Klei mrâo ala ]ar pô:

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội, Phu\n brua\ kđi ]ar mko\ mjing klei bi k[^n ma\ klei blu\ kơ brua\ ksiêm w^t 5 thu\n hluê ngă hdră mtru\n mrô 21 mơ\ng Klei bi k[^n tal 6, Dhar brua\ g^t gai Đảng Gưl dlông 10, kơ klei lo\ dơ\ng bi leh klei bhiăn duh mkra mnia mblei hluê hdră êlan yang [uôn ngă phu\n. Klah ]u\n klei bi k[^n, Khua g^t gai brua\ Đảng Nguyễn Phú Trọng la] kla\: Brua\ ksiêm w^t 5 thu\n hluê ngă hdră mtru\n Gưl dlông 6, gưl 10 jing ]ia\ng lo\ bi êdah du\m mta mrâo mdah kơ Gưl dlông, lehana\n mguôp hlăm brua\ ksiêm w^t 30 thu\n mlih mrâo lehana\n mko\ mjing klei hâo mdah brua\ kđi ]ar kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng 12. Brua\ ksiêm w^t bi djo\ ho\ng du\m boh phu\n mơ\ng hdră mtru\n Gưl dlông 6. Djăp brua\ hlăk dôk bi trông ]hai năng lo\ dơ\ng ksiêm duah bi kla\ ênu\m pioh hâo mdah kơ Gưl dlông, lehana\n ba mdah kơ klei bi k[^n pro\ng ksiêm dlăng, mkla\ mklơ\ng. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng la] brei thâo [uh bi nik hlăm 30 thu\n êgao mlih mrâo, ala ]ar drei lo\ dơ\ng bi mlih tu\ jing mơ\ng klei bhiăn duh mkra, mghaih msir bi jih hdră ma\ brua\ hđăp amâo lo\ djo\, đue# nao kơ hdră êlan ma\ brua\ duh mkra mnia mblei hluê hdră êlan yang [uôn ngă phu\n. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng mta\ hlăm klei hâo mdah, kdrê] la] kơ hdră êlan ma\ brua\ năng lo\ hluê ngă hdră mtru\n Gưl dlông 6 gưl 10, bi m`a\ kơ du\m klei mlih mrâo, ya mta lo\ dơ\ng mtru\t mđ^, ruh mgaih ]ia\ng [rư\ hruê bi kjăp h^n klei bhiăn duh mkra mnia mblei hluê hdră êlan yang [uôn ngă phu\n.

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội, knơ\ng bruă hdră bhiăn mơ\ng Quốc hội mko\ mjing klei bi k[^n kluôm gưl tal 14. Phung bi ala mâo blu\ mguôp kơ du\m mta hră mơar bruă mkhư\ gang klei ngă soh ho\ng hdră bhiăn knu\k kna leh ana\n klei ngă soh mkăn, bruă msir mghaih klei k]u\t hưn, bruă hluê ngă hdră phat mkra leh ana\n bruă răng mgang klei tle\ [ơ\ng ngăn do\ knu\k kna thu\n 2014. Klei hâo hưn mơ\ng knu\k kna kơ bruă răng mgang klei ngă soh ho\ng hdră bhiăn knu\k kna leh ana\n klei ngă soh thu\n 2014 la] klă: thu\n anei bruă ngă mơ\ng phung ngă soh dưi mhro\ leh. Ênoh klei k]u\t hưn mrâo êbeh 65 êbâo klei ho\ng êbeh 100 êbâo mnuih ngă soh. Hnơ\ng thâo bruă ksiêm dlăng, phat mkra klei soh mâo klei đ^ kyar. Lu phung ngă soh mâo êpul dưi bi rai. Hmao [uh leh ana\n ba k]u\t du\m klei ngă soh bruă duh mkra, klei tle\ [ơ\ng ngăn do\ knu\k kna pro\ng. Khă sơnăn, hră hâo hưn ăt ktrâo la] klă, klei ngă soh lo\ dơ\ng mâo dleh ksiêm dlăng [rư\ hruê [rư\ kjham h^n, boh nik gơ\ klei soh tle\ ]h^ mnuih, klei soh ba yua matuý. Phu\n agha klei anei, kyua bruă duh mkra yang [uôn dleh dlan, ênoh mnuih lui] bruă mă đ^ h^n, ngă hma^ djo\ kơ klei êđăp ênang yang [uôn, ngă đ^ h^n klei ngă soh. Bruă kriê dlăng knu\k kna hlăm du\m mta bruă adôk lu klei k’hơ, boh nik gơ\ hlăm bruă kriê dlăng ngăn prăk, lăn ala, kriê dlăng knông lăn, [a\ng jang knông lăn.

 

- Tlam mbruê, Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak mko\ mjing leh knăm mđup brei ana\n knăl Am^ Việt Nam jho\ng ktang kơ 44 ]ô am^, hlăm na\n mâo 11 ]ô mâo dưi mđup brei ana\n knăl, 33 ]ô hlăk akâo mđup brei ana\n knăl. Snăn hlăm 44 ]ô am^ mâo mđup brei ana\n knăl tal anei, Daklak mâo leh 275 ]ô am^ Việt Nam jho\ng ktang. 29 ]ô am^ adôk hd^p thu\n leh khua sơăi, ai awa\t, kyuana\n brua\ mđing dlăng mơ\ng Đảng, Knu\k kna lehana\n jih jang yang [uôn jing yuôm bhăn êdi. Amai Đặng Minh Điệp, anak mniê Nguyễn Thị Thơm, mâo 2 anak êkei êngia\ asei hlăm ênuk bi blah kdơ\ng ho\ng Mi, mâo mđup brei ana\n knăl tal anei brei thâo:“Ara\ anei am^ amâo lo\ suaih ôh. Leh mâo ma\ ana\n knăl anei am^ ăt mơak mơh, am^ dôk hmăng hmưi klei anei mơ\ng sui. Găp djuê bo\ ho\ng klei mơak, am^ mâo bi s^t leh klei ]ia\ng, mâo leh Knu\k kna tu\ yap du\m klei đru mguôp mơ\ng găp djuê hlăm brua\ răng mgang ala ]ar. Mn^ anei brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l mâo klei mđing êdi kơ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, hruê knăm, hruê tết ăt ]ua\ êmuh mđ^ ai am^. Anei jing klei am^ lehana\n găp djuê amâo mâo dưi wơr ôh”.

 

- Ti ana\p ang^n êbu\ tuh nao hlăm kr^ng êa ks^ kwar Krah ala ]ar Philippin, mâo ana\n pia quốc tế Kalmaegi, hruê mbruê, knơ\ng bruă pla mjing, phu\n bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar [uôn sang mơ^t hră mtru\n asa\p kơ knơ\ng bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar [uôn sang du\m ]ar, [uôn pro\ng kwar Dưr g^t gai bruă hrui mă boh mdiê kuê yan giăm puih, mdiê yan hjan hnưm thu\n 2014. Boh nik gơ\, du\m alu\ wa\l kwar Dưr pral mđoh mđue# êa hluê mnuôr êa hlăm lo\, mđue# êa kr^ng mdiê leh kma asa\r. Mb^t ana\n mtô mblang, mtru\t mjhar mnuih [uôn ngă lo\ hma pral hrui wia\ ênhă mdiê leh ksă ho\ng hdră “ mtah hlăm sang jăk h^n ksă hlăm hma”, amâo ngă ngơi mang ho\ng ang^n êbu\, kyua anei jing wưng ang^n êbu\ tuh hriê hlăm ala ]ar hnơ\ng pro\ng h^n.

 

- Mâo hluê ngă leh 4 thu\n, [ia\dah hdră brua\ lo\ hma ho\ng kdrăp mrâo mrang ti ]ar Dak Nông mrâo mâo klei duh bi liê êbeh 130 êklai prăk, lu jing prăk mơ\ng mnuih [uôn sang. Anei mơh jing boh phu\n ata\t kơ brua\ anei ma\ brua\ klah klap. Ti anôk bi trông ]hai kơ brua\ lo\ hma ho\ng kdrăp mrâo mrang, mâo knơ\ng brua\ kreh knhâo Dak Nông mko\ mjing aguah mbruê, mâo lu klei blu\ la] mse\ snăn. Tui si knơ\ng brua\ kreh knhâo Dak Nông, mơ\ng thu\n 2010 truh kơ ara\ anei, ]ar mâo mkăp leh êbeh 34 êklai prăk kơ brua\ mđ^ kyar klei pla mjing ho\ng kdrăp mrâo mrang. Hlămbrua\ ]ia\ng mâo klei duh bi liê pioh mko\ mjing du\m kr^ng thơ\ng kơ brua\ pla mjing hơ^t pro\ng, mâo leh 20 phu\ng duh mkra truh kơ Dak Nông ]ia\ng tui duah klei găl, lehana\n mâo leh ]ar mkla\ mklơ\ng kơ 8 hdră brua\, ho\ng ênoh prăk duh bi liê jih jang êbeh 456 êklai prăk. Lu klei blu\ hla\m anôk bi trông ]hai bi la], hnơ\ng klei duh bi liê, lehana\n boh tu\ dưn duah klei duh bi liê ti Dak Nông hlăm 4 thu\n êgao kơ brua\ pla mjing ho\ng kdrăp mrâo mrang, ăt adôk [ia\. Mb^t ho\ng ana\n, ]ar ka mâo ôh klei ]ua\l mka\ kla\ mnga] hla\m brua\ anei. Anei mơh jing mta phu\n ngă kơ brua\ pla mjing ho\ng kdrăp mrâo mrang hlăm ]ar ăt adôk le\ hlăm klei hliê hluôt klah klap, klei tu\ dưn kno\ng [ia\.

 

- 3 thu\n êgao, keh prăk kriê mgang leh ana\n mđ^ kyar dliê ]ar Kon Tum hluê ngă hrui mă prăk kriê dlăng wa\l dliê mâo êbeh 380 êklai prăk. Phung đang dliê leh ana\n go\ êsei tu\ mă phăn jao grăp thu\n dưi tla prăk kriê wa\l dlăng dliê, sơnăn mâo thiăm klei găl duh mkra, hơ^t ai tiê kriê mgang leh ana\n mđ^ kyar dliê. Bruă hrui mă prăk kriê mgang wa\l dliê mơ\ng ]ar Kon Tum hluê ngă ho\ng 7 sang máy phu\n pui 2 ]ar Gia Lai- Kon Tum leh ana\n 11 anôk bruă ]h^ pui kmlă hlăm ]ar. Hlăm ana\n, prăk hrui w^t mơ\ng sang máy phu\n pui kmlă Ia Ly jing lu h^n, ho\ng giăm 180 êklai prăk. Mơ\ng prăk hrui w^t anei, êbeh 170 êklai prăk brei ]an tla kơ 19 anôk bruă, pô đang dliê leh ana\n êbeh 5 êbâo go\ êsei mnuih [uôn sang, 23 êpul êya tu\ mă kriê mgang dliê. Bruă tla prăk kriê mgang wa\l dliê mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ktưn ai hluê ngă bruă kriê mgang dliê leh ana\n siă suôr ho\ng dliê.

 

- Hlăm brô 10h30’ hruê mbruê, ti sang Tân Khải Hoàn, hlăk dôk mdơ\ng ti mrô 16A, êlan Phạm Văn Đồng, [uôn pro\ng Plei Ku, ]ar Gialai mâo klei truh ngă djiê sa ] ô mnuih, lehana\n sa ]ô mnuih êka. Êjai mnuih ma\ brua\ dôk tuh betong ti tal 5 sang Tân Khải Hoàn. Jih jang pra dra\ lehana\n sa kdrê] betong, msei mơ\ng sang anei bhiâo riâo rit dlưh, hlo\ng kdơr dua ]ô mnuih ma\ brua\ ana\n jing nguyễn Văn Nhơn kkiêng thu\n 1977, leh ana\n Lê Văn Ba kkiêng thu\n 1982, jih digơ\ dua dôk ti [uôn pro\ng Quy Nhơn, ]ar Bình Định. Kha\dah mâo leh phung aê mdrao sang êa drao pro\ng ]ar Gialai jih ai tiê mdrao, [ia\dah kyua anôk êka kjham, Nguyễn Văn Nhơn djiê hlăk 12h yang hruê dơ\ng hruê mbruê, bi Lê Văn Ba lo\ dơ\ng dôk mdrao, lehana\n tlaih leh mơ\ng klei hu^ hyưt.

 

Klei mrâo ala ta] êngao:

 

- Êpul hgu\m châu Âu hruê mbruê hưn mthâo thiăm du\m hdră bi kmhal êpul anei bi kmhal ho\ng Nga leh ana\n du\m hdră bi kmhal anei ba yua mơ\ng hruê mbruê. Hluê si hră klei mrâo klă s^t ( Official Journal mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu ]ih mkra hruê mbruê, du\m hdră bi kmhal mđ^ ktang mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu ho\ng Nga amra k[^n kơ bruă kăm Nga mje\ mgiăm ho\ng sang ]ơ mnia mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu. Hluê ho\ng ana\n mnuih [uôn sang leh ana\n knơ\ng bruă mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu amra amâo mâo mkăp ôh prăk ]an kơ 5 knơ\ng prăk dôk hlăm dưn yua knu\k kna mơ\ng Nga. Asa\p kăm lo\ bi hnơ\ng du\m bruă mnia mblei trái phiếu, du\m bruă kriê ngăn prăk mơ\ng du\m knơ\ng prăk anei mơ\ng Nga. Mb^t ho\ng du\m knơ\ng prăk, đađa knơ\ng bruă năng lượng leh ana\n kriê mgang ala ]ar mơ\ng Nga ăt tuôm asa\p mrtu\n bi kmhal. 24 ]ô mnuih Nga ăt ]ih hlăm ana\n tu\ klei bi kmhal mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu gưl anei. Hluê ho\ng ana\n, du\m phung anei amra kăm êrô hiu leh ana\n tu\ klei kwang dar ngăn do\.

 

- Khua mil ]hil Ukraina Petro Poroshenko hruê mbruê, bi êdah leh amâo srăng ba yua hdră l^ng kahan ôh kơ klei ru\ng răng ti Ukraina, lehana\n [ua\n rơ\ng srăng mghaih msir klei amâo mâo thâo bi djo\ ti ala ]ar anei ho\ng klei bi blu\ hrăm brua\ kđi ]ar. ~u ăt bi êdah klei ]ang hmăng: Asa\p mdei mtuh phao ktuang ti alu\ wa\l kwar Ngo\ ala ]ar anei mâo Knu\k kna lehana\n êpul nah dih kuôl ka\ leh hlăk knhal jih hruê kăm êgao, srăng krơ\ng pioh kơ `u mđing kru\ w^t brua\ duh mkra “hlăk awa\t êdu êdi ti ala ]ar anei.

 

- Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc hruê mbruê brei thâo; klei bi trông blu\ hrăm kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc- Mi ( KIDD), bi trông ]hai bruă Mi ba jao klei dưi kiă kriê hlăm ênuk mblah ngă kơ Hàn Quốc amra mko\ mjing hlăm hruê 16/9 ana\p truh ti Seul; ala ]ar Hàn Quốc. Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc brei thâo; 2 nah amra mâo klei blu\ hrăm kơ mta ]ua\n leh ana\n wưng jao klei dưi kiă kriê hlăm ênuk mblah ngă ]ia\ng dưi hưn mdah klei mklă mklơ\ng knhal tui] ti anôk bi k[^n đru k]e\ kriê dlăng klei êđăp ênang Hàn Quốc- Mi ( SCM) gưl tal 46 ti Mi hlăm mlan 10 ana\p truh.

 

- Hruê mbruê, brua\ sang ]ư\ êa l^ng kahan Thailan mrâo bi êdah hdră êlan ma\ brua\ ti ana\p Êpul Hgu\m mko\ mjing hdră bhiăn ala ]ar. Khua knu\k kna Thailan Prayuth Chan Ocha brei thâo, Knu\k kna mơ\ng `u srăng mđing hla\m 11 mta brua\ phu\n, mơ\ng klei duh mkra hlo\ng truh kơ brua\ ho\ng ta] êngao, lehana\n brua\ kdơ\ng ho\ng klei [ơ\ng ngăn. Khua knu\k kna Chan Ocha [ua\n sra\ng pral hluê ngă, lehana\n mtru\t mđ^ djăp brua\ bi mlih ti Thailan. Knu\k kna srăng ma\ brua\ ho\ng klei kjăp kyua klei tu\ dưn kluôm, lehana\n lo\ mâo klei bi hgu\m mguôp hlăm ala ]ar. Tui si Khua knu\kkna Chan Ocha, ara\ anei jing wưng bo\ ho\ng klei lông dlăng ho\ng knu\k kna `u.