Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội Dhar brua\ bi je\ êrô hđeh hria\m hra\ Kwar Dhu\ng gưl dlông hgu\m ho\ng [uôn pro\ng Hà Nội lehana\n Phu\n brua\ sang hra\ mơar mko\ mjing klei bi hdơr 60 thu\n Sang hra\ hđeh hriăm hra\ kwar Dhu\ng hrăm mb^t lo\ bi hdơr du\m klei hriăm hra\ mơar phu\n dô hlăm sang hra\ rông ba hđeh kwar Dhu\ng ti Kwar Dưr. Mâo ho\ng anei êbeh 60 thu\n, leh klei kuôl ka\ Geneve, hluê ngă hdră êlan mơ\ng Awa Hô, brua\ Đảng Gưl dlông, lehana\n Knu\k kna brua\ sang hra\ kơ mơar kơ phung hđeh kwar Dhu\ng mâo mko\ mjing. Êbeh 32 êbâo ]ô phung hđeh jing anak aneh phung ngă cách mạng ti kwar Dhu\ng mâo ba nao rông ba mtô bi hriăm ti kwar Dưr, pioh kơ brua\ sua w^t klei êngiê kơ lăn ]ar, răng mgang lehana\n ru\ mdơ\ng lăn ]ar. Blu\ hrăm ti knăm anei, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang la]: Thu\n mlan leh đue# nao kbưi, drei mâo djăp klei bi kla\, sang hra\ kơ phung hđeh hriăm hra\ kwar Dhu\ng ti kwar Dưr jing leh sa hlăm du\m hdră bi hmô kơ klei mjua\t bi hriăm tu\ jing mơ\ng brua\ sang hra\ mơar cách mạng ala ]ar drei. Boh tu\ dưn pro\ng pr^n năng pưng myưng ana\n mơ\ng sang hra\ kơ hđeh hria\m hra\ kwar Dhu\ng êjai dôk hla\m klei dleh dlan, [ia\dah ăt dưi mjua\t bi hriăm ho\ng klei kjăp, mâo mka\p leh lu phung knua\ druh ho\ng klei kjăp. Kha\dah ho\ng ya brua\ ngă, phung knua\ druh mâo rông ba, mtô bi hriăm, mjua\t mjing hlăm sang hra\ kơ phung hđeh kwar Dhu\ng ti lăn Dưr s^t suôr sơăi ho\ng Lăn ]ar, ho\ng Đảng, ho\ng mnuih [uôn sang.

 

- Aguah anei, ti Hà Nội, Sang phat kđi yang [uôn gưl dlông bi hgu\m ho\ng Knơ\ng pra\k Mđ^ kyar C|âu Á mko\ mjing Klei k[^n jhưng w^l Khua phat kđi du\m ala c\ar ASEAN kơ brua\ mơ\ng Sang phat kđi hla\m brua\ răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda. Klei bi k[^n jing anôk c\ia\ng du\m Khua phat kđi nao bi kah klei thâo hla\m brua\ phat mkra kđi, hdra\ bhia\n ala c\ar leh ana\n quốc tế hla\m brua\ răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda a\t mse\ mơh hdra\ msir mâo klei tu\ êdi c\ia\ng ksiêm dla\ng du\m klei lông dla\ng ho\ng la\n êa wa\l hd^p mda. Klei k[^n jhưng w^l Khua phat kđi du\m ala c\ar ASEAN tal 4 kơ la\n êa wa\l hd^p mda mâo ana\n: klei lông dla\ng kơ la\n êa wa\l hd^p mda leh ana\n brua\ mơ\ng Sang phat kđi. Blu\ hra\m mphu\n po\k klei k[^n, Khua phat kđi Sang phat kđi yang [uôn gưl dlông Trương Hòa Bình m`a\ kla\: klei c\ho\ djhan la\n êa wa\l hd^p mda leh ana\n du\m klei truh kyua mơ\ng klei c\ho\ djhan nga\ ara\ anei hla\k ti hnơ\ng hưn răng ti lu ala c\ar dlông ro\ng la\n. Sang phat kđi ho\ng brua\ mơ\ng pô hla\k [rư\ hruê [rư\ bi êdah brua\ yuôm bha\n hla\m klei răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda. Kyua ana\n, c\ang hmang mơ\ng klei k[^n tal anei jing phung bi ala nao kơ anôk k[^n sra\ng bi kah s^t êm^t du\m klei hâo hưn, klei thâo yuôm bha\n hla\m brua\ phat mkra du\m kđi klei kơ la\n êa wa\l hd^p mda leh ana\n duah klei bhia\n mtru\n bi djo\ guôp kơ klei bi hgu\m plah wah Sang phat kđi du\m ala c\ar ASEAN hla\m brua\ răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda.

 

- Leh 3 hruê ma\ brua\, aguah hruê 13/12, klei bi k[^n tal 9, Hội đồng nhân dân ]ar Daklak bi rue#, ho\ng du\m klei mkla\ mklơ\ng lehana\n ho\ng du\m ênoh ]ua\n mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn thu\n 2015. Thu\n 2015, Daklak mâo ênoh ]ua\n đ^ kyar brua\ duh mkra djăp truh 9% mka\ ho\ng thu\n anei, hnơ\ng hrui w^t kah knar grăp ]ô mnuih giăm 35 êklăk prăk, klei iêu mklin ngăn prăk mơ\ng kluôm yang [uôn hlăm brô 17 êbâo êklai prăk, đ^ 26% mka\ ho\ng thu\n 2014, hrui w^t kơ Knu\k kna hla\m brô 3600 êklai prăk; hnơ\ng ênoh go\ êsei [un hro\ 2%, msir brua\ knua\ ma\ kơ 27 êbâo ]ô mnuih, hnơ\ng ênoh mnuih amâo mâo brua\ knua\ ma\ hla\m alu\ wa\l [uôn pro\ng kgu\ 3%. Kơ hdră srăng ma\ brua\, Daklak bi kla\ lo\ mko\ w^t brua\ duh mkra, ho\ng klei mđ^ mlih hdră mđ^ kyar, hluê ngă jăk brua\ iêu jak klei duh bi liê, mđ^ h^n brua\ klam pro\ng hlăm mnuih [uôn sang kơ brua\ ru\ mdơ\ng kr^ng [uôn sang mrâo, ]o\ng bi kjăp brua\ hrui ngăn prăk kơ knu\k kna, kia\ kriê bi kjăp klei bi liê ngăn prăk knu\k kna.

 

- Hdra\ brua\ tlo\ waccin mgang klei rua\ M[le\ sruê – Rubella amâo mâo liê pra\k ka\k ôh kơ hđeh mơ\ng 1 – 14 thu\n hla\m kluôm ala hla\k po\k nga\ kdrêc\ tal II ti 63 c\ar, [uôn pro\ng hla\m kluôm ala. Hluê si Dhar brua\ mdrao mgu\n răng mgang klei rua\ tưp truh kơ ara\ anei, brua\ tlo\ mgang a\t hla\k dôk nga\ ja\k êđa\p ho\ng êbeh 12 êkla\k c\ô hđeh dưi tlo\, lu hđeh mơ\ng 1 – 10 thu\n. Mâo 27 c\ar brei tlo\ hluê hdra\ kl^t a`uê kơ hđeh mơ\ng 1 – 14 thu\n ti du\m kdriêk, sa\ kr^ng taih kbưi leh ana\n kr^ng dleh dưi nao truh. Dla\ng kluôm, kluôm ala mâo leh 50 c\ar, [uôn pro\ng mâo ênoh tlo\ êbeh 95%. Đa  hđeh bi kdung tlo\ kyua mâo du\m klei bi êdah amâo mâo suaih djo\ tuôm mơ\ng klei bi mlih yan adiê. Ara\ anei, du\m alu\ wa\l hla\k hluê nga\ klei duah dla\ng lo\ w^t tlo\ bi jih, c\ia\ng rơ\ng ja\k êdi brua\ mgang klei rua\ M[le\ sruê leh ana\n klei rua\ Rubella kơ hđeh.

 

- Aguah mbruê, ti sang Dhar kreh Hlăk ai [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Dhar brua\ Tuyên giáo mơ\ng brua\ Đảng [uôn pro\ng, hgu\m ho\ng Brua\ đoàn [uôn pro\ng, Êpul hgu\m Âm nhạc, lehana\n Êpul hgu\m phung ma\ rup [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, mko\ mjing klei rang mdah rup siam ho\ng ana\n: “L^ng kahan Awa Hô – Phung jăk yâo h^n” lehana\n mphu\n bi lar hdruôm hra\ “Leh mâo hd^p hla\m klei êđăp ênang brei hdơr kơ digơ\” lehana\n mko\ mjing klei kdo\ mu` ho\ng ana\n: “Klei mu` kơ phung l^ng kahan”. Anei jing du\m brua\ ngă ]ia\ng kkuh mơak bi hdơr 70 thu\n hruê mko\ mjing L^ng kahan yang [uôn Việt Nam, 25 thu\n Hruê jih jang mnuih [uôn sang răng mgang ala ]ar . Klei yuôl mdah rup siam ana\n mâo 102 po\k rup mơ\ng phung ma\ rup hing ang. K`ăm ]ia\ng la] kơ “L^ng kahan yang [uôn Việt Nam mprăp nanao ai tiê kơ klei bi blah”, “knua\ druh l^ng kahan hla\m klei hd^p aguah tlam mlam hruê”, lehana\n “phung văn nghệ sĩ [uôn pro\ng hdơr kơ l^ng kahan Awa Hô”.

 

- Sang phat kđi kdriêk K’Bang, c\ar Gai lai mrâo po\k klei phat mkra tal êlâoi leh ana\n phat mkla\ 12mlan krư\ kđa\l ho\ng sa c\ô knua\ druh Ksiêm dla\ng dl;iê kyua ma\ kngan ho\ng phung tle\ ua\ druôm kyâo. Knua\ druh brua\ ksiêm dla\ng dliê anei  jing Hồ Như Khôi, kkiêng thu\n 1982 hla\m Anôk brua\ ksiêm dla\ng dliê kyâo kdriêk K’Bang, dla\ng brua\ wa\l sa\ Kon P’Ne. Êlâo ana\n, Khôi lui Nguyễn Ngọc Quýnh, kkiêng thu\n 1963 dôk ti wa\l krah K’Bang ua\ druôm 21 m3 kyâo hngô mtah hla\m êpul IIA, kyâo êgiêr êpul III leh ana\n lu mta kyâo mka\n êpul V ti wa\l anôk dliê K’Bang. Ênoh kyâo anei du\ ba dưm hla\m êdeh du\ mdia\ng 4 tôn hbei [lang mtah c\ia\ng bi mda\p hga\m ho\ng êpul brua\ djo\ tuôm. Khôi c\ut chum ao brua\ ksiêm dla\ng dliê, yua êdeh ma\i nao êlâo ata\t êlan kơ êdeh du\ mdia\ng ênoh kyâo anei nao ga\n kơ wa\l krah K’Bang pioh c\h^. Truh kơ anôk gak mba\h dliê mơ\ng Knơ\ng brua\ MTV Dliê kmrơ\ng Krông Pa, kdriêk K”Bang mnuih nga\ brua\ ksiêm dla\ng [uh leh ana\n hưn mthâo ho\ng công an kdriêk K’Bang nga\ hra\ m’ar ba kc\u\t.

 

- Tlam mbruê, mâo sa klei pui [ơ\ng dliê mdua hlăm sa blư\ ti alu\ wa\l, kdrê] knhal tu] duôr ]ư\ Trúc Tay, hlăm sa\ Yên Lư, kdriêk Yên Dũng, ]ar Bắc Giang. Trương Anh Trường, khua kia\ kriê brua\ răng mgang dliê kriêk Yên Dũng brei thâo, êpul gak răng dliê kyâo kdriêk pral mko\ mjing nao prah mdjiê pui, lehana\n dưi prah mdjiê klei pui [ơ\ng dliê, t^ng ênoh lu] rai tal êlâo hlăm brô 2ha dliê pla, mâo du\m mta ana mtu\k, lehana\n amâo mâo klei truh tơl kơ mnuih ôh. Êlâo ana\n hlăm hruê 13/12, hlăm đang dliê ana mtu\k, lehana\n du\m ana kyâo mkăn mâo phăn jao ktuê mnuôr êa hla\m alu\ wa\l Hàm Long, knông plah wah sa\ Tiền Phong, lehana\n sa\ Yên Lư, kdriêk Yên Dũng ăt mâo sa klei pui [ơ\ng dliê. Leh [uh klei pui [ơ\ng dliê, êpul brua\ djo\ tuôm hlăm alu\ wa\l mâo êpul brua\ gak răng dliê kyâo, l^ng kahan, kahan ksiêm, kahan [uôn nao bi truih mdjiê pui, lehana\n truh êgao kơ 8h aguah mbruê, dưi prah djiê jih klei pui [ơ\ng dliê.

 

   Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Leh bi mkla\ lo\ bi tai hruê bi trông ]hai 2 hruê dơ\ng ti du\m klei bi trông ]hai kơ yan adiê mơ\ng Liên hợp quốc ti [uôn pro\ng phu\n Lima ala ]ar Pêru, aguah ưm hruê mbruê, phung bi trông ]hai hriê mơ\ng êbeh 190 ala ]ar trông bi mkla\ leh klei bi tu\ ư. Klei bi tu\ ư anei lo\ pia “ Asa\p iêo mthưr bruă ngă kơ yan adiê ti Lima”, phu\n tal êlâo brei jih jang du\m ala ]ar mâo brua\ duh mkra mrâo đ^ kyar ăt mse\ mơh du\m ala ]ar sah mdro\ng, bi ngă bruă knuă k`ăm mkhư\ mgang klei yan adiê bi mlih. Klei bi tu\ ư anei dưi dlăng jing 1 knhuang êbat yuôm bhăn k`ăm nao truh bruă mko\ mjing 1 klei bi tu\ ư kơ bruă mkhư\ mgang klei yan adiê bi mlih kluôm boh lăn, hluê si t^ng dưi trông bi mklă ti Paris ala ]ar Prăng hlăm knhal jih thu\n êdei, bi hrô kơ hdră mtru\n Kyoto. Hră ]ih mkra klei bi tu\ ư m`ă klă: du\m ala ]ar mâo klei đua klam mdê mdê hlăm klei bi kdơ\ng ho\ng klei yan adiê bi mlih. Kyua ana\n, `u dưi dlăng đru mguôp mâo1 kdrê] bi mhro\ [ia\ klei hu^ hyưt mơ\ng du\m ala ]ar hlăk đ^ kyar, mâo wa\t Trung Quốc leh ana\n Ấn Độ, mâo klei la] sơnei: du\m hră m’ar klei bi tu\ ư êlâo kơnăn mdưm klei đua klam ktro\ pro\ng đei kơ du\m ala ]ar mâo bruă duh mkra mrâo đ^ kyar mkă ho\ng du\m ala ]ar sah mdro\ng hlăm bruă kdơ\ng ho\ng klei yan adiê bi mlih. Êngao kơnăn, hră klei bi tu\ ư anei lac\ leh klă sơnei: du\m ala ]ar sah mdro\ng srăng bi mkăp ngăn prăk kơ du\m ala ]ar hlăk đ^ kyar hlăm bruă kdơ\ng dleh dlan anei.

 

- Sang mđung rup NHK mơ\ng Nhật Bản hưn mthâo boh tu\ dưn mđing hmư\ klei m^n mnuih [uôn sang leh klei ruah khua Hạ viện Nhật Bản hruê mbruê brei thâo; êpul hgu\m hlăk păn bruă mâo mă klei dưi truh 2/3 ênoh mdho# hlăm hạ viện. Phung ngă bruă hlak mblang ăt bi mklă; đảng ngă Phu\n Hnu\k êngiê (LDP) hlăk păn bruă mơ\ng Khua knu\k kna Shinzo Abe ana\p mâo mă ênoh mdho# lu h^n truh 300 boh mdho# hlăm Hạ viện. Hluê si boh tu\ dưn mđing hmư\ klei m^n mnuih [uôn sang, êpul hgu\m hla\k păn bruă srăng mâo mă hlăm brô 317 boh mdho# hlăm ênoh 475 boh mdho# mơ\ng Hạ viện Nhật Bản. Hlăm ana\n, kno\ng đảng ngă Phu\n hnu\k êngiê srăng mâo mơ\ng 275 truh kơ 306 boh mdho#. Êpul hgu\m Komeito hlăm êpul hgu\m hlăk păn bruă hluê si t^ng mâo mă 31 truh kơ 36 boh mdho#. Hlăk êjai đảng nah dih pro\ng h^n ti Nhật Bản – Đảng ngă Phu\n mil mơ\ng mnuih [uôn sang hluê si t^ng mâo mă mơ\ng 61 truh kơ 87 boh mdho#.

 

- Mlam bi lông gưl knhal tui] klei bi lông Mniê êra siam dlông ro\ng lăn thu\n 2014 mko\ mjing ti [uôn pro\ng London ala mtao Anh mlam mbruê, ho\ng 122 ]ô mniê êra siam hlăm du\m ala ]ar leh ana\n kr^ng wa\l dlông ro\ng lăn nao bi lông. Amâo dôk ti êngao klei đa\o t^ng mơ\ng phung thơ\ng kơ brua\ siam ê[a\t, đuôn Mniê êra siam dlông ro\ng lăn thu\n 2014 djo\ brei kơ mniê êra siam bi ala mơ\ng Nam Phi, Rolene Strauss. Á hậu 1 jing kơ mniê êra siam Hungary Edina Kulcsar, Á hậu 2 kơ mniê êra siam Mi Elizabeth Safrit. Du\m klei pah mni đ’điêt mơ\ng klei bi lông mniê êra siam dlông ro\ng lăn thu\n anei ăt dưi hưn mthâo, mse\ si Mniê êra siam brua\ ktang mjuăt asei mlei djo\ brei kơ mniê êra siam bi ala mơ\ng Phần Lan Krista Haapalainen. Mniê êra siam kr^ng êa ks^ djo\ brei kơ mniê êra siam Thuỵ Điển Olivia Asplund. Mâo 5 ]ô Mniê êra siam mâo mă ana\n knăl mniê êra siam mâo ai tiê thâo khăp ]ia\ng. Mniê êra siam Malaisia Dewi Liana Seristha ho\ng klei mdah dla\ng năng hdơr êdi mâo mă ana\n knăl mniê êra siam thâo mbrua\. Pô bi ala kơ Việt Nam nao kơ anôk bi lông ana\n jing Mniê êra siam kr^ng êa ks^ Nguyễn Thị Loan dưi mu\t hlăm Êpul 25 ]ô mniê êra siam h^n hlăm klei bi lông.

 

- 10 ]ô mnuih ngă bruă săr kdơr hlăm gưl mtuh [a\ng mă hdăng boh tâo ti [uôn pro\ng Kê Tây, ]ar Hắc Long Giang, t^ng Ngo\ Dưr ala ]ar Trung Quốc. Knơ\ng bruă ktuê dlăng klei êđăp ênang ti alu\ wa\l brei thâo; klei mtuh ana\n hlăm brô 10 m’mông aguah mbruê, hluê si m’mông alu\ wa\l, ngă kơ jih jang mnuih ngă bruă anei djiê. Êpul đru do\ng suai ma\ leh asei atâo digơ\ mơ\ng [a\ng mă hdăng ana\n. Phu\n agha klei mtuh anei hlăk ksiêm dlăng.