Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Lo\ dơ\ng hlăm klei bi k[^n tal 8, Quốc hội 13, aguah anei, Quốc hội mkla\ mklơ\ng Hdră bhiăn mko\ mjing Quốc hội lo\ mlih mrâo, Hdră bhiăn bảo hiểm xã hội lo\ mlih mrâo, lehana\n bi trông ]hai hlăm sang bi k[^n kơ klei mlih mrâo hdră mtô lehana\n hdruôm hra\ mtô hriăm sang hra\ phổ thông. Tlam leh 4 ]ô khua phu\n brua\ w^t la] klei phung bi ala Quốc hội êmuh, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mâo klei hâo mdah, hlak mblang bi mnga] kơ 6 mta brua\ mâo mnuih [uôn sang, lehana\n Quốc hội mđing, Khua knu\k kna mđing hmư\ leh, lehana\n w^t la] lu klei phung bi ala Quốc hội êmuh djo\ tuôm hlăm du\m brua\ pro\ng pioh kơ klei mđ^ kyar kjăp, mghaih msir klei kơ lăn ala, la\n pla mjing kơ mnuih djuê [ia\, mghaih msir nư klei ka dưi tla ana\n jing prăk mơ\ng knu\k kna amâodah hơăi, lehana\n kơ du\m brua\ kơ klei bi mia\ hla\m wa\l êa ks^ Ngo\, lehana\n klei mdrơ\ng ho\ng Trung Quốc.

 

- Leh ktuê dla\ng mđing hmư\ 4 khua Phu\n brua\ w^t lac\ klei êmuh ti ana\p Quốc hội, mnuih [uôn sang c\ar Gia Lai bi êdah klei m^n pô ho\ng gra\p c\ô khua Phu\n brua\. Hla\m ana\n, mâo klei ư ai leh ana\n dôk guôn klei [ua\n rơ\ng, [ia\â\t mâo mơh klei blu\ lac\ snei: đa khua phu\n brua\ dôk dêc\ klei đua klam pô, ka nao djo\ kpa\ hla\m du\m brua\ dôk hlơr mmơr mơ\ng mnuih [uôn sang. Trần Xuân Thặng, 71 thu\n dôk ti êpul 5, phường Đống Đa, [uôn pro\ng Plei Ku, c\ar Gia Lai lac\:“ Khua Phu\n brua\ Đinh La Thăng mao klei nga\ ktang ho\ng du\m phung djo\ ru\ mkra amâo nga\ djo\ ho\ng hruê mlan kc\ah, nga\ amâo ja\k siam. Khua Knơ\ng sang pra\k Nguyễn Văn Bình mâo leh du\m hdra\ msir ja\k nga\ bi h’^t brua\ blei mnia Việt Nam. Du\m khua Phu\n brua\, bohnik du\m khua Phu\n brua\ mâo hra\ mple\ đa\o knang [ia\, ka mâo klei bi mkra mlih pro\ng ôh. Phu\n brua\ mdrao mgu\n adôk lu klei nga\ hlơr mmơr hla\m mnuih [uôn sang, yang [uôn. Bi klei w^t lac\ mơ\ng khua Phu\n brua\ Vũ Huy Hoàng a\t adôk ka kla\ mngac\ kơ brua\. Kơ klei bhia\n ksiêm dla\ng, bi lông mnuih nga\ brua\ knu\k kna, khua Phu\n brua\ Nội vụ w^t lac\ a\t ka năng djo\ mơh”.

 

- Ktuê mđing kơ klei êmuh lehana\n w^t la] klei êmuh mơ\ng phung khua phu\n brua\ hlăm du\m hruê êgao, lu mnuih [uôn sang bi êdah klei mơak lehana\n sa ai. {ia\dah, mâo đa đa mnuih [uôn sang dôk đing kơ du\m klei blu\ bi myâo, du\m klei [ua\n mơ\ng phung khua phu\n brua\, thâodah dưi ngă amâodah hơăi? Hoàng Xuân Trường, ti thôn 2, sa\ Quảng Thành, wa\l krah Gia Nghĩa, ]ar Dak Nông la]:“Kâo ư ai ho\ng du\m klei phung bi ala Quốc hội êmuh, di`u dưi bi ala leh kơ ai tiê klei m^n mnuih [uôn sang. Phung khua phu\n brua\ w^t la], kâo [uh djo\ hlăm boh phu\n klei ]ia\ng. {ia\dah jing sa ]ô mnuih [uôn sang snăn kâo ]ang hmăng phung khua Phu\n brua\ w^t la] bi djo\ kla\ klei phung bi ala Quốc hội lehana\n mnuih [uôn sang kluôm ala êmuh. Hjăn hlăm ]ar, du\m klei phung bi ala Quốc hội ]ar êmuh leh, kâo ]ang hmăng srăng dưi bi s^t klei [ua\n. Tô hmô kơ klei hrui blei boh mnga pla mjing mn^ anei mnuih [uôn sang tuôm nanao ho\ng klei dleh, kyua phung ghan mnia kp^ ênoh, kơ klei djo\ boh mnga, amâo mâo ênoh ]h^, ana\n yơh jing klei mnuih [uôn sang dôk amâo mâo hơ^t p^t amâo mâo mđao. Tal dua, hdră êlan ho\ng mnuih djuê [ia\, kâo [uh kơ brua\ mko\ mkra lo\ hma ala [uôn pla mrâo kơ mnuih [uôn sang đue# mơ\ng kr^ng hdră brua\. Sa mta brua\ hla\k ktro\ dơ\ng ana\n jing klei kơ êđăp ênang hlăm êlan klông… kâo ]a\ng hmăng phung Khua phu\n brua\ tui duah hdra ma\ brua\ bi tu\ jing”.

 

- Tlam mbruê, ti Adu\ brua\ knu\k kna, [uôn pro\ng phu\n Viên Chăn, ala c\ar Lao, đồng chí Asang Laoli, K’ia\ng khua knu\k kna ala c\ar Cộng hòa dân chủ nhân dân Lao drông c\hưn leh đồng chí Nguyễn Đức Hạnh, K’ia\ng khua\ brua\ duah ksiêm dla\ng Knu\k kna Việt Nam mb^t ho\ng êpul, [ri ho\ng gưl êpul nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\ kơ lao mơ\ng hruê 18 – 23/11. Đồng chí Asang Laoli dla\ng myuôm kơ gưl nao c\hưn leh ana\n nga\ brua\  ti Lao mơ\ng đồng chí Nguyễn Đức Hạnh mb^t ho\ng êpul; bi mkla\ gưl nao c\hưn dla\ng tal anei mơ\ng đồng chí Nguyễn Đức Hạnh leh ana\n êpul đru mguôp yuôm bha\n hla\m brua\ bi mđ^ klei mje\ hgu\m, klei bi hgum mguôp leh ana\\n klei bi hgu\m kluôm plah wah 2 Đảng, 2 knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang 2 djuê ana Lao - Việt Nam [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar leh ana\n mâo klei tu\ h^n. Kơ kdrêc\ pô, đồng chí Nguyễn Đức Hạnh a\t hưn mdah leh mơh klei tu\ nga\ brua\ ho\ng Knơ\ng brua\ duah ksiêm dla\ng Knu\k kna Lao kơ đồng chí K’ia\ng khua knu\k kna Asang Laoli.

 

- K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc mrâo mta\ kơ Phu\n brua\ kahan ksiêm bi leh hra\ mơar kơ hdră brua\ w^t ho\ng yang [uôn pioh ba mdah kơ khua knu\k kna. K’ia\ng khua knu\k kna jao kơ Phu\n brua\ mnuih ma\ brua\, phung knap m`ai g^t gai, hgu\m ho\ng phu\n brua\ lo\ hma lehana\n du\m phu\n dhar brua\ djo\ tuôm bi ksiêm dlăng, mâo hra\ mtru\n ktrâo ata\t hdră êlan kơ klei mtô brua\, mghaih msir brua\ knua\ ma\ ho\ng phung mrâo rue# hdră msir kđi w^t mơ\ng mna\, ktrâo ata\t hdră brei ]an prăk, bi hro\ jia kơ dhu\m dhar brua\, êpul brua\, mnuih hgu\m hlăm brua\ mghaih msir brua\ ma\ kơ mnuih mâo w^t mơ\ng mna\. Lehana\n Phu\n brua\ kahan ksiêm g^t gai, hgu\m ho\ng phu\n brua\ nga\n prăk, Phu\n brua\ mnuih ma\ brua\ phu\ng knap m`ai lehana\n du\m dhar brua\ djo\ tuôm bi ksiêm dlăng, mko\ mjing hra\ mtru\n ktrâo ata\t brua\ kia\ kriê, ba yua prăk rơ\ng kơ klei w^t `u\ kma ho\ng yang [uôn phung mrâo w^t mơ\ng mna\ (Dôk hlăm êlan 1 mta 5 Hdră mtru\n mrô 80/2011/NĐ-CP hruê 16/9/2011).

 

- Knơ\ng pra\k knu\k kna c\ar Dak lak bri thâo: mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, du\m Knơ\ng pra\k hla\m c\ar đru brei leh 21 êklai 8 êkla\k pra\k pioh yua kơ brua\ klei hd^p mda yang [uôn hla\m c\ar. Hla\m ênoh du\m Knơ\ng pra\k đru brei, êdeh êdi mâo Knơ\ng pra\k blei mnia Cổ phần Tuh tia Blei mnia Việt Nam đru ru\ nga\ brei sa boh sang hra\ gưl I ti sa\ C|ư\ Pui, kdriêk Krông Bông mâo ênoh 10 êklai pra\k, ru\ mkra 114 boh sang pap đru mâo ênoh jih jang truh 4 êklai 600 êkla\k pra\k, brei mđup kơ sang êa drao pro\ng c\ar Dak Lak sa boh êdeh do\ng mdrao mnuih rua\ mb^t ho\ng kdra\p mnơ\ng yua mâo ênoh 1 êklai 200 êkla\k pra\k; Knơ\ng pra\k Duh bi liê leh ana\n Mđ^ kyar Việt Nam đru ru\ mkra brei 4 boh sang hra\ ti kdriêk: Krông Bông, Krông {u\k, La\k mâo ênoh jih jang 3 êkla\i pra\k.

 

- Klei suaih pral mơ\ng 9 ]ô phung trah ma\ kan ]ar Bình Thuận tuôm ho\ng klei truh hlăm êa ks^ mâo ho# pui ala ta] êngao do\ng đru ba truh ti kdru\n ks^ Singapor ara\ anei hơ^t leh. Dhar brua\ djo\ tuôm ]ar Bình Thuận bi tuôm leh ho\ng găp djuê phung trah ma\ kan, brei hưn mthâo djăp hra\ mơar djo\ tuôm kơ Anôk brua\ bi ala Knu\k kna Việt Nam ti Singapor ngă hra\ mơar ba w^t kơ lăn ]ar. Ho# trah ma\ kan BTh 96017 kbia\ mơ\ng kdru\n Lagi đue# nao hlăm êa ks^ hruê 3/10. Dơ\ng mơ\ng hruê ana\n truh kơ hruê mâo klei truh, go\ sang phung trah ma\ kan amâo mâo tuôm hmư\ hing ôh kơ brua\ di`u. Mơ\ng leh mâo dhar brua\ djo\ tuôm hưn mthâo, khua ho# jing nguyễn Xuân Nghiêm kkiêng thu\n 1946, tôk ti thôn Hiệp Phú, sa\ Tân Tiến, wa\l krah Lagi, hla\k dôk kơ sang, mrâo thâo kơ 9 ]ô phung trah ma\ kan ma\ brua\ kơ `u mâo klei truh.

 

- Thu\n anei phu\n pra\k đru mâo hdra\ k`a\m mơ\ng pra\k Trung ương c\ar Điện Biên mâo êbeh 596 êklai pra\k. {ia\ truh kơ ara\ anei c\ar mrâo brei ma\ êbeh 310 êklai pra\k, knar ho\ng 52% hdra\ kc\ah jao. Pra\k mbha brei lu jing hluê nga\ brua\ ru\ mkra du\m brua\ nah gu\ ti du\m kdriêk mrâo bi ktlah; brua\ nah gu\ kơ brua\ hiu c\hưn ênguê, đru kơ brua\ duh bi liê nga\ mkra du\m brua\ nah gu\ wa\l duh mkra [a\ng jang knông la\n; hdra\ brua\ đru kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ dleh knap. Mb^t ho\ng brua\ mtru\t mjhar hnơ\ng nga\ du\m hdra\ brua\, brua\ kriê dla\ng ja\k du\m phu\n pra\k duh bi liê mâo c\ar Điện Biên bi mđ^ ktang.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- {ia\ êdi mâo 10 ]ô mnuih djiê leh ana\n 3 ]ô mnuih mkăn êka hlăm du\m gưl mnah phao mu\k ]ê ksu\ng ngă hlăm 1 boh sang ti [uôn pro\ng Rafah mơ\ng Dưr Sinai. Klei ba hưn mdah ana\n leh klei bi blah ngă ]ang rang aguah mbruê plah wah êpul kriê mgang klei êđăp ênang Êjip leh ana\n êpul k’han ngă ru\ng Islam ti Sinai. Khă sơnăn, ara\ anei ka bi klă ôh phu\n agha mơ\ng du\m gưl mnah phao mu\k ]ê si la] ti dlông. Êpul kriê mgang  klei êđăp ênang dưi ba nao riêng gah alu\ wa\l mnah phao anei. Du\m klei bi blah ngă mâo 1 hruê, leh êpul k’han ngă ru\ng Islam Ansar Bei al-Maqdis) ti Sinai hưn di`u ngă du\m klei ksu\ng blah hlăm hruê 24/10 mrâo êgao ngă 31 ]ô k’han Êjip djiê leh ana\n du\m pluh ]ô mnuih mkăn êka ti Rafah.

 

- Hlăk êjai klei ru\ng răng ti kwar Ngo\ Ucraina ăt duah ka mâo ôh hdră êlan msir mtlaih leh ana\n klei bi kdơ\ng Ngo\ - Yu\ plah wah Nga leh ana\n êgar Yu\ djo\ tuôm kơ bruă anei ăt ka mjưh rue# mơh, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Vantơ Stênmayơ hruê mbruê lo\1 bliư\ dơ\ng bi mklă: klei m^n plah wah Đức leh ana\n Nga djo\ tuôm kơ klei ru\ng răng ti Ucraina adôk mâo klei bi mdê. Hlăm asa\p hưn mthâo ba hưn mdah kno\ng 1 hruê leh klei bi mtuôm ho\ng Khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đức Stênmayơr brei thâo: “H’ưi êdi mơh jing hmei ka dưi bi mhro\ ôh klei amao thao bi djo\ hlăm klei bi mblah ngă ti Ucraina leh ana\n hmei a\t adôk kbưi hưi kơ 1 hdra\ msir bruă kđi ]ar. Hmei bi trông ]hai leh kơ du\m klei m^n leh ana\n klei m^n plah wah hmei adôk mâo lu êdi klei bi mdê”.

 

- Liên hợp quốc hruê mbruê brei thâo; l^ng k’han knu\k kna leh ana\n k’han ngă ru\ng Islam hlăk ksiêm dlăng [uôn pro\ng, pro\ng tal 2 mơ\ng ala ]ar Libi ana\n jing Bengazi, mrâo tu\ ư kơ 1 klei kuôl kă mdei mtuh phao ktuang sui 12 m’mông. Klei bi tu\ ư mdei mtuh phao ktuang mâo Liên hợp quốc ngă pô dôk krah wah jing klei bi tu\ ư mdei mtuh phao ktuang tal êlâo kuôl kă ti Bengazi yap mơ\ng 1 mlan ho\ng anei, leh l^ng k’han knu\k kna po\k klei ksu\ng ngă pro\ng k`ăm lo\ sua mă klei dưi ksiêm dlăng [uôn pro\ng kwar Ngo\ anei mơ\ng kiê kngan k’han Islam. Klei bi tu\ ư anei mphu\n k]ưm ba yua mơ\ng 7 m’mông aguah hruê 19/11 (hluê si m’mông alu\ wa\l) leh ana\n dưi bi tai sui tui hluê si klei bi tu\ ư mơ\ng du\m t^ng.

 

- Khua mil ]hil Inđonêzia Giô cô Uyđô hruê mbruê iêo mthưr leh Êpul hgu\m châu Âu lăm lui du\m klei bi mkhư\ k`ăm kơ mnơ\ng ba ]h^ kơ ala tac\ êngao mơ\ng Inđônêzia ba c\h^ kơ kr^ng wa\l anei. Du\m mta mnơ\ng phu\n mơ\ng Inđônê ba c\h^ kơ Êpul hgu\m châu Âu mâo êa pra^ guôl ka mkra mjing, êa pui điêsel sinh học leh ana\n du\m mta mnơ\ng mă mơ\ng êa. Khă sơnăn, bruă mdiăng ba du\m mta mnơ\ng anei truh kơ Êpul hgu\m châu Âu khăng lui] lu hruê mlan leh ana\n tuôm ho\ng lu klei dleh dlan kyua gun kpăk mơ\ng bruă mă jia leh ana\n êngao jia mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu k]ah mtru\n. Hluê si Khua mil ]hil Inđônêzia, Êpul hgu\m châu Âu jing anôk blei yua pro\ng tal 2 ho\ng du\m mta mnơ\ng ba c\h^ mơ\ng Inđônêzia leh ana\n mnơ\ng dhơ\ng Inđônêzia ba ]h^ kơ kr^ng wa\l anei truh 2 êklai 400 êklăk dolar hlăm grăp thu\n.

 

- Hruê mbruê, ti Buôckina Phasô, Trung tá Issac Zida djo\ ruah mdưm ngă  Khua knu\k kna jing jai, 4 hruê leh pô anei kru\ w^t hdră bhiăn phu\n mơ\ng Buôckina Phasô kyua klei kp^ mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu leh ana\n êgar Yu\. Jing Khua knu\k kna, Zida srăng mâo bruă ngă đru Khua mil ]hil mrâo, Michel Kafando ruah mdưm 25 ]ô khua êmua hlăm knu\k kna, g^t gai lăn ]ar hlo\ng truh klei ruah khua dưi mko\ mjing hlăm thu\n 2015.