Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ khua lăn ]ar, Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang mâo leh mmông drông Khua phu\n brua\ l^ng kahan Lao Sengnouane Xayalath hlăk hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti ala ]ar drei, hluê si asa\p khua phu\n brua\ l^ng kahan Việt Nam Phùng Quang Thanh jak iêu. Ti anôk drông ana\n, Khua phu\n brua\ l^ng kahan Sengnouane Xayalath bi êdah klei hơ\k mơak mâo hriê ]ua\ Việt Nam gưl tal êlâo leh đ^ ngă khua phu\n brua\ l^ng kahan Lao, gưl hriê ]hưn anei k`ăm lo\ hyua\ kjăp h^n klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t, boh nik hlăm brua\ l^ng kahan dua ala ]ar. Khua phu\n brua\ l^ng kahan Lao bi myuôm brua\ mđ^ mlih hluê ênuk mrâo mrang, lehana\n mprăp ai tiê bi blah mjing klei kjăp hla\m djăp mta boh klei truh, ]ia\ng kơ l^ng kahan Việt Nam dưi răng mgang kjăp lăn ]ar. Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang bi mni kơ klei bi je\ êrô êpul khua bi ala gưl dlông brua\ l^ng kahan dua ala ]ar, lehana\n mta\ kơ dua nah pral mâo hdră ]ia\ng hluê ngă klei leh bi tu\ ư. Mb^t ho\ng ana\n, dua ala ]ar srăng jê` jê` bi je\ êrô êpul khua bi ala gưl dlông plah wah phu\n brua\ l^ng kahan dua ala ]ar, lehana\n đru mguôp jăk hla\m brua\ hgu\m kluôm dhuôm plah wah dua ala ]ar.

 

- Tlam mbruê ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, klei bi k[^n jih jang tal 17 Knơ\ng brua\ Hdra\ bhia\n mơ\ng Quốc hội lo\ dơ\ng mko\ mjing klei w^t ksiêm dla\ng bi kla\ klei c\ih mlih hdra\ bhia\n Mặt trận tổ quốc Việt Nam. Phung bi ala tu\ ư ho\ng brua\ bi mlih Hdra\ bhia\n Mặt trận tổ quốc Việt Nam c\ia\ng msir he\ du\m klei adôk êdu k[a\h ka djo\ hla\m klei ba yua. Lu klei blu\ mguôp lac\ snei: klei kc\ah mtru\n kơ Anôk nga\ brua\ Mặt trận tổ quốc mse\ si klei c\ih mlih Hdra\ bhia\n jing djo\ guôp kyua anei jing sa êpul brua\ nga\ brua\ c\o\ng kriê dla\ng mơ\ng mnuih [uôn sang, jing kngan mduê dlông mơ\ng du\m gưl brua\ knu\k kna nah gu\ c\ia\ng mđ^  lar ja\k klei dưi nga\ phu\n mil mnuih [uôn sang. C|ia\ng rơ\ng kơ brua\ knua\ mơ\ng Mặt trận tổ quốc Việt Nam, êngao kơ phung knua\ druh, lo\ c\ia\ng bi kc\ah mtru\n kla\ klei kơ pra\k ka\k yua c\ia\ng mjing tur knơ\ng kơ Mặt trận tổ quốc nga\ brua\ ho\ng klei s^t êdi leh ana\n mâo klei tu\ h^n. Hla\m brua\ hluê nga\ brua\ mko\ mkra knu\k kna, c\ia\ng klei c\ih mlih Hdra\ bhia\n lac\ kla\ kơ gra\p mta brua\ mơ\ng Mặt trận tổ quốc mse\ si: mko\ mjing klei bi k[^n hgu\m trông, ma\ klei blu\ mguôp mơ\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang leh ana\n mjing klei ga\l kơ phung mgơ\ng asei hla\m klei iêo lac\ mtru\t mjhar ruah khua. Boh nik du\m klei blu\ mguôp m`a\ ktang kơ du\m mta klei mrâo kơ klei ktuê hluê dla\ng, w^t ta\ng mga\l, dla\ng anei jing brua\ yuôm bha\n êdi c\ia\ng bi kc\ah mtru\n kla\ h^n hla\m klei c\ih mlih hdra\ bhia\n.

 

- Tlam mbruê, Phạm Quang Nghị, khua g^t gai brua\ Đảng [uôn pro\ng Hà Nội, mb^t ho\ng êpul ma\ brua\ mơ\ng [uôn pro\ng Hà Nội nao ]ua\ lehana\n ma\ brua\ ti ]ar Tiền Giang. Ti anôk ma\ brua\ ana\n, Phạm Quang Nghị bi kla\: {uôn pro\ng Hà Nội lehana\n Tiền Giang năng mâo klei bi mguôp kjăp, bi đru hdơ\ng găp pro\ng h^n hlăm brua\ hrui blei boh mnga mơ\ng mnơ\ng pla mjing, mnơ\ng mơ\ng brua\ mkra mjing ho\ng kiê kngan, mđ^ kyar brua\ hiu ]hưn ênguê…Boh nik, ho\ng ai tiê “Hà Nội kyua kluôm ala, kluôm ala kyua Hà Nội” ngă leh lehana\n hlăk lo\ dơ\ng bi kjăp h^n ho\ng lu brua\ bi mguôp, hgu\m brua\ hlăm djăp mta plah wah [uôn pro\ng phu\n Hà Nội ho\ng Tiền Giang, lehana\n du\m ]ar, [uôn pro\ng kluôm ala k`ăm kru\ w^t jih jang brua\ ru\ mdơ\ng, mđ^ kyar lăn ]ar. Ti anôk ma\ brua\, êpul knua\ druh mơ\ng [uôn pro\ng Hà Nội lehana\n Tiền Giang srăng mđ^ jih klei găl mơ\ng mdê bi alu\ wa\l, mjing klei bi mguôp, bi je\ êrô hgu\m mb^t hdơ\ng găp hla\m djăp mta brua\ duh mkra dhar kreh, yang [uôn ]ia\ng hrăm mb^t mđ^ kyar.

 

- 70 brua\ djo\ tuôm kơ klei hluê nga\ hdra\ mtru\n ho\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\, đru mbe\ mnuih [uôn sang hluê nga\ hdra\ nga\ lo\ hma ala [uôn sa anôk, brua\ hluê nga\ hdra\ bhia\n… mâo leh Hội đồng nhân dân c\ar Điện Biên akâo ho\ng du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm trông bi kla\ brua\ ktuê hluê dla\ng mơ\ng ako\ thu\n anei. Hla\m ênoh anei mao leh 70% klei akâo c\ia\ng leh ktuê hluê dla\ng dưi msir mkra. Lo\ dơ\ng mđ^ hnơ\ng nga\ brua\ ktuê hluê dla\ng, Hội đồng nhân dân c\ar k[^n ktuê hluê dla\ng ho\ng brua\ hluê nga\ hdra\ mtru\n đru hđeh hria\m hra\ dôk hua\  [ơ\ng ti sang hra\, hdra\ brua\ lo\ da\p dưm anôk dôk kơ mnuih [uôn sang ti du\m anôk yan adiê nga\, dleh knap êdimi. Bohnik jing brua\  hluê nga\ du\m hdra\ mtru\n leh ba hưn mdah ti anôk bi k[^n tal 11 Hội đồng nhân dân c\ar mrâo êgao.

 

- Hruê mbruê, Knơ\ng prăk duh mkra mnia mblei Việt Nam VietinBank hgu\m ho\ng Dhar brua\ mặt trận ]ar kwar Daklak mko\ mjing klei ba jao du\m brua\ kơ klei hd^p mda ala [uôn thu\n 2014. Dưi thâo, mơ\ng thu\n 2010 truh kơ ara\ anei, VietinBank bi liê leh êbeh 12 êklai prăk đru kơ brua\ klei hd^p mda ala [uôn ti alu\ wa\l, hlăm năn mdơ\ng mrâo 245 boh sang kơ du\m go\ êsei [un, ru\ mdơ\ng brua\ sang hra\ mơar, brua\ êa drao gu\n…Blu\ hrăm ti knăm ana\n, Khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak Hoàng Trọng Hải ]ih pioh ai tiê đru mguôp yuôm bhăn mơ\ng phung knua\ druh, mnuih ma\ brua\, lehana\n phung khua kia\ kriê VietinBank đru leh kơ du\m go\ êsei [un, mđ^ kyar klei hd^p mnơ\ng dhơ\ng lehana\n ai tiê digơ\, đru kơ klei hd^p mda ala [uôn ti alu\ wa\l. Lehana\n ]ang hmăng hla\m wưng kơ ana\p, VietinBank lo\ dơ\ng mđing đru mnuih [un [in hlăm ]ar kpưn đ^ hơ^t klei hd^p mda.

 

- Hruê 16/9, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdriêk C|ư\ Jut, c\ar Dak Nông mko\ mjing klei bi k[^n phung bi ala du\m djuê ana [ia\ kdriêk tal II thu\n 2014. Blu\ hra\m ti anôk bi k[^n, đồng chí Cao Huy Phó, khua Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Nông bi mni leh ana\n tu\ yap du\m klei g^r đru mguôp mơ\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ kdriêk ho\ng klei đ^ kyar mb^t mơ\ng c\ar Dak Nông. ~u m`a\ kla\, hla\m wưng kơ ana\p, du\m gưl brua\, dhar brua\ c\ia\ng mđing dla\ng h^n dơ\ng kơ brua\ djuê ana, mko\ mkra klei bi hgu\m mguôp jih jang mnuih [uôn sang. Mb^t ho\ng brua\ iêo lac\ mnuih [uôn sang djuê [ia\ hluê nga\ du\m hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng knu\k kna, hgu\m mguôp mko\ mkra [uôn sang la\n c\ar [rư\ hruê [rư\ mdro\ng siam, sna\n kdriêk c\ia\ng mđ^ lar ai dưi klei thâo leh na\n klei ga\l djo\ mơ\ng alu\ wa\l, đru kơ mnuih [uôn sang hla\m klei mđ^ kyar brua\ duh mkra, kriê pioh  leh ana\n mđ^ lar boh yuôm bha\n knhuah dhar kreh mdê hja\n mơ\ng djuê ana.

- Hlăm du\m hruê êgao, klei kdluh, klưh lăn ti thôn Gia Bắc 2, sa\ Tân Nghĩa, kdriêk Di Linh, ]ar Lâm Đồng lo\ dơ\ng mâo. Êlan klông lehana\n đang war mnuih [uôn sang lo\ dơ\ng ksiêk mlih, kyua lăn kdluh, kluh đue#, kđang k’hưp. Klei anei êlâo mâo leh mơh 1 thu\n, 18 go\ êsei mâo sang pưk giăm alu\ wa\l anei bi mbe\ đue#. Ara\ anei, tui si sa\ yap, giăm 50ha mnơ\ng pla mơ\ng 30 go\ êsei hmăi djo\, 12 [e\ gơ\ng pui ring êbuh, lehana\n 500m êlan lo\ dơ\ng kđang lehana\n kdluh. Tui si mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l, klei kdluh kđang lăn anei hlăk ngă kơ mnuih [uôn sang kdjăt k[la, kyua hmăi amâo mâo jăk kơ klei duh mkra lehana\n hd^p mda.

 

- Po\k nga\ brua\ bi kdơ\ng mgang klei ang^n êbu\ mrô 3, Anôk g^t gai mgang kdơ\ng ho\ng klei êa l^p lêc\ ang^n êbu\ leh ana\\n tui duah mnuih mâo klei truh c\ar Ninh Bình kah mbha leh mnuih nao hla\m alu\ wa\l nah gu\ g^t gai brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei ang^n êbu\. Hluê ana\n, mko\ mjing êpul mnuih dôk gak hiu suang dla\ng, ra\ng mgang klei ja\k êđa\p guê mgang êa, knơ\ng kdơ\ng êa bohnik jing ti du\m anôk hu\i mâo klei klưh mc\ah, k[^n iêo mthưr ho# mran, mnuih rông mnơ\ng hla\m êa, trah wah ma\ akan hdang w^t nao dôk ti anôk kđap ja\k êđa\p. Mb^t ana\n, iêo ba êpul mnuih jêc\ hrui êmiêt he\ đơ mdiê leh ksa\, bi hro\ truh hnơ\ng [ia\ êdi klei luc\ liê kơ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Iran leh ana\n êpul P5+1, mâo 5 ala ]ar Êpul bruă kriê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc leh ana\n Đức hlăk g^r ]ia\ng truh kơ klei bi tu\ ư hạt nhân knhal tui] leh amâo yo\ng lo\ truh kơ “hruê bi k]ah knhal tui]” hlăm mlan 7 mrâo êgao. Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Iran Javad Zarif hruê mbruê kbia\ leh mơ\ng [uôn pro\ng phu\n Teheran nao kơ New York ala ]ar Mi ]ia\ng prăp êmiêt hluê ngă tuôr bi trông ]hai mrâo ho\ng 6 ala ]ar sah mdro\ng. Klei bi trông ]hai hluê si t^ng amra tuôm ho\ng lu klei dleh dlan leh Knơ\ng bruă năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) mrâo anei hưn mthâo lo\ mđ^ h^n klei êgar yu\ klei đăo đing kơ hdră bruă hạt nhân Iran.

 

- Hruê 15/9, Liên hợp quốc tu\ mă bruă kriê mgang klei êđăp ênang ti Cộng hoà Trung Phi gơ\ êlâo dih jing kyua mơ\ng Êpul hgu\m châu Phi đua klam. Giăm 500 ]ô l^ng k’han leh ana\n khua k’han hlăm êpul kriê mgang klei êđăp ênang mơ\ng Êpul hgu\m châu Phi ti Cộng hoà Trung Phi dưi bi mu\t hlăm Êpul bruă bi hơ^t kjăp hgu\m lu t^ng mơ\ng Liên hợp quốc ti Cộng hoà Trung Phi. Khua g^t gai Liên hợp quốc ktrâo la] klă bruă ara\ anei mơ\ng Êpul bruă bi hơ^t kjăp hgu\m lu t^ng mơ\ng Liên hợp quốc ti Cộng hoà Trung Phi ana\n jing lo\ dơ\ng kriê mgang mnuih [uôn sang leh ana\n đru brei kơ kdrêc\ ti ana\p, hlăm ana\n mâo bruă đru Cộng hoà Trung Phi lo\ w^t mko\ du\m bruă knu\k kna.

 

- Hruê mbruê, Quốc hội Ucraina leh ana\n nghị viện châu Âu bi mklă klei tu\ ư bruă mnia mblei plah wah 2 nah. Khă sơnăn, ti ana\p klei kp^ mơ\ng Nga, du\m mta bhiăn kơ bruă mnia mblei êngiê plah wah Ucraina leh ana\n Êpul hgu\m châu Âu amra bi kdung klei ba yua hlo\ng truh kơ thu\n 2016. Anei jing klei bi tu\ ư mâo khua mil ]hil hđăp Ucraina Viktor Yanucovych tuôm lăm lui klei kuôl kă hlăk mlan 11/2013, mơ\ng năn mđ^ h^n klei ngă lagreo truh kơ klei mdlưh knu\k kna `u hlăm mlan 2 thu\n anei leh ana\n Nga plah mia\ plao ks^ Crimea 1 mlan êdei kơnăn.

 

- Kno\ng adôk 2 hruê đui] mko\ mjing yơh bruă mđing hmư\ klei m^n mnuih [uôn sang kơ klei c\ia\ng klah hjăn mơ\ng Scotland. Khua knu\k kna Anh Đavi Cameron hruê mbruê iêo mthưr mnuih [uôn sang Scotland la] “ h’a\i ” ho\ng klei klah hjăn hlăm klei mđing hmư\ klei m^n mnuih [uôn sang m^n t^ng mko\ mjing hlăm hruê 18/9 ana\p truh hlăm klei g^r ktưn knhal tui], k`ăm kriê kjăp klei dôk sa  ana\n kơ Êpul hgu\m ala mtao Anh leh ana\n Dưr Ireland. Amâo djo\ kno\ng ala ]ar Anh đui] ôh, [ia\dah kluôm châu Âu ăt hlăk hlơr mơr kơ Scotland leh klei duah mđing hmư\ klei m^n mnuih [uôn sang.

 

- Hruê 18/9, Êpul hgu\m kriê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc amra bi k[^n mjê] kơ klei ruă Ebola, k`ăm duah hdră mđ^ ktang brua\ tar lăn kdơ\ng gang ti ana\p klei bluh đ^ mơ\ng klei ruă anei. Anei jing asa\p hưn mthâo mơ\ng khua bi ala Mi ti Liên hợp quốc, aduôn Samantha Power hlăm hruê 15/9. Aduôn Power hưn răng êlâo, ara\ anei klei ruă Ebola hlăk đ^ kjham leh ana\n iêu mthưr êpul êya tar ro\ng lăn hrăm mb^t ho\ng jih jang ]ia\ng mkhư\ gang klei tưp lar mơ\ng kman klei ruă Ebola.

 

- Hruê mbruê, 12 êbâo ]ô mnuih [uôn sang Philippines dôk hd^p giăm ]ư\ pui Mayon hlăm ]ar Albay bi mbe\ mđue# kyua ]ư\ pui mâo klei bi êdah dơ\ng bluh pruih kbia\. Knơ\ng bruă kriê dlăng ]ư\ pui ala ]ar ( SVA) brei thâo: hbâo pui mphu\n k]ưm pruih kbia\ mơ\ng mbah ]ư\ pui Mayon leh ana\n du\m gưl mgei lăn hlăm lam ]ư\ pui mâo n’nao đrông. Kyua ana\n, phung khua êmua mâo asa\p mtru\n brei mbe\ mđue# mnuih [uôn sang. Hlăm hruê 16/9 mtam, du\m êbâo ]ô mnuih mphu\n mbe\ mđue#.