srăng mjing djăp klei găl đru phung trah ma\ kan dưi mâo ]an prăk, k]e\ đru, hưn mdah du\m mta mnơ\ng, kdrăp, du\m rup ho# trah ma\ kan djo\ guôp ]ia\ng kơ phung trah ma\ kan hro\ng ruah, lehana\n mko\ mjing hdră bi hmô klei bi hgu\m brua\ trah ma\ kan hla\m êa ks^:“Klei hluê ngă brua\ trah ma\ kan hlăm kr^ng êa ks^ kbưi ho\ng hang, mđing kơ brua\ hiu ma\ kan ngư, mâo hdră êlan kla\ mnga] bi mko\ mjing êpul, bi pơ\ng mkra ho# mran kjăp, `uăl wang, wah ma\ kan ngư, hlăm êa ks^ Trường Sa jing lu h^n. Phung trah ma\ kan si srăng pơ\ng mrâo ho# trah ma\ kan ]ia\ng rơ\ng dưi mâo ho# kjăp h^n, jăk h^n, leh ana\n phung ]an prăk, bi kla\ mnga] hdră pô ma\ brua\”.

 

- Hla\k 1h50’ tlam mbruê, gưl phiêr mơ\ng Knơ\ng brua\ êdeh phiêr ala c\ar Việt Nam (VietNam Airline) mrô VN 0952 lo\ dơ\ng mdia\ng ba 94 c\ô mnuih nga\ brua\ Việt Nam nga\ brua\ ti Libi w^t kơ ala c\ar, tru\n leh ti tac\ êdeh phiêr Nội Bài êđa\p ênang. Leh tru\n kơ tac\ êdeh phiêr quốc tế Nội Bài, 94 c\ô mnuih nga\ brua\ hlo\ng hluê nga\ mtam brua\ ksiêm mka\ dla\ng klei suaih pral leh ana\n mâo phung knua\ druh mơ\ng anôk brua\ ba nao nga\ brua\ jing Knơ\ng brua\ Vinamex drông leh ana\n ba êdeh ata\t nao truh kơ kdru\n êdeh pro\ng mơ\ng [uôn pro\ng leh ana\n tu\ ma\ klei đru tal êlâo mâo1 êkla\k pra\k kơ gra\p c\ô c\ia\ng w^t kơ [uôn sang. Nguyễn Đức Cường, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ Vinamex brei thâo: hdra\  mưn du\m boh êdeh phiêr mơ\ng Knơ\ng brua\ êdeh phiêr ala c\ar Việt Nam mơ\ng pô thầu Hyundai Engieering a\t mpra\p c\ia\ng ba êbeh 400 c\ô mnuih nga\ brua\ dôk nga\ brua\ kơ pô thầu anei ti Libi w^t kơ ala c\ar hla\m du\m hruê kơ ana\p.

 

- Aguah mbruê, brua\ Đảng du\m dhar brua\ ti ]ar Lâm Đồng mko\ mjing leh klei bi k[^n hriăm hdră mtru\n gưl tal 9, dhar brua\ g^t gai gưl dlông, gưl 11 kơ brua\ mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar knhuah dhar kreh, anak mnuih Việt Nam bi năng ho\ng klei mđ^ kyar kjăp lăn ]ar ho\ng phung jing knua\ druh knơ\ng hlăm êpul brua\. Klei bi k[^n mđing ksiêm hriăm du\m boh phu\n hdră mtru\n mrô 33-NQ/TW hruê 9/6/2014 kơ “Mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar knhuah dhar kreh, anak mnuih Việt Nam bi năng djo\ ho\ng klei mđ^ kyar kjăp lăn ]ar”. Hlăm năn bi kla\, mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar knhuah dhar kreh, anak mnuih Việt Nam jing hdră êlan pro\ng mơ\ng Đảng, hlăm ênuk mlih mrâo lăn ]ar. Mko\ mjing dhar kreh djuê ana ana\n jing mko\ mjing kơ gưl anak mnuih Việt Nam ho\ng ênoh ]ua\n du\m knhuah dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ jăk, lehana\n anak mnuih Việt Nam jing boh kdru\t ]ia\ng mko\ mjing lehana\n mđ^ kyar knhuah dhar kreh, mđ^ kyar lăn ]ar.

 

- Knơ\ng brua\ jia c\ar Dak Lak mrâo mko\ mjing klei bi hria\m hdra\ mtru\n brua\ jia mrâo kơ hrui jia pra\k mâo ba w^t mơ\ng du\m Anôk brua\ duh mkra mnia blei, pra\k jia ba yua la\n, mưn yua la\n, pra\k mưn yua êlah êa kơ êbeh 300 anôk brua\  hla\m c\ar. Ti adu\ bi hria\m, phung bi ala kơ du\m anôk brua\, mnuih ba jia mâo hria\m leh kơ du\m hdra\ mtru\n jia mrâo, mâo klei tu\ yua hla\m thu\n 2014. Adu\ bi hria\m lo\ lui mmông c\ia\ng bi êmuh hria\m trông msir mghaih du\m klei adôk gun kpa\k kơ du\m hdra\ mtru\n jia hla\m klei hluê nga\ ti anôk brua\.

 

- Hruê mbruê, knơ\ng brua\ kia\ kriê l^ng kahan ]ar Bình Thuận hgu\m ho\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ hàm Đức, kdriêk Hàm Thuận Bắc lehana\n du\m êpul kahan hđăp, mko\ mjing klei kuai duah msat anôk dơr lu mnuih jing phung săn asei mlei hlăm ênuk blah ngă kdơ\ng ho\ng Mi ti kđông Bà Què, ara\ anei dôk hla\m thôn 5, sa\ Hàm Đức, kdriêk Hàm Thuận Bắc. Mơ\ng du\m klei mnuih [uôn sang  lehana\n êpul kahan hđăp hưn, knơ\ng brua\ kia\ kriê l^ng kahan ]ar ngă leh klei nao bi kla\, bi tuôm ho\ng phung [uh, ksiêm dlăng anôk dơr lu phung săn asei. Êpul kuai duah mâo [uh lu klang, lehana\n mnơ\ng yua mưng jua\t mơ\ng phung săn asei, mse\ si: Jep ksu, ]hia\ng guê]. Êpul ngă leh klei kuai ma\ klang kleh ana\n. Wưng kơ ana\p, knơ\ng brua\ kia\ kriê kahan ]ar srăng djăp mta hra\ mơar, bi kla\ ana\n phung săn asei, êpul kahan, lehana\n ngă knăm ]ang ênuh lehana\n ba dơr klang kleh digơ\ kơ msat phung săn asei.

 

- Khua knu\k kna mrâo bi mkla\ đru 230 êklai pra\k ma\ mơ\ng phu\n pra\k knu\k kna Trung ương thu\n 2014 brei kơ du\m c\ar: Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi leh ana\n [uôn pro\ng Đà Nẵng c\ia\ng hluê nga\ du\m hdra\ brua\ jêc\ msir klei truh mơ\ng ang^n êbu\ mrô 11 nga\ hla\k thu\n 2013. Khua knu\k kna brei du\m c\ar Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi leh ana\n [uôn pro\ng Đà Nẵng mâo klei đua klam kriê dla\ng, ba yua ênoh pra\k đru ana\n hluê djo\ si klei kc\ah mtru\n ara\ anei, mb^t ana\n lo\ iêo mguôp mơ\ng du\m phu\n pra\k mka\n ti alu\ wa\l c\ia\ng rơ\ng nga\ bi rue# leh hdra\ brua\.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hluê ngă hdră k]ah mđ^ ktang klei đru hgu\m kluôm ênu\m leh ana\n mâo boh tu\ dưn plah wah l^ng k’han 2 ala ]ar Việt Nam leh ana\n Campuchia, hlăm thu\n 2014, Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Việt Nam [ua\n đru brei kơ Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar leh ana\n L^ng k’han ala mtao Campuchia jih jang mâo 21 êklăk 600 êbâo đôlar Mi hlăm dja\p mta bruă, hlăm ana\n mâo êbeh 2 êklăk đôlar Mi pioh ba yua kơ bruă ru\ mdơ\ng phu\n. Lo\ dơ\ng hluê ngă hnư đru brei anei, aguah mbruê ti Anôk brua\ Knơ\ng g^t gai k’han mnah knong hlăm l^ng k’han ala mtao Campuchia wa\l ]ar Kompong Speu mko\ mjing klei k[^n mphu\n bruă ru\ mdơ\ng sang k[^n pro\ng leh ana\n Anôk dôk kơ phung khua k’han, l^ng k’han Knơ\ng bruă g^t gai k’han mnah knong l^ng k’han ala mtao Campuchia. Hdră bruă mâo boh pro\ng 350 m2, ho\ng ênoh prăk bi liê m^n t^ng truh giăm 91 êbâo đôlar Mi.

 

- Hlăm 1 klei mâo kdjăt `hăr, Hai-đơ an A-ba-đi, k’iăng khua Quốc hội Ira\c hruê mbruê djo\ ruah mdưm ngă khua knu\k kna ala ]ar anei, đua klam srăng mko\ mjing knu\k kna mrâo. Anei jing 1 klei mâo kdjăt `hăr kyua êlâo kơnăn ăt hruê ana\n, sang phat mkra kđi klei gưl dlông Ira\c mâo leh klei bi kmlă tu\ yap êpul hgu\m mơ\ng khua knu\k kna ala ]ar anei Al Maliki jing êpul hgu\m pro\ng h^n hlăm Quốc hội, mđr^ng ho\ng bruă Ma-li-ki ana\p amra lo\ dơ\ng păn ngă khua knu\k kna đrông gưl tal 3.

 

- Khua knu\k kna Thổ Nhĩ Kỳ Tayip Erdogan hưn mthâo mâo klei tu\ dưi hlăm klei ruah khua mil ]hil gưl tal êlâo mơ\ng ala ]ar anei. Khua dla\ng knơ\ng bruă ruah khua gưl dlông bi klă Erdogan mâo klei tu\ dưi ho\ng êbeh 99% ênoh hră mple\ mâo ksiêm yap leh. Hluê si phung ngă bruă ksiêm dlăng, hlăm klei ruah khua mrâo anei, Erdogan mâo klei nao ai mơ\ng lar êngu\m mnuih [uôn sang mâo pra\k hrui w^t man dưn, boh nik gơ\ ti kwar Krah leh ana\n du\m kdriêk [un êdi ti Istanbul, kyua klei hd^p mơ\ng mnuih [uôn sang ala ]ar anei mâo klei đ^ kyar h^n hla\m ênuk `u kia\ kriê.

 

- Du\m êbâo ]ô mnuih Ira\c, lu êdi hriê mơ\ng êpul êya mnuih Cuốc Yazidi  găn knông lăn mu\t hlăm kr^ng lăn Siri k`ăm dê] đue# kơ klei bi ngă kbia\ hriê mơ\ng êpul pia knu\k kna Islam ti Ira\c mko\ mjing. Giăm 40 êbâo ]ô mnuih Ira\c hlăm êpul êya Yazidi mgo# brei dôk mklin ti 9 anôk mdê mdê hlăm dlông ]ư\ Xin-gia hlăk êjai êpul pia knu\k kna Islam mđ^ ktang du\m klei ngă ru\ng răng hlăm alu\ wa\l. Phung digơ\ anei ana\p le\ hlăm klei djiê ư\ êpa leh ana\n mâo leh đađa ala ]ar mphu\n k]ưm đru brei mnơ\ng [ơ\ng huă leh ana\n êa mnăm kơ digơ\.

 

- Bờ Biển Nga hruê mbruê hưn mthâo kăm du\m gưl phiơr mơ\ng du\m ala ]ar mâo klei hma^ djo\ kyua klei ruă Ebola mse\ si 1 kdrê] c\ia\ng răng mgang kman klei ruă ngă djiê mnuih tưp lar kơ ala ]ar anei. Hlăm asa\p hưn mthâo, knu\k kna Bờ Biển Nga brei thâo: ala ]ar anei kăm du\m Knơ\ng bruă êdeh phiơr amâo mâo du\ mdiăng tuê mơ\ng du\m ala ]ar mâo klei ruă Ebola. Knu\k kna Bờ Biển Ngà ăt amra mđ^ ktang du\m hdră răng mgang ti ta] êdeh phiơr Abiyan. Hluê ho\ng ana\n, “Jih jang phung tuê amra tu\ klei ksiêm dlăng hnơ\ng hlơr asei mlei ho\ng máy mkă dlăng hnơ\ng hlơr asei mlei mtrang ho\ng pui.