Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah anei, mphu\n po\k klei bi k[^n tal 8, Quốc hội 13, anei jing gưl bi k[^n Quốc hội tal êlâo mâo mko\ mjing hlăm sang bi k[^n Diên Hồng, hlăm sang Quốc hội mrâo, ti quận Ba Đình, [uôn pro\ng Hà Nội. Klei bi k[^n tal 8, Quốc hội 13, kah hlăm brô 2/3 mmông kơ brua\ mko\ mjing hdră bhiăn. Hlăm klei po\k bi k[^n aguah anei, Khua Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng bi po\k klei bi k[^n, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng bi êdah klei hâo mdah kơ boh klei duh mkra ala [uôn thu\n 2014, lehana\n brua\ knua\ kơ thu\n 2015, Khua dhar brua\ mặt trận ]ar kwar Gưl dlông Nguyễn Thiện Nhân bi êdah klei hâo mdah kơ brua\ gang kdơ\ng ho\ng klei [ơ\ng ngăn thu\n 2014, hmư\ klei hâo mdah kơ brua\ ksiêm dlăng klei mlih mrâo hdră, lehana\n hdruôm hra\ hriăm sang hra\ phổ thông. Tlam, Quốc hội hmư\ klei hâo mdah kơ brua\ ksiêm dlăng boh tu\ dưn brua\ bi liê nga\n prăk knu\k kna thu\n 2014, t^ng prăk kăk knu\k kna lehana\n hdră t^ng mbha ngăn prăk gưl dlông kơ thu\n 2015.

 

- Aguah mbruê, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mb^t ho\ng êpul bi ala gưl dlông ala c\ar drei w^t truh leh kơ Hà Nội, mjưh rue# ja\k siam gưl nao c\hưn dla\ng Êpul hgu\m C|âu Âu, Cộng hòa liên bang Đức leh ana\n ala mtao Bỉ; mb^t ana\n nao leh kơ Anôk k[^n gưl dlông Á – Âu ( ASEM ) tal 10 ti Milan, ala c\ar Italia leh ana\n nao c\hưn kơ Sang Yang Vatican. Gưl nao c\hưn C|âu Âu tal anei mơ\ng Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng amâo djo\ kno\ng po\k phai anôk bi hgu\m mrâo kluôm, êlam leh ana\n kla\ s^t ho\ng Êpul hgu\m C|âu Âu, Đức leh ana\n Bỉ đuic\ ôh, [ia\ lo\ hyua\ kja\p h^n klei bi đa\o knang hla\m brua\ kđi c\ar, ai đa\o knang kơ hdra\ êlan leh ana\n mtru\t mđ^ klei bi hgu\m duh mkra hdăng mâo klei tu\ plah wah Việt Nam ho\ng du\m ala c\ar C|âu Á – Thái Bình Dương.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, Phu\n brua\ kahan ksiêm mko\ mjing klei bi tuôm phung khua bi ala Dhar brua\ răng mgang ala ]ar, lehana\n klei êđăp ênang yang [uôn mơ\ng Quốc hội. Blu\ hrăm ti anôk bi tuôm ana\n, Khua phu\n brua\ Kahan ksiêm Trần Đại Quang m`a\: thu\n 2014, ti gu\ klei g^t gai mơ\ng brua\ Đảng Gưl dlông, Quốc hội, lăn ]ar, klei bi mguôp kjăp mơ\ng du\m phu\n dhar brua\ alu\ wa\l klei bi đru mơ\ng mnuih [uôn sang, Êpul kahan ksiêm mâo păn kjăp boh klei, đru k]e\ kơ Đảng, Knu\k kna lu hdră êlan brua\ yuôm bhăn kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, bi mguôp kjăp brua\ răng mgang klei êđăp ênang ala ]ar, yang [uôn mâo klei bi mlih jăk hlăm klei êđăp ênang yang [uôn, bi răng mgang kjăp djăp brua\ knơ\ng, brua\ yuôm bhăn hla\m kđi ]ar, du\m klei bi k[^n ho\ng ta] êngao mâo mko\ mjing ti Việt Nam. Khua phu\n brua\ Trần Đại Quang ]ang hmăng, hlăm wưng kơ ana\p, Êpul kahan ksiêm yang [uôn lo\ dơ\ng tu\ ma\ klei đru, klei hgu\m mâo klei tu\ dưn mơ\ng Dhar brua\ Răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn lehana\n klei răng mgang ala ]ar mơ\ng Quốc hội hla\m djăp mta brua\.

 

- Aguah mbruê, Khua dla\ng c\ar Preah Vihear ala mtao Campuchia Um Mara mb^t ho\ng êpul knua\ druh mơ\ng du\m Knơ\ng dhar brua\ nao c\hưn leh an\n bi hâo hưn kơ boh klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn plah wah 2 c\ar Preah Vihear ho\ng Gia Lai. Ti mmông bi mtuôm, Um Mara bi hâo hưn leh kơ boh klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn mơ\ng c\ar Preah Vihear hla\m wưng êgao hl\m du\m mta brua\.... Êngao kơ ana\n, Khua dla\ng c\ar Preah Vihear lac\ ja\k kơ klei đru mơ\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Gia Lai hla\m brua\ nga\ mkra brei sang hra\ bi mtô brua\\ Gia Lai – Preah Vihear; đru brei pra\k nga\ mkra Knưng bi hdơr Khan ba ana\p Việt Nam leh ana\n khan Campuchia djiê êngia\; đru nga\ mkra Sang kriê pioh kdra\p mnơ\ng kc\u\t klei soh jhat [ai mdjiê tuc\ djuê ana mơ\ng phung Pôl Pôt… Um Mara lo\ dơ\ng mâo ma\ klei đru mơ\ng c\ar Gia Lai hla\m du\m mta brua\ kơ êdei ana\p.

 

- Hruê 18/10, êpul ma\ brua\ mơ\ng Phu\n brua\ sang hra\ mơar, mâo giáo sư Phạm Vũ Luận, Khua Phu\n brua\ sang hra\ mơar ngă khua êpul nao ]hưn lehana\n ma\ brua\ ho\ng ]ar Dak Nông kơ klei hluê ngă hdră ma\ brua\ mơ\ng Knu\k kna kơ klei mlih mrâo kluôm dhuôm brua\ sang hra\ mơar. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, Khua Phu\n brua\ Phạm Vũ Luận bi mni klei kia\ kriê sia\ suôr mơ\ng du\m gưl brua\ Đảng, Brua\ sang ]ư\ êa ]ar lehana\n du\m boh tu\ dưn hlăm brua\ mjua\t bi hriăm ]ar mâo ngă leh. Kơ du\m klei ]ar akâo, Khua phu\n brua\ [ua\n srăng ksiêm duah lehana\n k]e\ ho\ng Knu\k kna ]ia\ng mâo hdră ruh mgaih du\m klei dleh dlan. Hjăn ho\ng du\m brua\ dôk hla\m klei dưi, Phu\n brua\ sang hra\ mơar srăng đru alu\ wa\l.

 

- Êpul hgu\m brua\ mniê kdriêk Êa H’leo, c\ar Dak lak mrâo mko\ mjing klei k[^n bi trông bi hdơr 84 thu\n Hruê Mniê Việt Nam ( 20/10 ) leh ana\n bi kah klei thâo hla\m brua\ Êpul. Ti mmông bi trông, phung bi ala hra\m mb^t lo\ w^t bi hdơr knhuah kdrưh k’ang mơ\ng Êpul hgu\m brua\ mniê Việt Nam ga\n hgao leh 84 thu\n mko\ mjing leh ana\n đ^ kyar. Hla\m wưng êgao, mniê kdriêk Êa H’leo lo\ dơ\ng mđ^ lar knhuah “ Jho\ng ktang, kha\ng kja\p, êđa\p ênang, kreh kria\ng mbrua\”, amâo mdei tui hria\m, nga\ brua\, ba jih ai bi ktưn lông nga\ rue# leh ja\k brua\ kđi c\ar mơ\ng Êpul, ba hdra\ brua\ mniê leh ana\n du\m brua\ mơ\ng Êpul lo\ dơ\ng đ^ kyar. Klei hd^p mda ai tiê klei m^n mơ\ng du\m tal mniê hla\m kdriêk [rư\ hruê [rư\  mkra mđ^. Êpul hgu\m brua\ mniê kdriêk hluê nga\ leh s^t êm^t du\m hdra\ brua\ bi ktưn lông kha\p c\ia\ng kơ ala c\ar mơ\ng du\m gưl, du\m brua\ po\k nga\.

 

- Hruê 18/10, Êpul brua\ hgu\m đru ba mnuih rua\ [un lehana\n mnuih amâo mâo jăk asei mlei ]ar Lâm Đồng mb^t ho\ng êpul phung aê mdrao Anôk brua\ mdrao mgu\n Thành Công, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mko\ mjing gưl mka\ dlăng mdrao mgu\n amâo mâo ma\ prăk ôh lehana\n mđup brei mnơ\ng bi đru kơ mnuih [uôn sang, hđeh hriăm hra\ ti sa\ Đưng Knơ\, kdriêk Lạc Dương, ]ar Lâm Đồng. leh sa hruê ma\ brua\ ho\ng klei mjê], êpul phung aê mdrao mâo 20 ]ô mb^t ho\ng knua\ druh brua\ mdrao mgu\n kdriêk ngă leh klei mka\ dlăng, mbha êa drao amâo mâo ma\ prăk ôh kơ 400 go\ êsei mnuih [uôn sang djuê ana K’ho hlăm sa\. Ênoh bi liê jih jang brua\ anei truh 30 êklăk prăk. Ăt hlăm wưng anei, Êpul hgu\m đru ba mnuih rua\ [un lehana\n mnuih amâo mâo jăk asei mlei ]ar Lâm Đồng mâo mđup brei leh 450 hnư mnơ\ng kơ mnuih [uôn sang, lehana\n 250 hnư mnơ\ng kơ phung hđeh hriăm hra\ gưl 1 lehana\n sang hra\ hđeh điêt ti Đưng Knơ\. Ênoh jih jang mnơ\ng mđup brei ana\n truh 60 êkla\k prăk.

 

- Hruê mbruê, ti plao ks^ Trần, sa plao ks^ mơ\ng la\n c\ar, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa kdriêk Cô Tô, c\ar Quảng Ninh bi hgu\m ho\ng Knơ\ng dla\ng knơ\ng brua\ Đông Bắc ( Phu\n brua\ kriê mgang ala c\ar) mko\ mjing klei mđup brei 17 boh sang kơ mnuih [uôn sang ti plao ks^ anei. Anei jing du\m go\ êsei tal êlâo hriê dôk hd^p mda ti plao ks^ hluê hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Quảng Ninh. 17 boh sang mđup brei tal anei dôk hla\m kdrêc\ I mơ\ng hdra\ brua\ “ Duh bi liê ru\ mkra du\m brua\ nah gu\ mđ^ kyar mnuih [uôn sang dôk ti plao ks^ Trần”. Knơ\ng dla\ng knơ\ng brua\ Đông Bắc hla\m Phu\n brua\ kriê mgang ala c\ar jing anôk đru brei jih đơ pra\k ru\ mkra ho\ng ênoh gra\p boh sang gia\m 1 êklai pra\k./.

 

  Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê 18/10, Khua mil ]hil Palestin Mahmoud Abbas bi êdah klei ]ang hma\ng lo\ dơ\ng bi blu\ hrăm ho\ng êpul Islam Hamas ]ia\ng nga\ bi leh bruă msir mghaih leh ana\n mjưh mdei du\m klei “bi kpe\ êka” hlăm êpul êa. Asa\p mklă mklơ\ng anei mâo Mahmoud Abbas ba hưn mdah leh blu\ hrăm ti ana\p Êpul hgu\m kru\ kdơ\ng đảng Fatah ti Ramalah. Khua mil ]hil Palestin la]: “Klei bi blu\ hrăm mơ\ng drei ho\ng Hamas amra lo\ dơ\ng hlo\ng truh êla mâo klei msir mghaih kluôm dhuôm. Klei bi tu\ ư mơ\ng drei leh bi tu\ ư ho\ng Hamas tui hluê si hdră bruă phu\n ana\n jing bruă mko\ mjing knu\k kna hgu\m mguôp leh ana\n mko\ mjing du\m klei ruah khua.

 

- Triều Tiên leh ana\n Hàn Quốc amra mko\ mjing 1 tuôr bi trông ]hai gưl dlông mrâo mse\ si klei leh m^n t^ng. Anei jing asa\p hưn mthâo mơ\ng knu\k kna Hàn Quốc ba hưn mdah hruê mbruê, hlăk êjai mâo du\m klei hu^ hyưt la] sơnei: klei bi mnah mrâo anei ti alu\ wa\l knông lăn plah wah 2 kwar Triều Tiên amra ngă bi êdu klei ]ang hmang mơ\ng 1 klei bi trông ]hai gưl dlông plah wah 2 nah. Ju Chulki, pô đru bruă gưl dlông mơ\ng Khua mil ]hil Hàn Quốc dla\ng du\m bruă ho\ng ala ta] êngao brei thâo: t^ng kơ Hàn Quốc ]ang hmang klei bi trông ]hai gưl dlông plah wah 2 kwar amra mko\ mjing ja\k siam leh ana\n Hàn Quốc hlăk prăp êmiêt kơ klei bi mtuôm anei.

 

- Khua mil ]hil Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan brei thâo; ala ]ar anei amra amâo mâo tu\ ư ôh ho\ng ya mta klei Mi ba jao phao ktuang kơ phung djă phao ktuang mnuih Kurd hlăk blah ngă bi kdơ\ng ho\ng êpul IS ti Syria. Thổ Nhĩ Kỳ dlăng kơ phung djă phao ktuang mnuih Kurd jing 1 kdrê] hlăm êpul êya mơ\ng Đảng Mnuih Nga\ Brua\ mnuih Kurd, mâo knuk kna Thổ Nhĩ Kỳ yap dôk hlăm ana\n êpul ngă măk [ai kyua klei kgu\ kdơ\ng sui 30 thu\n êgao mơ\ng êpul êya anei ti Thổ Nhĩ Kỳ. Knơ\ng klei mrâo Anadolu mơ\ng Thổ Nhĩ Kỳ ]ih hluê si asa\p Erdogan brei thâo; phung djă phao ktuang mnuih Kurd ăt mse\ mơh phung djă phao ktuang mơ\ng Đảng Mnuih Nga\ Brua\ mnuih Kurd leh ana\n Thổ Nhĩ Kỳ amâo srăng mâo ôh ya klei bi blu\ hrăm lehana\n mkăp phao ktuang kơ êpul êya anei.

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi John Kery leh ana\n khua hlăm hla\m brua\ ala c\ar Trung Quốc Dương Khiết Trì hruê 18/10 m`ă klă klei ]ia\ng êdi pioh msir mghaih du\m klei amâo thâo bi djo\ leh ana\n đru hgu\m w^t kdơ\ng ho\ng du\m klei arưp aram kluôm boh lăn, hlăm ana\n mâo Êpul ai ngăm Knu\k kna Islam, klei ruă Ebola. M’măt hruê 18/10, blu\ hrăm ti Boston, êlâo kơ mko\ mjing hruê bi trông ]hai tal 2 ho\ng khua hlăm brua\ ala c\ar Dương Khiết Trì, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi lac\ leh kơ lu mta bruă 2 ala ]ar dưi đru hgu\m mơ\ng  bruă Afganistan, boh klei hạt nhân hlăm plao ks^ Triều Tiên, Iran, klei yan adiê bi mlih leh ana\n mkhư\ gang klei ngă măk [ai. Dương Khiết Trì brei thâo: mta k`ăm gưl nao ]hưn dlăng Mi ana\n jing prăp êmiêt kơ klei bi mtuôm gưl dlông plah wah Khua lăn ]ar Trung Quốc Tập Cận Bình leh ana\n Khua mil ]hil Mi Barak Obama ti Bắc Kinh ala ]ar Trung Quốc hlăm hruê 12/11, leh klei bi k[^n hgu\m bruă duh mkra châu Á- Thái Bình Dương ( APEC).

 

- Liên hợp quốc brei thâo; kha\dah mâo leh du\m klei đ^ kyar hlăm bruă msir ư\ êpa mhro\ [un knap hruê mlan êgao, ti du\m ala ]ar hlăk đ^ kyar ăt adôk hlăm brô 1/5 ênoh mnuih [uôn sang hlăk hd^p gu\ hnơ\ng [un [in ư\ êpa. Blu\ hrăm [ri hruê dlông ro\ng lăn msir lăm klei ư\ êpa [un [in, Khua g^t gai Liên hợp quốc Ban Kim- moon iêo mthưr du\m ala ]ar mđ^ ktang h^n klei g^r ]ia\ng dưi ngă djăp 1 hlăm 8 mta k`ăm Ênuk Êbâo Thu\n. Ana\n jing hlăm knhal jih thu\n 2015, Dlông ro\ng lăn amra msưh kdu\n kluôm dhuôm klei ư\ êpa [un [in. Hluê si ênoh mrô mơ\ng Liên hợp quốc, mơ\ng thu\n 1990 truh kơ ara\ anei, ti du\m ala ]ar hlăk đ^ kyar mâo êbeh 700 êklăk ]ô mnuih ara\ anei hd^p gu\ hnơ\ng ]ua\n [un hluê si klei k]ah mtru\n mơ\ng Liên hợp quốc.