Klei mrâo ala c\ar pô:

- Aguah mbruê, ti Hà Nội mko\ mjing leh klei bi k[^n ksiêm w^t 10 thu\n hluê ngă hdră mtru\n mrô 36/NQ-TW mơ\ng phu\n brua\ kđi ]ar kơ brua\ mnuih Việt Nam ti ala ta] êngao. Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang nao lehana\n blu\ hrăm g^t gai klei bi k[^n. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang la]: Brua\ k[^n ksiêm w^t hdră mtru\n 36 mơ\ng phu\n brua\ kđi ]ar kơ brua\ mnuih Việt Nam hd^p kơ ala ta] êngao, ]ia\ng bi êdah kla\ mta phu\n klei tu\ dưn, lehana\n klei awa\t ]ia\ng mâo knơ\ng klei lo\ ta\ hdră hlăm wưng kơ ana\p. Khua lăn ]ar m`a\: Mnuih Việt Nam ti ala ta] êngao jing sa kdrê] amâo mâo dưi ktlah ôh, lehana\n jing ai knơ\ng mơ\ng djuê ana. }ia\ng ruh mgaih klei dleh dlan, gun kpăk hlăm klei hluê ngă djăp hdră êlan djo\ tuôm ho\ng klei mđ^ h^n ai ktang kơ brua\ ru\ mdơ\ng lehana\n răng mgang ala ]ar. Ti anôk bi k[^n, lu phung bi ala ]ang hmăng kơ Đảng, lehana\n Knu\k kna bi kla\ du\m hdră êlan  kơ klei duh bi liê, ngă hra\ mơar mu\t kbia\, hdră êlan blei sang, lăn… boh nik hdră bhiăn quốc tịch, k`ăm mjing klei găl ]ia\ng mđ^ ai mnuih Việt Nam ti ala ta] êngao w^t đru mguôp lu h^n kơ lăn ]ar.

 

- Lo\ dơ\ng klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13, Quốc hội hmư\ Khua phu\n brua\ Pra\k nga\n Đinh Tiến Dũng dla\ng hra\ mdah brei Quốc hội dla\ng bi mkla\ klei t^ng tla pra\k knu\k kna thu\n 2012, hmư\ hra\ hưn mdah w^t ksiêm dla\ng du\m klei c\ih mlih hdra\ bhia\n mâo: hdra\ bhia\n mko\ mjing Sang phat kđi yang [uôn, hdra\ bhia\n Knơ\ng ksiêm dla\ng kđi yang [uôn, hdra\ bhia\n mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng hdra\ bhia\n êlan êdeh phiêr sowil Việt Nam. Hluê si klei hưn mdah mơ\ng knu\k kna, klei t^ng tla hrui mâo kah mbha pra\k knu\k kna thu\n 2012 rơ\ng mâo dja\p kơ brua\ kriê dla\ng knu\k kna, hluê nga\ du\m hdra\ k`a\m mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, kriê mgang klei êđa\p ênang la\n c\ar hluê si klei t^ng knal mkla\ leh mơ\ng Quốc hội. Kha\ sna\n, mơ\ng klei w^t ksiêm dla\ng, Knơ\ng brua\ pra\k nga\n mơ\ng Quốc hội [uh: kyua ka t^ng dja\p ênoh pra\k ba jia ana\n kla\ s^t brua\ hrui jia thu\n 2012 kơ knu\k kna amâo mâo dja\p ho\ng klei t^ng knal mơ\ng Quốc hội mkla\ mtru\n, đa ênoh hrui yuôm bha\n amâo mâo djo\ ho\ng ênoh kc\ah jao, pra\k hrui ka h’^t kja\p. Brua\ kriê dla\ng hrui jia a\t adôk klei ka djo\, adôk klei hrui amâo ênu\m leh ana\n đuôm nư jia pro\ng.

 

- Aguah mbruê, klei bi k[^n tal 7, Quốc hội 13 po\k leh ti [uôn pro\ng phu\n Hà Nội mâo lu mnuih [uôn sang du\m ]ar kwar krah ktuê mđing. Đoàn Minh Long, k’ia\ng khua êpul hgu\m phung ngă brua\ klei mrâo Khánh Hoà bi mni kơ klei khua Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng blu\ po\k klei bi k[^n, bi êdah klei m^n, ai tiê mơ\ng knu\k kna drei ho\ng boh klei dôk ru\ng răng ti wa\l êa ks^ ngo\. Brua\ Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam, mâo lu ho# pui lehana\n êdeh phiơr bi blah mgrông, ]huak soh hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam:“Phung khua g^t gai drei mâo leh klei m^n kjăp kla\: Răng mgang kơ klei dưi êngiê lăn ala êa djuh pô djo\ ho\ng hdră bhiăn Quốc tế. Snăn kâo đăo s^t brua\ anei, amâo mâo djo\ kno\ng mâo klei mnuih [uôn sang Việt Nam ôh bi kdơ\ng, [ia\dah mb^t ho\ng jih jang djăp ala ]ar dlông ro\ng lăn sa ai ho\ng drei”.

 

- Aguah mbruê, brua\ Đảng c\ar Gia Lai mko\ mjing klei bi k[^n w^t dla\ng 3 thu\n hluê nga\ asa\p mtru\n 03 mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar kơ lo\ dơ\ng mđ^ ktang klei tui hria\m leh ana\n hluê nga\ gru mngac\ knhuah hd^p Hồ Chí Minh. Klei êdah kdlưn êdi leh 3 thu\n hluê nga\ asa\p mtru\n 03-CT/TW mơ\ng Phu\n brua\ kđi c\ar kơ klei lo\ dơ\ng mđ^ ktang klei iêo lac\ tui hria\m leh ana\n hluê nga\ gru mngac\ knhuah hd^p Hồ Chí Minh ti c\ar Gia Lai jing alu\ wa\l mguôp brua\ iêo lac\ ho\ng du\m brua\ nga\ s^t êdi ti du\m knơ\ng brua\ knu\k kna. Mơ\ng ana\n, mtru\n du\m hdra\ msir ktang c\ia\ng mkra mđ^ mlih brua\ nga\ hra\ m’ar, hluê nga\ klei bi mkiêt mkriêm, bi liê ti mang, mkhư\ kdu\n du\m klei nga\ amâo ja\k, [ư\ mkra klei bhia\n nga\ brua\ knua\, knhuah nga\ brua\ leh ana\n bi mđ^ klei thâo sa\ng tu\ đua klam, knhuah nga\ brua\ hla\m phung knua\ druh, mnuih nga\ brua\ knu\k kna. Tui hria\m leh ana\n hluê nga\ gru mngac\ knhuah hd^p Hồ Chí Minh a\t hla\k lar bra ktang hla\m du\m tal mnuih [uôn sang ti c\ar Gia Lai.

 

- Ktuê ksiêm dlăng boh klei ru\ng răng ti wa\l êa ks^ ngo\ du\m hruê êgao, mnuih Việt nam djuê ana Khê] ti [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak ăt bo\ ho\ng klei ăl, kyua klei Trung Quốc ngă amâo mâo djo\, ]huak soh hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam. Tui hluê aê aduôn am^ ama hriê hd^p mda ti ]ar Daklak mơ\ng ako\ du\m thu\n 1950, truh kơ ara\ anei, Lai Nhục Phí mâo leh sa găp djuê pro\ng ho\ng 6 ]ô anak, 5 ]ô ]ô, pưk sang pro\ng siam ti alu\ mnuih [uôn sang dôk mrô 9, wa\l Tự An, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt. Phí mb^t ho\ng găp djuê mâo leh klei bi blu\ hrăm jê` jê` ho\năNgp djuê ti ]ar Quảng Đông Trung Quốc. Hlăm wưng giăm anei, hmư\ hing Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui hlăm kr^ng wa\l êa ks^ Việt Nam, `u mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l bo\ ho\ng klei ăl ]ô`, `u la]: “Kâo hd^p kơ anei du\m pluh thu\n leh. Ara\ anei lăn ]ar drei mâo klei êngiê giăm 40 thu\n, mnuih [uôn sang kno\ng ]ia\ng kơ klei duah [ơ\ng, amâo mâo ]ia\ng ôh le\ hlăm klei bi keh koh, amâo mâo thâo bi djo\ dua ala ]ar Việt Nam – Trung Quốc. Ara\ anei leh hmư\ êpul gru\p êa pui êa ]uh Trung Quốc ba pra ktir duah êa pui 981 ks^ng mia\ hlăm wa\l êa ks^ Việt Nam pô. }ang hmăng kơ knu\k kna srăng hgu\m ho\ng du\m ala ]ar ASEAN lehana\n lu ala ]ar dlông ro\ng lăn mghaih msir klei anei ho\ng klei êđăp ênang. Mnuih [uôn sang drei kno\ng khăp kơ klei êđăp ênang, hơ^t kjăp duah [ơ\ng”.

 

- Anôk kriê dla\ng Wa\l tuh tia mkra mjing c\ar Đồng Nai mrâo mdah ho\ng brua\ Đảng,  knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar hdra\ đru kơ du\m Anôk brua\ luc\ liê hla\m du\m hruê 13-14/5 mrâo êgao. Kla\ klơ\ng jing anôk kriê dla\ng wa\l tuh tia mkra mjing Đồng Nai brei c\ar đru brei hla\m brua\ jia kơ du\m anôk brua\ luc\ liê. Êngao kơ ana\n, c\ar Đồng Nai sra\ng đru kơ klei nga\ hra\ m’ar knal mse\ si: msir mghaih brua\ nga\ hra\ m’ar pral leh ana\n ga\l êlưih, đru kơ du\m anôk brua\ lo\ w^t kru\ nga\ ênoh mrô hra\ m’ar djo\ tuôm ho\ng jia. Brei bi mhro\ tru\n pra\k mưn la\n thu\n 2014 kơ du\m Anôk brua\ luc\ liê. Anôk kriê dla\ng a\t mtru\n hdra\ đru hla\m brua\ Hải quan kơ du\m anôk brua\ luc\ liê.

 

- Hruê 19/5, mâo klei hưn kơ sa klei du\ mdiăng matu^ pro\ng mơ\ng Lao mu\t hlăm Việt Nam, kđông răng mgang knông lăn ti [a\ng jang knông lăn Bờ Y mko\ mjing leh êpul kăp răng hlăm djăp kang êlan, lehana\n ngă klei ksiêm dlăng, kăp ma\ ti du\m anôk phung ana\n găn nao. Truh hlăm brô 2h30’ tlam hruê ana\n mơh, leh thâo kral kla\ mnuih đing hlăk dôk duah êlan găn knông lăn ti alu\ wa\l gơ\ng knông lăn mrô 790 ]ia\ng mu\t hlăm Việt Nam, êpul dôk kăp mâo mkhư\ leh pô ana\n, ana\n `u jing Hải dja\ ba 1.171 asa\r matu^ leh mkra mjing. Anei jing klei du\ ba matu^ leh mkra mjing găn knông la\n mâo ênoh lu mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei, êpul kahan răng mgang knông lăn Kon Tum mâo ma\.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Bi kdơ\ng ho\ng klei ngă mgao mơ\ng Trung Quốc ba dưm pra ktir duah êa pui H D- 981 hlăm kr^ng êa ks^ Việt Nam, hruê 18/5, du\m êtuh ]ô mnuih Việt Nam hlăk dôk hd^p ti Áo mko\ mjing klei ngă griâo ti ana\p Anôk bruă bi ala kơ Trung Quốc ti [uôn pro\ng phu\n Viên, bi kdơ\ng ho\ng klei Trung Quốc ]huak soh ho\ng klei dưi kriê dla\ng mơ\ng Việt Nam, iêo mthưr Trung Quốc mpu\ kơ hdră bhia\n quốc tế leh ana\n ba mđue# pra ktir duah êa pui mơ\ng kr^ng êa ks^ Việt Nam. Ăt hruê ana\n, êpul mnuih Việt Nam ti Áo bi k[^n hlăm êpul R-Club mko\ mjing klei đru mguôp mâo 1 êbâo euro mơ^t kơ ala ]ar đru phung l^ng k’han ksiêm êa ks^ leh ana\n êpul ksiêm dlăng bruă trah mă kan hdang Việt Nam hlăk dôk ngă bruă, bi kdơ\ng kriê mgang êa ks^, plao ks^, mkhư\ gang klei Trung Quốc ]huak soh ho\ng klei dưi kriê dla\ng mơ\ng ala ]ar drei.

- Klei bi k[^n khua phu\n bruă 12 ala ]ar hluê ngă klei bi trông ]hai kuôl kă đru hgu\m hluh Thái Bình Dương (TPP) mko\ mjing ti Singgapor hlăm 2 hruê 19 leh ana\n hruê 20/5 mâo leh klei đ^ kyar hlăm hdră msir mghaih du\m mta bruă djo\ tuôm kơ jia leh ana\n mje\ mgiăm ho\ng sang ]ơ mnia, [ia\dah ka mâo mơh klei bi tu\ ư knhal tui]. Ti anôk bi k[^n phung ]ih klei mrâo mko\ mjing leh mjưh rue# klei bi k[^n, khua phu\n bruă mnia mblei New Zealand Tim Groser la] sơnei: klei bi k[^n tal anei klei đ^ mâo klei tu\ dưn. Khă sơnăn, du\m t^ng ăt lo\ dơ\ng bi trông ]hai kơ du\m hdră bruă djo\ tuôm.

 

- Khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin aguah mbruê truh leh kơ Thượng Hải, mphu\n k]ưm gưl ]hưn dlăng klă s^t kơ ala ]ar Trung Quốc, k`ăm mđ^ kyar klei bi mje\ mgiăm  “hgu\m pro\ng” plah wah 2 nah. Hluê si hdră k]ah, khua mil ]hil Nga Putin mâo klei bi trông ]hai ho\ng khua lăn ala Trung Quốc Tập Cận Bình. 2 khua g^t gai hrăm mb^t nao kơ klei bi k[^n kriê dlăng klei êđăp ênang alu\ wa\l mâo ana\n “ Klei bi djo\ tuôm leh ana\n du\m hdră bi mko\ ai đăo knang ti châu Á” leh ana\n dôk dla\ng klei k[^n mphu\n klei hriăm bi mblah mb^t mơ\ng k’han êa Nga- Trung Quốc ti êa ks^ Ngo\.

 

- Êpul hgu\m châu Âu (EU) hruê mbruê brei Ucraina ]an 100 êklăk euro, ênoh prăm tal êlâo hlăm hnư đru mdul 1 êklai 600 êklăk euro, k`ăm đru ala ]ar anei kru\ w^t bruă duh mkra. K’iăng khua knơ\ng bruă châu Âu Siim Kallas hlăk dôk ]hưn ti Kiev brei thâo; hnư prăk brei ]an ênoh yuôm 500 êklăk euro amra brei ]an hlăm du\m hruê kăm ana\p truh, leh ngă rue# riêng du\m mta hră mơar ti Ucraina.

 

- Iran prăp êmiêt mđ^ ktang bruă ba ]h^ êa pui ka mkra mjing kơ ala ta] êngao mkă ho\ng hnơ\ng giăm 1 êklăk tônô grăp hruê ara\ anei, tơ du\m ala ]ar châu Âu ]ia\ng blei mơ\ng Iran pô mtam. Khua dla\ng kơ bruă quốc tế mơ\ng knơ\ng bruă êa pui ala ]ar Iran Mohsen Qamkari hruê mbruê bri thâo: ara\ anei hnơ\ng êa pui ala ]ar Iran ba ]h^ kơ ala ta] êngao ka mkra mjing gu\ 1 êklăk tônô hlăm grăp hruê, [ia\ tơ châu Âu ]ia\ng, Iran amra mđ^ thiăm hnơ\ng êa pui ba ]h^. Châu Âu brei thâo klă êa pui mơ\ng Iran hlăk mâo klei đăo knang leh ana\n digơ\ amra prăp êmiêt blei êa pui mơ\ng Iran.

 

- Du\m klei mrâo hâo hưn klă s^t mơ\ng Ai Cậo hruê mbruê hưn mthâo; êbeh 300 êbâo ]ô mnuih [uôn sang ala ]ar anei đru hgu\m klei mple\ hră sui 4 hruê (mơ\ng hruê 15 truh kơ hruê 19/5) pioh kơ mnuih [uôn sang dôk ti ala ta] êngao hlăm klei ruah khua mil ]hil. Hluê si du\m boh tu\ dưn ksiêm yap tal êlâo, pô mgơ\ng asei Fatah El Sisi, khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar hđăp, mâo mă ênoh hră mple\ lu h^n mkă ho\ng pô mgơ\ng asei nah dih Hamdeen Sabahy.