Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hruê anei, Quốc hội ma\ brua\ hla\m sang bi k[^n. Aguah Quốc hội hmư\ Khua dhar brua\ kơ hdră bhiăn Phan Trung Lý hlak mblang kơ klei hâo mdah, klei ]ih pioh du\m klei blu\ mơ\ng phung bi ala hla\m brua\ ]ih mkra klei mlih mrâo thiăm mbo\ đa đa mta hla\m hdră bhiăn êdeh phiơr yang [uôn Việt Nam, lehana\n mkla\ mklơ\ng kơ hdră bhiăn anei. Giăm jih mmông aguah, Quốc hội bi trông ]hai kơ Hdra\ bhiăn iêu mu\t kahan lo\ mlih mrâo. Tlam, Quốc hội bi trông ]hai kơ hdră bhiăn mko\ mjing Knu\k kna lo\ mlih mrâo. Êlâo ana\n, tlam mbruê, mâo lu hra\ mple\ bi tu\ ư, Quốc hội mkla\ mklơ\ng kơ hdră bhiăn kak asei, lehana\n hdră bhia\n Hộ tịch. Hdră bhiăn kak asei ênoh thu\n ngă kak asei mơ\ng 14 thu\n kơ dlông. Hdră bhiăn ăt ]oh ]ua\n kla\ mnga]: Kak asei mkăp leh êlâo kơ hruê hdră bhiăn anei mâo klei tu\ dưn jing (1/1/2016, ăt mâo klei tu\ dưn ba yua hlo\ng jih wưng k]ah hluê mta mtru\n, tơdah grăp ]ô mnuih mâo klei ]ia\ng bi mlih jing thẻ căn cước công dân, snăn dưi brei bi mlih. Djăp mta hra\ mơar mâo klei tu\ dưn djo\ klei bhiăn mâo bi lar leh mâo ba yua djo\ ho\ng chứng minh nhân dân, amâo mâo klei bi mlih ôh klei tu\ dưn ti ana\p hdră bhiăn knu\k kna.

 

- Knhal jih mmông tlam mbruê, ti Anôk mđung asa\p blu\ Ala c\ar, 58 Quán sứ Hà Nội, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam kdrưh drông Êpul bi ala Quốc hội du\m c\ar t^ng Dhu\ng nao c\hưn, bi mje\ mjuk leh ana\n mtru\t mđ^ ai tiê mơ\ng phung knua\ druh, phung c\ih klei mrâo, mnuih nga\ brua\ Hdra\ mđung rup Quốc hội Việt Nam. Bi ala kơ phung knua\ druh, phung c\ih klei mrâo, kỹ thuật viên, nghệ sĩ mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, Khua Knơ\ng sang mđung asa\p blu\ Việt Nam Nguyễn Đăng Tiến bi êdah klei hơ\k m’ak mâo drông Êpul bi ala Quốc hội du\m c\ar t^ng Dhu\ng hriê c\hưn leh ana\n nga\ brua\. Khua Knơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam Nguyễn Đăng Tiến brei thâo: Ara\ anei gra\p hruê Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mđung êbeh 250 h ho\ng hla\m brô 170 hdra\ mđung. Hdra\ k`a\m mđing truh mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam jing mđ^ kyar jing Knơ\ng brua\ mtô mblang hâo hưn ho\ng lu hdra\ kdra\p mâo 3 hdra\ êlan nao jing: Mđing truh kơ mnuih [uôn sang, ma\ mnuih [uôn sang jing phu\n knơ\ng; mđing kơ nah gu\, ma\ nah gu\ jing tur knơ\ng leh ana\n nao truh kơ hdra\ mtô mblang hâo hưn mrâo mrang. Kơ Hdra\ mđung rup Quốc hội Việt Nam, khua Knơ\ng sang mđung asa\p blu\ Việt Nam Nguyễn Đăng Tiến brei thâo:“ Hdra\ mđung rup Quốc hội dơ\ng mdah leh [o# mta. Hdra\ mđung rup Quốc hội jing hdra\ mđung mdê hja\n yua hja\n kơ du\m brua\ mơ\ng Quốc hội leh ana\n Hội Đồng Nhân Dân du\m gưl. Ara\ anei, phung c\ih klei mrâo ba kah mbha nao leh kơ 63 c\ar, [uôn pro\ng. Hmei bi mko\ mjing  hla\m brô êbeh 50 hdra\ mđung. Hla\m ana\n mklin mâo 3 brua\ phu\n mơ\ng Quốc hội jing c\ih mkra hdra\ bhia\n phu\n ala c\ar, c\ih mkra hdra\ bhia\n knu\k kna, bi mkla\ du\m brua\ yuôm bha\n leh ana\n nga\ brua\ ktuê hluê dla\ng gưl dlông”.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, Sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ Kahan ksiêm yang [uôn, hlăm phu\n brua\ kahan ksiêm mko\ mjing klei mit tinh bi hdơr 32 thu\n Hruê phung nai mtô (20/11/1982 – 20/11/2014). Blu\ hrăm ti knăm ana\n, bi ala kơ phung khua g^t gai Đảng, Knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc hơê] hmưi kơ phung nai, phung hriăm lehana\n lehana\n jih jang phung knua\ druh ma\ brua\ hla\m Sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ Kahan ksiêm yang [uôn, [ri hruê phung nai mtô Việt Nam. K’ia\ng khua knu\k kna m`a\: Klei dja\ pioh knhuah thâo mpu\ kơ nai jing leh knhuah gru yuôm bhăn mơ\ng djuê ana drei, mâo mko\ mjing lehana\n kriê pioh mơ\ng du\m êbâo thu\n mđ^ kyar. Kyua ana\n, hruê 20/11 grăp thu\n jing leh hruê knăm pro\ng ho\ng jih jang mnuih ngă brua\ mjua\t bi hriăm. K’ia\ng khua knu\k kna mta hlăm wưng kơ ana\p, Sang hra\ ksiêm hriăm kơ brua\ kahan ksiêm yang [uôn mđing mlih mrâo, mđ^ h^n hnơ\ng mjua\t bi hriăm, brua\ kia\ kriê, mâo klei mlih mrâo pro\ng kơ hdră mtô bi hriăm, mđ^ klei thâo, hnơ\ng kjăp hlăm brua\ mjua\t bi hriăm, năng djo\ ho\ng brua\ răng mgang klei êđăp ênang ala ]ar, klei êđăp ênang yang [uôn, mơ\ng êpul kahan ksiêm yang [uôn.

 

- Tlam mbruê, ti Hà Nội, mjưh rue# leh klei k[^n trông kơ klei dưi anak mnuih tal 14 mơ\ng Êpul hgu\m Á - Âu ( ASEM ) ho\ng ana\n “ Anôk brua\ duh mkra mnia blei leh ana\n klei dưi êngiê anak mnuih”. Klei k[^n trông kyua mơ\ng Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao bi hgu\m ho\ng du\m Phu\n brua\ Công an, Tuh tia blei mnia, Phu\n dla\ng brua\ Mnuih nga\ brua\, Khan êka êkeh leh ana\n Yang [uôn, Sang hra\ brua\ kđi c\ar ala c\ar Hồ Chí Minh, Êpul hgu\m brua\ du\m Êpul êya brua\ hgu\m Việt Nam, Adu\ brua\ Blei mnia leh ana\n Tuh tia mkra mjing Việt Nam,  Knơ\ng brua\ Êpul hgu\m mnuih nga\ brua\ Việt Nam leh ana\n Keh pra\k Á – Âu (ASEF) mko\ mjing. Ti anôk k[^n trông anei, Êpul Việt Nam nao mâo klei đru mguôp s^t êm^t ti jih 4 êpul nga\ brua\, hâo hưn kơ hdra\ mtru\n, hdra\ bhia\n mơ\ng Việt Nam, kơ klei rơ\ng klei dưi êngiê leh ana\n tu\ dưn mơ\ng mnuih nga\ brua\, hla\m ana\n mâo hdra\ bhia\n Mnuih nga\ brua\ thu\n 2012, du\m hdra\ msir leh ana\n klei m^n mjing mtru\r mđ^  du\m anôk brua\ duh mkra mnia blei ti Việt Nam mđ^ klei đua klam yang [uôn, rơ\ng du\m klei dưi êngiê, tu\ dưn mơ\ng mnuih nga\ brua\ hla\m brua\ duh mkra blei mnia mơ\ng pô.

 

- Tlam mbruê, Êpul ma\ brua\ mơ\ng brua\ Đảng ]ar Dak Nông, ngă leh brua\ ho\ng wa\l krah Gia Nghĩa ]ia\ng ksiêm dlăng brua\ hluê ngă hdră mtru\n 07 mơ\ng brua\ Đảng ]ar kơ klei “mđ^ kyar [uôn pro\ng ]ar Dak Nông wưng thu\n 2011 – 2020, lehana\n ta\ hdra\ truh kơ thu\n 2030”. Blu\ hrăm ti anôk ma\ brua\, Trần Quốc Huy, khua g^t gai brua\ Đảng ]ar Dak Nông bi myuôm du\m klei g^r mơ\ng wa\l krah hlăm brua\ hluê ngă hdră mtru\n 07. Kơ brua\ hla\m wưng kơ ana\p, Kwar krah năng lo\ ksiêm mka\ du\m klei gưl, yăn adiê, lăn ala ]ia\ng mâo hdră êlan ma\ brua\ bi djo\, kơ klei mko\ mjing, mđ^ kyar [uôn pro\ng jia\ knhuah kr^ng Dhu\ng Lăn Dap Kngư, Hlăm klei ru\ mkra brua\ nah gu\, knhuah ru\ mdơ\ng [uôn pro\ng bi guôp ho\ng klei ]o\ng jing hlăm alu\ wa\l, đru kơ brua\ ]ual mka\ ksiêm duah jia\ knhuah ]o\ng mâo mơ\ng đưm, bi ktrâo ata\t kia\ kriê bi kjăp knhuah gru đưm. Wa\l krah Gia Nghĩa ]ia\ng bi mâo du\m brua\ hâo hưn, mtru\t mjhar mnuih [uôn sang mđ^ klei thâo săng hla\m brua\ hrăm mb^t ru\ mdơ\ng klei hd^p dhar kreh [uôn pro\ng, boh nik, ru\ mdơ\ng brua\ nah gu\, bi msiam wa\l hd^p mda bi djo\ guôp.

 

- Mmăt mbruê, ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, khua Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa  [uôn pro\ng Lê Hoàng Quân drông c\hưn leh Sigma Gabriel, K’ia\ng khua knu\k kna hlo\ng nga\ khua Phu\n brua\ Duh mkra leh ana\n Năng lượng Cộng hòa Liên bang Đức [ri ho\ng `u hriê kơ [uôn pro\ng nao kơ anôk bi k[^n duh mkra C|âu Á – Thái Bình Dương. Ti mmông drông c\hưn, Khua Knơ\ng brua\ sang cư\\ êa [uôn pro\ng Lê Hoàng Quân bi mkla\: klei bi mje\ [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar ja\k siam plah wah [uôn pro\ng Hồ Chí Minh ho\ng ala c\ar Đức. Ara\ anei, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh mâo 102 hdra\ brua\ duh bi liê mơ\ng du\m Anôk brua\  duh mkra mnia blei Đức ho\ng ênoh pra\k yua êbeh 220 êkla\k USD. Bohnik, plah wah [uôn pro\ng Hồ CHí Minh ho\ng du\m bang mơ\ng Đức mâo nnao klei bi mje\ hgu\m ja\k hla\m du\m brua\ duh mkra, sang hra\ m’ar leh ana\n mdrao mgu\n.

 

- Hruê mbruê, Êpul brua\ kahan ksiêm brua\ êlan klông, êlan dơ\ng êlan êdeh treng mâo hdră mđ^ h^n êpul ma\ brua\ êdeh êdâo hlăm brua\ ksiêm dlăng, lehana\n mghaih msir klei ngă soh hlăm êlan dơ\ng pro\ng mrô 1A. Tui si Êpul brua\ êlan dơ\ng pro\ng lehana\n êlan êdeh treng srăng mko\ mjing du\m êpul ma\ brua\, hgu\m ho\ng adu\ brua\ kahan ksiêm êlan dơ\ng, êlan êdeh treng Kahan ksiêm du\m ]ar, [uôn pro\ng ktuê êlan dơ\ng pro\ng mrô 1A, bi mghaih msir du\m klei ngă soh,mse\ si nao amâo mâo djo\ kdrê] êlan, mnuih mgăt êdeh mtio\ pral đei, bla\ weh amâo mâo djo\ ho\ng klei bhiăn, mnăm kpiê [ier mgăt êdeh, drông mdiăng tuê amâo mâo djo\ hla\m kdru\n. Hluê ngă hdră anei mơ\ng hruê 20/11 truh hruê 20/12/2014.

 

  Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, Việt Nam leh ana\n Australia mko\ mjing Klei bi blu\ hrăm gưl K’iăng khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao- Phu\n kriê mgang ala ]ar tal 3 ti Canberra ala ]ar Australia. Êpul Việt Nam kyua mơ\ng K’iăng khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Hồ Xuân Sơn leh ana\n K’iăng khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Nguyễn Chí Vịnh ngă khua êpul. 2 nah ư ai ho\ng du\m klei đ^ kyar jăk siam leh ana\n ktang kjăp hlăm klei mje\ hgu\m 2 ala ]ar wưng êgao. Bruă 2 ala ]ar bi hdơr 40 thu\n hruê mko\ mjing klei mje\ mgiăm mơ\ng thu\n 1973 - 2013 kruăk knăl gru đ^ kyar mrâo hlăm klei mje\ mgiăm 2 ala ]ar. 2 nah bi tu\ ư lo\ dơ\ng mđ^ ktang du\m gưl bi nao ]hưn leh ana\n bi mtuôm gưl dlông; bi c\ih mkra leh ana\n hluê ngă mâo boh tu\ dưn Hdră ngă brua\ kdrê] tal 2 wưng thu\n 2015 - 2017, k`ăm nga\ bi êlam h^n  klei bi mje\ {^ng hgu\m kluôm Việt Nam - Australia, mđing brei klei găl êlưih mđ^ ktang klei bi hgu\m hlăm du\m mta bruă kđi ]ar; brua\ duh mkra- mnia mblei - duh bi liê, kriê mgang klei êđăp ênang - kriê mgang ala ]ar, mtô mjuăt sang hra\ m’ar, đru hgu\m bi mđ^ kyar, brua\ khoa học- công nghệ, mje\ mjuk mnuih [uôn sang.

 

- Hruê mbruê, ti Moskva ala ]ar Nga, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga Sergei Lavrov bi tuôm leh ho\ng Choe Ryong Hae- Pô bi ala kơ khua g^t gai ala ]ar Triều Tiên. Ti anôk bi mtuôm, pô djă ako\ knơ\ng bruă ho\ng ala ta] êngao Nga bi myuôm klei đru hgu\m plah wah 2 ala ]ar. Sergei Lavrov brei thâo; Nga đăo knang sơnei; du\m klei bi tuôm plah wah 2 nah amâo djo\ kno\ng đru klei mje\ mgiăm 2 ala ]ar mâo klei tu\ dưn đui] ôh, [ia\dah srăng lo\ mâo bruă ngă yuôm bhăn mko\ w^t du\m klei bi trông ]hai 6 t^ng kơ hdră bruă hạt nhân hlăm kjhô] ks^ Triều Tiên.

 

- Êpul nga\ bruă ktuê hluê dlăng knhăk mơ\ng Knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n Bi hgu\m châu Âu (OSCE) ti Ucraina hruê mbruê, hưn mthâo kơ bruă êpul êdeh pô tuôm ho\ng klei ara\ng mnah ti Donbass hlăm kr^ng lăn ala  kyua mơ\ng l^ng k’han Ucraina ksiêm dlăng giăm ho\ng [uôn Marinka, kbưi ho\ng [uôn pro\ng Donetsk15km. Hluê si klei hâo hưn mơ\ng Êpul bruă kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n Bi hgu\m châu Âu, tlam hruê 19/11, êpul êdeh mơ\ng Êpul bruă anei mâo 2 boh êdeh du\ mdiăng nao kơ Donetsk. Truh kơ [uôn Marinsky, leh êpul êdeh nao mâo hlăm brô 80 mét sna\n mâo 1 boh êdeh du\ mdiăng mtah ho\ng 2 ]ô k’han ]u\t h’ô c\hum ao k’han leh ana\n đua đuôn msei. Khă sơnăn, t^ng kơ Êpul bruă kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n Bi hgu\m châu Âu ka bi mklă ôh du\m phung raih mnah phao anei mơ\ng hlei êpul.

 

- Êpul kriê dlăng hang ks^ Italia hruê mbruê brei thâo; di`u mkhư\ gang leh 1 boh ho# mran mdiăng mnuih hiu dôk soh ho\ng hdră bhiăn giăm ho\ng plao ks^ Sicily, t^ng nah dhu\ng ala ]ar anei hlăm mlam hruê 19/11 leh ana\n do\ng mtlaih 110 ]ô mnuih. Mnuih [uôn sang ngă bruă trah mă kan hdang hla\m alu\ wa\l hmao [uh ho# mran anei hlăk nao giăm t^ng nah dhu\ng plao ks^ Sicily, [ia\dah amâo mâo pui hưn knăl ôh. Leh mâo klei hâo hưn, êpul kriê dlăng hang ks^ hmao mkhư\ gang ho# mran anei, do\ng mtlaih 110 ]ô mnuih hriê mơ\\ng Syria, Afganistan, Iraq. Hlăm ênoh anei mâo 3 ]ô mnuih ara\ng đăo đing hlăm êpul tle\ ]h^ mnuih hriê mơ\ng Ucraina. Phung khua êmua Italia brei thâo; kno\ng hlăm thu\n anei mâo êbeh 100 êbâo ]ô mnuih hiu dôk mơ\ng Dưr Châu Phi đue# nao kơ Italia ho\ng ho# mran, mjing klei ktro\ kơ ala ]ar Italia hlăm bruă mdrơ\ng ho\ng ênoh mnuih mu\t dôk.

 

- {uôn pro\ng phu\n Bắc Kinh ala ]ar Trung Quốc, hruê mbruê, lo\ dơ\ng tu\ gưl klei ]ho\ djhan asa\p luôm kjham êdi, 1 hruê kăm leh knu\k kna [uôn pro\ng lăm lui du\m hdră bruă ksiêm dlăng klei ]ho\ djhan êwa ang^n hlăm wưng mko\ mjing Klei bi k[^n gưl dlông Êpul hgu\m bruă Duh mkra châu Á- Thái Bình Dương ( APEC). Bắc Kinh hma^ djo\ leh gưl asa\p mma\t t^t mrâo yap mơ\ng hruê 19/11, ngă kơ knơ\ng bruă đăo knăl yan adiê bi mklă mtru\n asa\p răng mjê] kơ klei êwa jhat kbiă mơ\ng klei ]ho\ mơ\ng asa\p mma\t t^t leh ana\n phung khua êmua kriê dlăng brua\ la\n êa  wa\l hd^p mda bi mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang răng hluê ngă du\m hdră răng mgang klei suaih pral ăt mse\ mơh mhro\ du\m mta bruă ngă ti êngao.