Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Lo\ dơ\ng hlăm brua\ hiu ]hưn kơ ala ]ar Bỉ, tlam mbruê hluê mmông Việt Nam, khua knu\k kna mrâo ala mtao Bỉ Charles Michel g^t gai klei drông khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mb^t ho\ng êpul phung khua êmua gưl dlông ala ]ar drei hlăk dôk ]hưn kơ ala mtao Bỉ. Dua khua knu\k kna mâo leh klei bi trông ]hai êlam lehana\n bi tu\ kơ du\m hdră hyua\ kjăp h^n klei hgu\m mb^t jăk siam, lehana\n mtru\t brua\ hgu\m dua nah hla\m lu mta brua\. Dua khua knu\k kna bi êdah klei ư ai ti ana\p klei tu\ dưn leh mâo mơ\ng du\m brua\ hgu\m mâo leh hdra\ ]ua. Dua nah bi la] klei hgu\m brua\ dhar kreh – sang hra\ mơar jing gru mnga] kơ klei hgu\m dua ala ]ar, mkla\ mklơ\ng klei lo\ dơ\ng bi kjăp ]ia\ng kơ du\m boh sang hra\ đại học, anôk ksiêm duah mơ\ng dua ala ]ar mđ^ h^n klei hgu\m, bi êmuh hriăm hdơ\ng găp ana\p truh kơ klei mjua\t bi hriăm nanao êpul ma\ brua\ mâo hnơ\ng kjăp.

 

- Bi hdơr 10 thu\n hruê Phung duh mkra mnia blei êngao knu\k kna Việt Nam hruê 13/10, knhal jih tlam mbruê, Khua hla\m Phu\n brua\ kđi c\ar, Khua Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ho\ng Êpul hgu\m duh mkra mnia blei hla\k ai Việt Nam. Ti mmông nga\ brua\, leh h’êc\ hmưi kơ Êpul hgu\m duh mkra mnia blei hla\k ai, Nguyễn Thiện Nhân lac\ snei: ara\ anei mâo hla\m brô 400 êbâo anôk brua\ hla\m kluôm ala, anei kla\ s^t jing êpul êya leh hla\k leh ana\n sra\ng lo\ dơ\ng đru mguôp yuôm bha\n bi mjing ai ktang kơ brua\ duh mkra mơ\ng Việt Nam hla\m ako\ ênuk êbâo thu\n tal 21:“ S^t lac\ kơ GDP Việt Nam đ^ kyar êbeh 7% leh gia\m 30 thu\n, s^t lac\ kơ Việt Nam jing ala c\ar mâo mnơ\ng ba c\h^ kơ ala tac\ êngao, jing anôk duh bi liê sna\n hla\m ana\n mâo klei đru mguôp mơ\ng jih jang phung duh mkra mnia blei lac\ mb^t leh ana\n phung duh mkra mnia blei hla\k ai lac\ hja\n. Brua\ duh mkra jing klang ro\ng leh ana\n phuang duh mkra mnia blei jing klang grưh leh ana\n phung duh mkra mnia blei hla\k ai jing gưl êdei ana\p kơ la\n c\ar, ho\ng klei đru mguôp mơ\ng phung duh mkra mnia blei wa\t kơ brua\ duh mkra, brua\ yang [uôn leh ana\n brua\ bi mjua\t hria\m anak mnuih”.

 

- }ia\ng dưi mdrơ\ng ho\ng djăp mta klei amâo mâo jăk mơ\ng ang^n êbu\ pro\ng lehana\n ktang, K’ia\ng Khua knu\k kna Hoàng Trung Hải mta\ kơ jih jang djăp alu\ wa\l, Dhar brua\ g^t gai gang kdơ\ng ho\ng klei êa lip lê] ang^n êbu\ Gưl dlông êmưt êdi ti mlan 6/2015 bi mko\ mjing, mâo hdra ma\ brua\ kla\ kăp mdrơ\ng ho\ng ang^n êbu\ pro\ng lehana\n ktang. K’ia\ng khua knu\k kna ăt mta\ kơ dhar brua\ kia\ kriê klei gang kdơ\ng ho\ng êa lip lê] êng^n êbu\ Gưl dlông, Dhar brua\ tui duah do\ng đru klei hgu\m ho\ng du\m alu\ wa\l bi ksiêm dlăng, mâo klei akâo kơ Khua knu\k kna duh bi liê ru\ mkra brua\ nah gu\, mprăp kdrăp pioh mdrơ\ng ho\ng ang^n êbu\ pro\ng lehana\n ktang mâo klei tu\ dưn.

 

- Khua knu\k kna tu\ ư ho\ng hdra\ êlan duh bi liê nga\ Hdra\ brua\ mko\ mjing Sang hra\ Đại học Y khoa Tokyo - Việt Nam hluê hdra\ Sang hra\ Đại học mâo pra\k duh bi liê ala tac\ êngao nga\ brua\ hluê djo\ ho\ng Hdra\ bria\n anôk brua\, Hdra\ bhia\n duh bi liê leh ana\n hra\ m’ar hdra\ bhia\n djo\ tuôm kyua mơ\ng Sang hra\ Y khoa Waseda ho\ng du\m êpul brua\ leh ana\n mnuih mơ\ng Nhật Bản duh bi liê  ti nga\ Hưng Yên. Đại học Y khoa Tokyo - Việt Nam m^n t^ng sra\ng bi hria\m gưl Đại học 4 thu\n kơ du\m brua\ điều dưỡng lo\ w^t kru\ asei mlei; Vật lý trị liệu leh ana\n kdra\p mnơ\ng yua [ư\ mkra jơ\ng kngan mgưt. Leh 4 thu\n nga\ brua\ knua\, sang hra\ sra\ng mâo hla\m brô 1.200 c\ô sinh viên, phung nai mtô mâo 80 c\ô hla\m ana\n mâo 10 c\ô tiến sĩ mnuih ala tac\ êngao leh ana\n 18 c\ô tiẽn sĩ mnuih Việt Nam.

                                                                                                          

- Klei k[^n pro\ng brua\ mko\ mjing Êpul hgu\m Phung mniê duh mkra Việt Nam srăng mko\ mjing hlăm dua hruê 18 – 19/10 ti Hà Nội [ri bi hdơr 84 thu\n hruê mko\ mjing Êpul hgu\m brua\ mniê Việt Nam lehana\n hruê phung mniê Việt Nam 20/10. Tui si t^ng nao hlăm klei bi k[^n anei mâo 500 ]ô phung bi ala hriê mơ\ng du\m êpul hgu\m brua\ mniê, êpul hgu\m phung mniê duh mkra du\m ]ar, phung mniê duh mkra mnia mblei, phung mniê g^t gai du\m êpul gru\p, knơ\ng brua\ pro\ng hlăm kluôm ala. Êpul hgu\m phung mniê duh mkra Việt Nam mâo mko\ mjing k`ăm bi klin, mko\ mjing klei bi hgu\m mguôp, bi đru mđ^ h^n klei thâo, brua\ klam mơ\ng phung mniê duh mkra, kyua klei đ^ kyar kjăp lăn ]ar.

 

- C|ia\ng mtru\t mđ^ ai du\m go\ êsei mnuih [uôn sang [un knap ktưn đ^ tlaih mơ\ng [un, 3 thu\n êgao kdriêk Tu M’Rông, c\ar Kon Tum bi liê leh êbeh 7 êklảipa\k pah mni kơ du\m go\ êsei kmla\n ai tiê kbia\ đue# mơ\ng ana\n go\ êsei [un. Brua\ pa\h mni kơ du\m go\ êsei [un tlaih [un mâo kdriêk Tu M’Rông, c\ar Kon Tum hluê nga\ mơ\ng thu\n 2011, ho\ng hnơ\ng pa\h mni mâo 5 êkla\k pra\k kơ gra\p go\ êsei. Sa kdrêc\pra\k yua kơ brua\ pa\h mni kah ma\ mơ\ng pra\k knu\k kna, sa kdrêc\ ma\ mơ\ng pra\k mkiêt mkriêm du\m ênoh pra\k bi liê leh an\n iêo mthưr klei đru mguôp mơp\ng du\m anôk brua, mnuih mâo ai tiê kmah thâo pap đru mguôp. Hla\m 3 thu\n êgao, ho\ng gia\m 1.500 go\ êsei tlaih mơ\ng [un, kdriêk mâo pa\h mni leh êbeh 7 êklai400 êkla\k pra\k. Nguyễn Đình Luyện, K’ia\ng khua Adu\ brua\ mnuih nga\ brua\, khan êka êkeh leh ana\n Yang [uôn kdriêk Tu M’Rông brei thâo:“ Đru 5 êkla\k pra\k anei jing c\ia\ng kơ du\m gio\ êsei tlaih [un dưi h’^t kja\p. Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdiêk g^t gai, bohnik du\m sa\ pral thâo ta\ hdra\ kơ du\m go\ êsei nga\ hra\ m’ar leh ana\n ta\ hdra\ kơ go\ êsei jing pla ya mta mnơ\ng, rông ya mta mnơ\ng? Lu go\ êsei ba rông êmô. Rông êmô sna\n lo\ thia\m pra\k ka\k, đru mguôp. Knu\k kna đru 5 êkla\k pra\k, sna\n mnuih [uôn sang lo\ mguôp mâo 2 – 3 êkla\k pra\k. Đa go\ êsei blei mnơ\ng yua kơ brua\ knua\, đa blei ma\i kha\t wia\ rơ\k, wia\ mdiê c\ia\ng bi dul [ia\ ai nga\ brua\. Mâo đa go\ êsei blei djuê mjeh mnơ\ng pla, mnơ\ng rông, mjeh ana kphê, ana kđuic\. Anei jing hdra\ êlan mtru\n mao klei tu\, djo\ ho\ng ai mnuih [uôn sang”.

 

- Hluê ngă hdră brei ]an prăk pioh kơ brua\ dlăng kriê wiê ênăk kphê, mơ\ng thu\n 2013 truh thu\n 2016, Knơ\ng prăk brua\ lo\ hma ]ar Daklak t^ng srăng bi liê truh 3 êbâo êklai prăk đru kơ phung pla mjing, phung duh mkra mnia mblei pioh lo\ bi hlua\ mrâo, kru\ w^t đang kphê. {ia\dah leh giăm dua thu\n hluê ngă, ênoh prăk leh brei ]an hluê hdră anei kno\ng mrâo mâo 110 êklai prăk, hlăm năn êbeh 62 êklai prăk kơ phung duh mkra mnia mblei kphê ]an, du\m adôk jing mnuih pla mjing kphê ]an. Tui si hdră, mơ\ng thu\n 2013 – 2016, ]ar Daklak srăng lo\ w^t pla mrâo êbeh 25 êbâo 500 ha kphê, ho\ng ênoh prăk ]ia\ng bi liê jih jang truh êbeh 4 êbâo 600 êklai prăk.

 

- C|ar Bà Rịa – Vũng Tàu mâo hla\m brô 7.000 anôk brua\ hla\k dôk nga\ brua\. Mơưng thu\n 2011 truh kơ mlan 6/2014, mao leh êbeh 9.300 anôk brua dơi bi mhro\, lo\ bi kdung hruê mlan kc\ah ba jao pra\k jia mơ\ng pra\k mao hrui w^t anôk brua\ ho\ng ênoh pra\k truh hla\m brô 700 êklai pra\k; êbeh 7.000 anôk brua\ dưi mâo c\an pra\k ti du\m knơ\ng pra\k truh êbeh 51.700 êklai pra\k. C|ia\ng msir mtlaih klei dleh dlan kơ du\m brua\ blei mnia la\n ala, sang dôk, c\ar a\t brei bi mlih 3 hdra\ brua\ sang dôk pioh blei mnia mơ\ng anôk brua\ jing sang dôk kơ yang [uôn; đru pra\k kơ 67 anôk brua\ hluê nga\ ba yua hdra\ kdra\p hâo hưn, msir mkra klei c\ho\ djan la\n êa wa\l hd^p mda,  c\ih mkra leh ana\n ba yua hdra\ kriê dla\ng hnơ\ng đ^ kyar mrâo mrang, ho\ng ênoh pra\k đru truh êbeh 5 êklai pra\k.

 

- Tlam mbruê, ]ar Quảng Ngãi mko\ mjing klei rang mdah ho\ng ana\n: “Knhuah gru dhar kreh gu\ êa”. Mâo 500 mta mnơ\ng kdrăp đưm mâo rang mdah ho\ng lu phung kreh knhâo hla\m brua\ ksiêm duah mnơ\ng kdrăp đưm hriê mơ\ng 17 ala ]ar hlăm alu\ wa\l Ngo\ Dhu\ng Châu Á. Anei jing du\m mta mnơ\ng đưm mâo kdjo\ng ma\ mơ\ng gu\ tur êa ks^ hlăm du\m boh ho# mran kngăm đưm adih hla\m wa\l êa ks^ kwar Krah Việt Nam. Hlăm du\m mnơ\ng ana\n năng mđing êdi mâo du\m mta mnơ\ng lăn ]uh, mnơ\ng ho\ng boh tâo Chăm Pa [uh hlăm ho# kngăm ti wa\l êa ks^ Núi Thành, ]ar Quảng Nam; klei duah pioh mnơ\ng ho\ng lăn ]uh Chu Đậu ênuk mtao Lê ênuk gưl tal 15, mkra mjing ti Hải Dương mâo kdjo\ng ma\ hla\m kr^ng êa ks^ Cù Lao Chàm, ]ar Quảng Nam.

 

  Kei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Ki Moon hruê mbruê [uah ăl kơ bruă ru\ mdơ\ng du\m wa\l sang dôk mơ\ng Israel hlăm kr^ng wa\l plah mhia\ mơ\ng mnuih Palestin. Khua g^t gai Liên hợp quốc bi êdah klei hu^ hyưt ti ana\p du\m bruă ngă giăm anei mơ\ng Israel ti du\m kr^ng lăn myang ti Jerusalem leh ana\n m`ă klă sơnei: klei anei kno\ng lo\ ngă bi ru\ng răng h^n leh ana\n c\ia\ng bi mjưh mdei mtam yơh.

 

- K`ăm kdơ\ng gang klei ruă Ebola, knu\k kna Philippin amra mko\ mjing bruă ]o\ng mbe\ mđue# mnuih [uôn sang ala ]ar anei hlăk dôk hd^p ti du\m ala ]ar mâo klei ruă hlăm mlan ana\p truh. Hluê si Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Philippin Albert del Rosario, Knu\k kna Philippin hlăk hluê ngă du\m hdră bruă yuôm bhăn ]ia\ng kriê dlăng klei suaih pral kơ mnuih [uôn sang Philippin hluê djo\ si klei k]ah mtru\n mơ\ng hră mơ^t kdơ\ng gang kman klei ruă Ebola.

 

- Khua knu\k kna Palestin Rami Hamdallah hruê mbruê iêo mthưr phung ngă bruă đru brei quốc tế kriê kjăp du\m klei [ua\n rơ\ng đru du\m êklai đôlar Mi ]ia\ng  lo\ w^t mko\ mkra kr^ng Gaza leh klei bi mblah 50 hruê ho\ng Israel. Phung ngă bruă đru brei mâo leh klei [ua\n rơ\ng đru 5 êklai 400 êklăk đôlar Mi- mkrah wah ênoh anei pioh ba yua kơ brua\ lo\ w^t mko\ mkra kr^ng wa\l. Blu\ hrăm ti anôk bi mtuôm ho\ng Khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Ki Moon, Hamdallah ăt mklă mklơ\ng: Palestin prăp êmiêt leh du\m hdră k]ah ]ia\ng lo\ w^t mko\ mkra kr^ng Gaza.

 

- Khua mil ]hil Yê-mem Abd-Rabbu Mansour Hadi hruê mbruê ruah mdưm leh khua bi ala mơ\ng Yê-men ti Liên hợp quốc Khaled Bahah ngă Khua knu\k kna mrâo kơ ala ]ar anei. Klei mkla\ mklơ\ng anei amra đru bi hro\ klei ru\ng răng bruă kđi ]ar leh êpul Islam mnuih Si-ai Houthi plah miă [uôn pro\ng phu\n Xa-na mlan êlâo. Khaled Bahah jing 1 hlăm 3 ]ô mgơ\ng asei mơ\ng êpul Houthi ]oh ]ua\n hruê kăm êgao, leh êpul anei bi kdơ\ng ho\ng bruă ruah mdưm pô djă ako\ adu\ bruă Khua mil ]hil ngă khua knu\k kna, tơl mgo# pô anei mdei bruă 1 hruê leh ruah mdưm.

 

- Hruê mbruê, ti Anôk bruă mnia mblei Lao Ai tếc, [uôn pro\ng phu\n Viên chăn ala ]ar Lào mko\ mjing leh klei ]h^ rang mdah mnơ\ng mkra mjing ho\ng kiê kngan gưl tal 13. Khua knu\k kna Lào Thoong-sỉng Thăm-ma-vông mb^t ho\ng lu tuê jak iêo, phung ngă bruă duh bi liê hlăm leh ana\n êngao ala ]ar nao kơ anôk ]h^ rang mdah mnơ\ng. Anei jing kna\m m’ak sang c\ơ rang ]h^ mnơ\ng hluê knhuah mơ\ng Lào ]ia\ng du\m Anôk bruă mnia mblei, du\m phung nga\ brua\ mkra mjing mnơ\ng ho\ng kiê kngan mơ\ng đưm hlăm kluôm ala Lào hưn mthâo, ba ]h^ du\m mta mnơ\ng pô mkra mjiang leh ana\n ăt jing wưng ]ia\ng phung ngă bruă mkra mjing mnơ\ng ho\ng kiê kngan bi êmuh hriăm klei thâo, mb^t ana\n mjing klei găl kơ du\m Anôk bruă mnia mblei, phung duh bi liê hlăm bruă anei duah êpul hgu\m mrâo.

 

- Khua knu\k kna Ucraina Arseny Yatsenyuk hruê mbruê brei thâo; Ucraina amra mđ^ ktang bruă mkra mlih hdră bhiăn k`ăm bi kjăp bruă hdră bhiăn ala ]ar anei. Yatsenyuk m`ă klă: mkra mlih bruă hdră bhiăn jing 1 kdrê] bruă yuôm bhăn ]ia\ng mđ^ ktang bruă kdơ\ng gang klei tle\ [ơ\ng ngăn do\ knu\k kna, mơ\ng ana\n đru mnuih [uôn sang thâo săng djo\ h^n kơ hdră bhiăn ăt mse\ mơh bi hơ^t kjăp klei êngiê mơ\ng bruă hdră bhiăn ala ]ar anei.