Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Đảng gưl dlông, khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng drông leh khua kia\ kriê brua\ ala ]ar Trung Quốc Dương Khiết Trì hriê ]hưn kơ Việt Nam, nao ti anôk bi tuôm dua khua dhar brua\ hgu\m dua nah Việt Nam – Trung Quốc. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng bi kla\ hdră êlan sa ana\n mơ\ng Đảng, Knu\k kna lehana\n mnuih [uôn sang Việt Nam, ăt mpu\ kơ klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t ho\ng Trung Quốc. Khua g^t gai Đảng m`a\ klei kjham kjhue#, lehana\n hmăi amâo mâo jăk mơ\ng brua\ Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui êwa ]uh HD 981 hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam mơ\ng ako\ mlan 5 truh kơ ara\ anei, ho\ng mnuih [uôn sang Việt Nam, dlăng kluôm klei bi je\ êrô Việt Nam - Trung Quốc, lehana\n boh klei hlăm alu\ wa\l, bi kla\ klei m^n kơ klei dưi êngiê lăn ]ar Việt Nam ho\ng plao ks^ Hoàng Sa, Trường Sa lehana\n hlăm wa\l êa ks^ ngo\ amâo mâo klei bi mlih ôh. Dương Khiết Trì bi kla\, Đảng, Knu\k kna Trung Quốc dlăng myuôm lehana\n ]ang hmăng mâo klei mđ^ kyar jăk siam, hơ^t kjăp la\ lar brua\ mje\ mgiăm ho\ng Việt Nam, ]ang hmăng dua nah lo\ dơ\ng mâo klei bi blu\ hrăm, ]ia\ng bi hro\ klei amâo mâo thâo bi djo\, mghiah msir boh klei hlăm êa ks^, bi tu\ ư lo\ dơ\ng mâo du\m brua\ bi mguôp, hgu\m brua\ hlăm djăp mta plah wah dua ala ]ar, hrăm mb^t krơ\ng klei mje\ mgiăm Việt Nam – Trung Quốc đ^ kyar ktang h^n, lehana\n kjăp.

 

- Ti mmông drông Khua hla\m Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì, tlam mbruê, klei ru\ng ra\ng ti êa ks^ Ngo\ mao K’ia\ng khua knu\k kna, Khua phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bình Minh lac\ leh ana\n bi êdah klei hyưt pro\ng êlam ho\ng brua\ ba dưm pra duah êa pui HD-981 soh ho\ng hdra\ bhia\n mơ\ng Trung Quốc. K’ia\ng khua knu\k kna Phạm Bình Minh brei Trung Quốc bi kbia\ mđue# pra ktir duah êa pui leh ana\n du\m boh ho# mran mơ\ng kr^ng êa ks^ Việt nam, ksiêm dla\ng boh klei đa\m lui mâo klei bi nga\ , bi trông msir boh klei ru\ng ra\ng ara\ anei a\t mse\ mơh du\m klei amâo thâo bi djo\ mka\n plah wah 2 ala c\ar hluê djo\ ho\ng hdra\ bhia\n quốc tế, klei kuôl ka\ Liên Hợp Quốc kơ hdra\ bhia\n êa ks^ thu\n 1982. Khua hla\m Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì bi kla\ : Đảng, knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang Trung Quốc dla\ng myuôm kơ klei đ^ kyar klei bi mje\ hgu\m ho\ng Việt Nam, tu\ ư 2 nah c\ia\ng dja\l bi h’^t boh klei ti êa ks^ Ngo\, g^r bi ư\ a\n đa\m lui mâo truh klei bi nga\, nga\ bi jhat kơ klei mje\ 2 ala c\ar, hra\m mb^t mtru\t mđ^ du\m klei bi hgu\m plah wah 2 ala c\ar mâo du\m knhuang đ^ kyar êlam pro\ng leh ana\n kla\ s^t h^n dơ\ng, leh ana\n lo\ m`a\ w^t klei m^n mơ\ng Trung Quốc kơ rêa ks^ Ngo\.

 

- hruê anei, tui si t^ng klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13, phung bi ala srăng mkla\ mklơ\ng hdră bhiăn bi kruh brua\ lo\ mlih mnrâo. Hdră bhiăn bi dôk ung mo#, lehana\n klei hd^p hla\m găp djuê lo\ mlih mrâo. Ăt hlăm klei ma\ brua\ hruê anei, Quốc hội bi trông ]hai hlăm sang bi k[^n kơ hdră bhiăn kak asei, lehana\n hdra\ bhiăn hộ tịch. Êlâo ana\n hlăm hruê mbruê, Quốc hội kah leh lu mmông bi trông ]hai kơ hdră bhiăn sang dôk lo\ mlih mrâo, lehana\n hdră bhiăn duh mkra mnia mblei sang lăn. Hlăm năn hdră bhiăn klei kơ sang dôk, mâo lu phung bi ala akâo mâo du\m mta mtru\n ]ia\ng mtru\t mđ^ brua\ ru\ mdơ\ng sang dôk hlăm yang [uôn, rơ\ng bi mâo sang dôk kơ phung mâo hnơ\ng hrui w^t [ia\. Lehana\n phung bi ala akâo ]oh ]ua\n kla\ mnga] kơ hlei phung dưi dưn sang dôk hlăm yang [uôn, ]ia\ng đăm le\ hla\m klei lu mnuih m]hua ho\ng hdră êlan anei. Leh ana\n bi mâo klei bhiăn kjăp, hdră ma\ brua\ djo\  pioh đru kơ phung duh mkra hgu\m bi ru\ mdơ\ng sang dôk hlăm yang [uôn, boh nik sang dôk kơ mnuih ma\ brua\.

 

- C|ia\ng mpra\p kơ klei bi k[^ngra\p gưl krah thu\n mơ\ng Hội đồng nhân dân c\ar Lâm Đồng leh ana\n Hội đồng nhân dân kdriêk, hla\m 3 hruê mơ\ng hruê 16-18/6, bi êpul bi ala Hội đồng nhân dân c\ar Lâm Đồng leh ana\n phung bi ala Hội đồng nhân dân kdriêk Di Linh mtuôm leh ho\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang ti wa\l krah Di Linh leh ana\n du\m sa\ Hòa Nam, Tân C|âu, Đinh Lạc, Hòa Trung, Tân Thượng, Tam Bố, Đinh Trang Hòa, Sơn Điền leh ana\n Gung Reh, mnuih [uôn sang du\m sa\, wa\l krah akâo leh kơ du\m brua\ c\ia\ng ba msir mâo đa klei djo\ guôp kơ duh bi liê ru\ mkra êlan klông kr^ng [uôn sang, mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, brua\ kriê dla\ng ra\ng mgang dliê, klei toh hroh mơ\ng brua\ êlan klei pui kơ mnuih [uôn sang yua, klei hluê nga\ hdra\ brua\ lo\ dơ\ng w^t kru\ ba pla kphê, klei msir kơ la\n ala bi ks^ng mmia\ ti kr^ng wa\l anôk dôk mrâo mơ\ng anôk hma\i djo\ hdra\ brua\ nga\ Phu\n pui kmla\ êran ho\ng êa Đồng Nai II, klei msir hra\ kc\u\t hưn leh ana\n klei hluê nga\ kđi leh msir adôk êmưt, klei truh hla\m êlan klông leh ana\n klei c\ho\ djhan ma túy [rư\ hruê [rư\ đ^.

 

- Kahan ksiêm ]ar Daklak mrâo hgu\m ho\ng knơ\ng brua\ Ksu Êa H’Leo mko\ mjing klei jih jang mnuih [uôn sang bi ktưn răng mgang klei êđăp ênang lăn ]ar,hlăm êpul phung ngă brua\ ksu Êa Wi, mâo truh gia\m 200 ]ô mnuih ma\ brua\ nao hgu\m. Ti anôk mtru\t mjhar, phung khua kia\ kriê kahan ksiêm ]ar Daklak bi êdah kơ du\m boh klei hlăm alu\ wa\l ]ar; Hlăm wưng leh êgao, mâo leh phung ngă klei amâo mâo djo\ ktu\ng ba mnuih [uôn sang tui hluê klei đăo soh, lui brua\ pưk brua\ hma, nao ngă klei bi ru\ng, ngă soh ho\ng matu^, ngă soh hlăm klei duah [ơ\ng, klei soh [rư\ hruê [rư\ đ^ êjai, lehana\n nao hlăm klei kjham h^n. Mơ\ng klei ana\n mta\ kơ jih jang mnuih [uôn sang brei mâo klei thâo răng pro\ng, pral nao k]u\t mtam ho\ng brua\ sang ]ư\ êa tơdah [uh phung ngă soh. Boh nik, leh klei Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui soh ho\ng klei bhiăn hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam, ba hriê klei jih jang mnuih [uôn sang ăl ]ô`, [ia\dah brei mnuih [uôn sang mâo ai tiê êđăp ênang, đăm duah le\ hlăm klei m]hu\t m]hur mơ\ng phung bi roh ngă klei bi ru\ng ngă hmăi kơ klei knu\k kna Việt Nam hlăm hlê dôk bi kdơ\ng ho\ng hdră êlan bi blu\ hrăm.

  

- Adu\ brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk Dak Mil, c\ar Dak Nông mrâo hrui dla\ng leh ana\n ba jao yua 2 kdra\p krih êa m pruê hbâo bi rôc\ thưt kơ ana tiêu kơ 2 go\ sang mnuih [uôn sang ti sa\ Dak Ga\n leh ana\n Dak N’Drot ho\ng boh pro\ng đang tiêu gia\m 1 ha. Hluê ana\n, ho\ng phu\n pra\kknu\k kna yua kơ brua\ lo\ hma , anôk brua\ đru brei leh jih pra\k bi liê, ktrâo lac\ brei hdra\ ba yua leh ana\n nao mko\ dưm brei c\ia\ng đru kơ du\m go\ sang anei mao klei ga\l hla\m brua\ kriê dla\ng, mgang mdjiê klei ghlua\t [ơ\ng mnơ\ng nga\ , đru mguôp mđ^ hnơ\ng boh mnga mâo leh ana\n ra\ng mgang la\n êa wa\l hd^p mda.

 

- Mđia\ hlơr ktang sui hruê, ngă kơ 130 ha đang êsu\n tỏi hlăm plao ks^ Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi ana\p djiê krô. Hlăm wưng anei, ênao êa Thới Lới, ênao êa pro\ng h^n, kno\ng mâo ma\ sa anei hlăm plao ks^ hlăk ti hnơ\ng êa djiê, jing amâo mâo lo\ đoh hro\ ti gu\. Lu mlan leh êgao, plao ks^ Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi adiê amâo mâo hjan, lu đang êsu\n tỏi k[ah kjham êa krih. Ti plao Bé sa\ An Bình giăm 2 mlan, 26ha lăn pla mjing lui êruh kyua amâo mâo êa krih. Kdriêk Lý Sơn mâo đru leh kơ mnuih [uôn sang 225 êklăk prăk hwai mdoh lehana\n mkra w^t 56 boh êa kbăng pioh mnăm lehana\n pla mjing.

 

- Anôk mđ^ mtru\n pui kmla\ hla\m [uôn Nà Bai, sa\ Chiềng Yên, kdriêk Vân Hồ, c\ar Sơn La ho\ng hnơ\ng ktang pui mâo 50 KVA kyua mơ\ng Knơ\ng dla\ng knơ\ng brua\ pui kmla\ kwar Dưr nga\ pô duh bi liê dưi ru\ nga\ mơ\ng thu\n 2004, [ia\ truh kơ ara\ anei mnuih [uôn sang a\t ka mâo dưn yua mơhklei tu\ mơ\ng hdra\ brua\ anei. Anei jing hdra\ brua\ pui kmla\ kơ klei hd^p mnuih [uôn sang m^n t^ng mâo pui yua kơ 70 go\ sang mnuih [uôn sang . Kha\ sna\n, leh 10 thu\n ru\ nga\ sna\n ênoh go\ êsei ti [uôn Nà Bai truh leh 149 go\ sang leh ana\n 618 c\ô mnuih, [ia\ a\t ka mâo mơh pui kmla\ yua. Kyua amâo mâo ôh pui kmla\ yua ana\n dja\p brua\ hla\m klei hd^p, duh mkra aguah tlam mơ\ng mnuih [uôn sang ti [uôn Nà Bai tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, bi c\uh pui kđen leh ana\n tu\k kna\ ho\ng djuh. Kha\ gơ\ amâo [ia\ ôh bliư\ mnuih [uôn sang akâo kơ klei anei, [ia\ 1o thu\n leh ga\n hgao t^ng mơ\ng hruê mphu\n ru\ nga\ anôk mđ^ mtru\n pui truh kơ ara\ anei mnuih [uôn sang ka mâo pui yua.

 

Klei mrâo ala ta] êngao.

 

- Phung khua êmua Philippin 1 blư\ dơ\ng iêu mthưr Trung Quốc mdei du\m bruă ru\ mdơ\ng ana\p ba klei ru\ng răng hlăm êa ks^ ngo\ leh ana\n arưp aram kơ klei êđăp ênang hlăm alu\ wa\l. Philippin la], bruă ngă mơ\ng Trung Quốc mklăk ho\ng asa\p bi êdah kơ klei blu\ tlao nao hriê mơ\ng du\m t^ng ti êa ks^ ngo\ (DOC) ala ]ar anei mâo  kuôl kă leh. Hluê si khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Philippin Del Rosario, du\m ala ]ar ngo\ dhu\ng châu Á amra ngă bruă, ]ia\ng mgo# Trung Quốc hluê ngă djo\ si klei [ua\n rơ\ng DOC. T^ng kơ pô, Philippin amra tui tio\ klei k]u\t kơ Trung Quốc ho\ng sang phat kđi quốc tế ti La Haye ala ]ar Hà Lan. Philippin mâo leh klei akâo kơ sang phat kđi quốc tế ba hưn klei phat mklă hnưm h^n leh Trung Quốc hưn mthâo amâo mâo nao ôh hlăm klei mghaih msir kđi anei.

 

- W^t la] klei êmuh kơ knơ\ng klei mrâo CNN mơ\ng Mi, pô thơ\ng kơ bruă Euan Graham ti sang hră Đại học Công nghệ Nan-yang ti Singgapor mklă mklơ\ng; bruă ba nao pra ktir duah êa pui HD 981 mb^t ho\ng lu ho# mran k’han êa leh ana\n êdeh phiơr mơ\ng Trung Quốc jing “ bruă ngă hjăn păn” leh ana\n “jing bruă ngă bi duêh”. Mb^t ho\ng ana\n, bruă Trung Quốc mrâo anei mơ^t hră kơ khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Kim Moon ]hal Việt Nam ngă klei ru\ng răng kơ pra ktir duah êa pui Hải Dương 981 mb^t ho\ng du\m mta hră mơar amâo mâo djo\ mơ\ng Trung Quốc ba yua ti Liên hợp quốc amâo mâo dưi dluih ôh ai tiê mnuih [uôn sang.

 

- Khua phu\n bruă l^ng kahan jing jai Ucraina Mykhailo Koval brei thâo; Ucraina amra mko\ mjing 1 êpuk kahan blah ngă knhăk hlăm hruê mlan kơ ana\p ]ia\ng bi kdơ\ng ho\ng du\m klei arưp aram kơ klei êđăp ênang lăn ]ar. Êpul bruă mrâo amra mâo phung l^ng k’han nao hlăm klei blah ngă ti kwar ngo\ mơ\ng knu\k kna Ucraina leh ana\n phung knuă druh prăp êmiêt blah ngă mkăn. Koval amâo mâo hưn mthâo klă ôh hnơ\ng pro\ng êpul kahan knhăk anei.

 

- Êpul hgu\m châu Phi mrâo mâo hdră mtru\n lo\ tu\ jum Ai Cập, mjưh mdei giăm 1 thu\n Ai Cập brei mdei ngă ala ]ar hgu\m ti êpul hgu\m châu Phi kyua ]hal la] mdlưh knu\k kna l^ng k’han. Ai Cập brei mdei ngă ala ]ar hgu\m ti knơ\ng bruă mâo 54 ala ]ar mơ\ng êpul hgu\m châu Phi, yap mơ\ng  mlan 7 thu\n dih, leh khua mil ]hil hđăp Mohamed Morsi, khua mil ]hil tal êlâo dưi ruah ngă phu\n agha mil mơ\ng mnuih [uôn sang ti ala ]ar anei ara\ng mdlưh hlăm 1 klei mdlưh knu\k kna.

 

- Khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin mâo leh klei akâo kơ khua mil ]hil Ucraina Petro Poroshenko rơ\ng kjăp klei êđăp ênang kơ phung ]ih klei mrâo ti ana\p du\m boh klei mâo ti ala ]ar anei. Hlăk êjai ana\n, khua mil ]hil Ucraina Poroshenko mklă mklơ\ng ho\ng khua mil ]hil Nga Putin sơnei; `u mâo leh klei akâo ksiêm dlăng kluôm ênu\m kơ du\m gưl bi mdjiê phung ]ih klei mrâo ti ala ]ar anei, mb^t ana\n ba yua du\m hdră kriê kjăp klei êđăp ênang kơ phung ]ih klei mrâo.

 

-1 êpul k’han klah hjăn Islam aguah mbruê mko\ mjing klei ksu\ng ngă k`ăm kơ alu\ kuai mă êa pui pro\ng êdi ti Ira\c. Hluê si klei mrâo phung [uh klă, asa\p pui bluh đ^ ktang mơ\ng alu\ wa\l kuai mă êa pui ti Baiji, kbưi ho\ng [uôn pro\ng phu\n Baghdad 210km t^ng kơ dưr. Êpul k’han klah hjăn ksu\ng ngă alu\ kuai mă êa pui ho\ng phao ma^ leh ana\n phao knong mơ\ng jih 2 nah [a\ng mu\t kbiă. Di`u bi rai du\m hjiê dưm êa pui leh ksu\ng mu\t hlăm alu\ kuai mă êa pui. Klei ksu\ng ngă mâo hlăk êjai knu\k kna Ira\c po\k du\m gưl ksu\ng ngă ho\ng êdeh phiơr k`ăm mkhư\ gang klei ksu\ng hlăm [uôn pro\ng phu\n Baghdad mơ\ng k’han klah hjăn.