Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Leh sa hruê ma\ brua\ ho\ng klei mjê], lehana\n ho\ng klei đua klam pro\ng, tlam mbruê, Klei bi k[^n phung knua\ druh kluôm ala ksiêm hriăm kơ hdră mtru\n mrô 36 mơ\ng phu\n brua\ kđi ]ar kơ Klei bi k[^n pro\ng Đảng bộ djăp gưl, ana\p truh kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng kluôm ala gưl 12 mâo bi rue# leh. 13 klei blu\ ti anôk bi k[^n mâo leh klei bi tu\ ư pro\ng du\m boh phu\n bi êdah lehana\n bi trông ]hai. Du\m brua\ năng mđing hlăm klei kia\ kriê, g^t gai k`ăm rơ\ng dưi mâo klei tu\ dưn mơ\ng klei bi k[^n pro\ng Đảng bộ djăp gưl, Tô Huy Rứa, khua dhar brua\ mko\ mjing Gưl dlông mâo klei mta\:“Brua\ ksiêm hriăm Hdră mtru\n ]ia\ng kơ grăp ]ô đảng viên hlăm kluôm Đảng păn kjăp, thâo săng kla\, hluê ngă djo\ asa\p mtru\n, mâo klei bi tu\ ư sa hnơ\ng mơ\ng nah gu\ hlo\ng truh kơ gưl brua\ Đảng Gưl dlông. Tal dua, kia\ kriê lehana\n g^t gai jăk klei hâo mdah brua\ kđi ]ar mơ\ng Đảng bộ, hâo mdah klei ksiêm w^t mơ\ng gưl brua\ Đảng, lehana\n mko\ mjing brua\ bi trông ]hai, đru mguôp klei blu\ kơ klei ]ih mkra hra\ mơar kơ klei k[^n pro\ng Đảng bộ  gưl dlông, lehana\n Klei bi k[^n pro\ng Đảng kluôm ala gưl 12. Tal tlâo, g^t gai kơ brua\ dăp mnuih mơ\ng du\m gưl brua\ Đảng ho\ng klei kjăp, djo\ klei bhiăn, djo\ hră ma\ brua\, rơ\ng dưi mâo klei êngiê hlăm brua\ thâo [uh, ba mgơ\ng lehana\n krơ\ng kjăp klei bhiăn hlăm brua\ ruah khua gưl brua\ Đảng nah gu\”.

 

- Khua knu\k kna mrâo mâo klei bi mkla\ dla\ng mkla\ Hdra\ brua\ ru\ mkra Sang kriê pioh Hra\ klei mrâo Việt Nam. Anei sra\ng jing anôk kla\ êdi, jing hjiê mka\p pioh hra\ m’ar mnơ\ng dhơ\ng kơ hra\ klei mrâo Việt Nam, yua kơ brua\  kriê pioh leh ana\n mđ^ leh boh yuôm bha\n ngan\ c\uê pioh hra\ klei mrâo Việt Nam. Êpul hgu\m brua\ hra\ klei mrâo Việt Nam jing pô duh bi liê kơ hdra\ brua\. Sang kriê pioh hra\ klei mrâo Việt Nam mdơ\ng ti wa\l Anôk bi hria\m mbo\ brua\ hra\ klei mrâo Êpul hgu\m brua\ hra\ klei mrâo Việt Nam ti alu\ Cầu Giấy, Hà Nội.

 

- K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh mrâo mâo klei bi kla\ thiăm mbo\ ênoh prăk kơ brua\ blei hnô mjeh mnơ\ng pla mơ\ng ala ]ar mkăp. Boh nik, thiăm 149 êklai prăk mơ\ng gưl dlông mkăp pioh hlăm thu\n 2014 brei phu\n brua\ lo\ hma blei hnô 4.040 tôn mjeh mdiê, 353 tôn mjeh ktơr, lehana\n 110 tôn mjeh djam mtam kơ brua\ ala ]ar mkăm pioh. K’ia\ng khua knu\k kna mta\ brua\ kia\ kriê, lehana\n ba yua ngăn prăk ana\n bi hluê ngă djo\ ho\ng mta mtru\n.

 

- Hruê mbruê, ti Hà Nội, Dhar brua\ Khoa học Công nghệ ho\ng Êpul hgu\m Ru\ mdơ\ng Việt Nam mko\ mjing klei k[^n trông “ Ba yua mjing gru hmô klei hâo hưn hdra\ brua\ - Building Information Modelling ( BIM )hla\m duh bi liê, ru\ mdơ\ng, kriê dla\ng leh ana\n ba yua êlan klông. Klei k[^n trông ho\ng hdra\ k`a\m mtru\t mđ^ ba yua hdra\ kdra\p hâo hưn đru brei kơ brua\ knua\, mđ^ hnơ\ng ai nga\ brua\, mb^t ana\n mđ^ ai dưi klei thâo klei bi mmia\ hla\m ênuk bi `u\ kma kr^ng wa\l leh ana\n Quốc tế hla\m brua\ duh bi liê, ru\ mdơ\ng leh ana\n brua\ êlan klông ti Việt Nam. Ti anôk k[^n trông, lu phung bi ala lac\ snei: lu hdra\ brua\ ti Việt Nam ara\ anei adôk lu klei soh hla\m brua\ c\ih mkra, klei pra\k bi liê lo\ mâo lu êdei kyua [uh klei ka djo\ hla\k êjai dôk ru\ mdơ\ng, ka mâo klei thâo kriê dla\ng brua\ c\ih kra, kriê dla\ng hdra\ brua\ adôk, bi mưn mnuih ala tac\ êngao s^t hdra\ brua\ mâo klei dleh dlan pro\ng, brua\ tla pra\k ru\ mdơ\ng amâo mâo kla\ mngac\, brua\ kriê dla\ng ba yua adôk ka mrâo mrang, k[a\h kdra\p mnơ\ng yua pioh kc\ik mblang leh ana\n t^ng yap c\ia\ng nga\ bi ja\k pra\k bi liê.

 

- T^ng truh kơ ara\ anei, Êpul brua\ hgu\m phung ngă lo\ hma kdriêk Ia Grai, ]ar Gialai hgu\m leh ho\ng Adu\ brua\ brei ]an prăk mơ\ng Knơ\ng prăk đru ba brua\ yang [uôn kdriêk đru leh kơ 2.900 go\ êsei phung ngă lo\ hma ]an prăk pioh mđ^ kyar klei hd^p mda, ho\ng ênoh leh mâo ]an jih jang truh 43 êklai 500 êklăk prăk. Êpul brua\ hgu\m phung ngă lo\ hma mâo nanao klei hgu\m ho\ng Adu\ brua\ ksiêm dlăng brua\ kia\ kriê, lehana\n ba yua prăk ]an mơ\ng 11 êpul hlăm du\m sa\ Ia Grăng, Ia Hrung, Ia Dêr, Ia Pê]. Ara\ anei, nư êgao hruê k]ah mơ\ng du\m go\ êsei phung pla mjing ]an pioh mđ^ kyar brua\ duh mkra jing êbeh 100 êklăk prăk, truh 0,2% ênoh nư leh ]an jih jang.

 

- Aguah mbruê, Knơ\ng brua\ Pasteur [uôn pro\ng Hồ Chí Minh brei thâo: mrâo mâo sa c\ô mnuih w^t mơ\ng kr^ng wa\l mâo klei rua\ Ebola c\o\ng nao leh kơ Sang êa drao kr^ng Hlơr hla\m tlam hruê 20/8 pioh ksiêm mka\ dla\ng dôk bi ktlah. Anei jing mnuih hla\m êpul 20 c\ô mnuih VIệt Nam nao nga\ brua\ ti Liberia. Êlâo kơ ana\n du\m hruê, `u anei [uh êngoh hlơr leh ana\n mna\m êa drao lưh hlơr hla\k êdeh phiêr jưh kơ tac\ êdeh phiêr Bangkok, ala c\ar Thái Lan. Kyua ana\n mnuih anei dưi hgao du\m ma\i ksiêm mka\ dla\ng hnơ\ng hlơr asei mlei ti tac\ êdeh phiêr Tân Sơn Nhất. Kha\ sna\n kyua hui\ hyưt kơ klei suaih pral pô ana\n `u anei c\o\ng nao leh kơ Sang êa drao kr^ng Hlơr [uôn pro\ng Hồ Chí Minh c\ia\ng ksiêm mka\ dla\ng bi ktlah hja\n. Phung Aê mdrao brei thâo: ara\ anei mnuih anei a\t suaih, amâo mâo [uh bi êngoh hlơr ôh.

 

- Tlam mbruê, Đại học Quốc gia Hà Nội mko\ mjing knăm pah mni du\m phung hđeh mâo ma\ klei dưi hlăm klei bi lông ho\ng ala ta] êngao lehana\n hlăm alu\ wa\l thu\n 2014, lehana\n mâo klei pah mni mrô sa gưl ala ]ar. Mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, Sang hra\ Đại học khoa học Tự nhiên mâo 9 ]ô hđeh hriăm hra\ mâo ma\ lu klei tu\ kdlưn mơ\ng du\m klei bi lông ho\ng ta] êngao lehana\n alu\ wa\l thu\n 2014. Truh kơ ara\ anei Đại học khoa học Tự nhiên mâo ma\ leh 171 Mêđai yuôm bhăn hlăm du\m klei bi lông hđeh hriăm hra\ mbrua\ Olimpic dlông ro\ng lăn, hlăm năn mâo 43 mêđai êa mah.

 

- Tlam mma\t mbruê, ti [uôn pro\\ng {uônmathuột, c\ar Dak Lak, mâo sa gưl adiê hjan pro\ng, mb^t ho\ng ang^n ktang leh ana\n gra\m kmla\ ktang ph^t nga\ kơ lu ana kyâo ti du\m ktuê êlan Nguyễn Tất Thành, Ama Khê, Lê Duẩn êbuh gun kpa\k êlan klông, nga\ kơ du\m êtuh boh êdeh ma\i êbuh leh ana\n êa kpuh đung ru\ng ra\ng hla\m êlan klông. Sa c\ô mnuih [uôn sang [uh lac\:“ Êa đoh êta\ng ph^t ana\n êdeh amâo dưi lo\ nao ôh hlo\ng djiê ma\i, dah tru\t ka\n lo\ dưi lei ana\n êbuh yơh nga\ gun kpa\k êlan klông hu\i êdi kơ mnuih ga\n êrô hla\m êlan. Ara\ anei c\ia\ng bi mâo yơh hdra\, ana\n jing klei mđoh mđue# êa, dah nnao mse\ si anei kbia\ ti êlan hmei [uh hu\i êdi”. 

 

- Hruê 17/9 ana\p anei, Sang êa drao Dầu khí Dung Quất srăng mdei êjai klei ma\ brua\, guôm klei jao w^t kơ Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Quảng Ngãi. Hluê ana\n, brua\ mka\ dlăng, mdrao mgu\n mnuih rua\, lehana\n du\m brua\ djo\ tuôm ho\ng mnuih ma\ brua\ ti sang êa drao anei hlăk jing brua\ ktro\ ti ]ar Quảng Ngãi ara\ anei. Klei dleh dlan êdah êdi mơ\ng sang êa drao Dầu khí Dung Quất mdei ma\ brua\ jing êbeh 16 êbâo po\k bảo hiểm mdrao mgu\n mơ\ng mnuih ngă hra\ mơar mdrao mgu\n ti sang êa drao anei si srăng dưi mghaih msir? Nguyễn Tấn Hùng, k’ia\ng khua Knơ\ng brua\ êa drao gu\n Quảng Ngãi brei thâo, leh mâo ma\ klei hâo hưn mơ\ng Sang êa drao srăng mdei ma\ brua\, Knơ\ng brua\ êa drao gu\n mâo leh klei bi k[^n mjê] ho\ng du\m knơ\ng dhar brua\ mb^t ho\ng sang êa drao pro\ng kdriêk Bình Sơn, lehana\n anôk brua\ răng mgang klei rua\ tưp kdriêk Bình Sơn bi trông kơ hdră mghaih msir brua\ mka\ dlăng klei rua\ kơ mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, phung khua êmua Hàn Quốc leh ana\n Mi bi k[^n ti Seuol ala ]ar Hàn Quốc, k`ăm bi trông ]hai du\m hdră bi kmhal k`ăm kơ Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên. Hluê si 1 klei mâo djo\ tuôm, Êpul hgu\m kliê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc hruê mbruê lăm lui klei akâo c\ia\ng mơ\ng Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên mko\ mjing klei bi k[^n k`ăm bi kdơ\ng ho\ng klei hriăm mblah ngă mb^t Mi- Hàn Quốc. Êlâo kơnăn, Triều Tiên ]ih hră mơ^t akâo kơ Êpul hgu\m kriê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc brei mko\ mjing klei bi k[^n du\m ala ]ar hgu\m ]ia\ng bi trông kơ boh klei hlăm kjhôc\ ks^ Triều Tiên. Khă sơnăn, klei akâo anei amâo mâo klei ư ai mơ\ng du\m ala ]ar hgu\m, anăn Êpul hgu\m kriê mgang klei êđăp ênang Liên hợp quốc amra amâo mâo ]ih mkra ôh hdră mko\ mjing 1 klei bi k[^n.

 

- Khua mil ]hil Mi Bara\c Obama mklă mklơ\ng; amra amâo mâo bi mlih ôh hruê mlan ba mđue# l^ng k’han mơ\ng Apganistan, hlăk êjai mâo du\m klei bi hing kơ bruă Mi amra ksiêm dlăng bi klă hdră k]ah ba mđue# l^ng k’han mơ\ng Apganistan truh kơ thu\n 2016 leh klei Mi lo\ ba nao êdeh phiơr blah ngă ti kdrăn mblah Ira\c. Ti anôk bi k[^n ho\ng phung đru k]e\ bruă gưl dlông mơ\ng Mi hlăm hruê kăm êgao, Obama la] sơnei; bruă bi kdung hdră k]ah bi kbia\ l^ng k’han Mi hlăk dôk bi blah ti Apganistan w^t kơ ala ]ar amra amâo mâo ngă bi mlih ôh boh klei mâo kno\ng truh êla ala ]ar Dhu\ng châu Á anei dưi msir mghaih klei amâo thâo bi djo\ bruă kđi ]ar hdơ\ng găp hlăm ala ]ar.

 

- Andi Widjajanto, pô đru k]e\ bruă gưl dlông, jing pô g^t gai Êpul dla\ng hdră bruă ba mlih jao knu\k kna mơ\ng khua mil ]hil Inđônêzia brei thâo: knu\k kna mrâo m^n t^ng amra bi mhro\ mơ\ng 34 phu\n bruă ara\ anei adôk 27 phu\n bruă. Hlăm ana\n, năng ai amra mko\ mjing du\m knơ\ng bruă kriê dlăng knu\k kna mrâo leh ana\n năng ai ăt ksiêm dlăng klă klei bi mu\t du\m phu\n bruă. Êlâo kơnăn, khua mil ]hil mrâo djo\ ruah Inđônêzia Joko Widodo hưn mthâo: amra mko\ mjing knu\k kna mrâo hluê hdră mđ^ h^n boh tu\ dưn ngă brua\ leh ana\n kdơ\ng mgang klei tle\ [ơ\ng ngăn do\ knu\k kna.

 

- Pô blu\ bi ala kơ knơ\ng bruă kriê mgang ala ]ar leh ana\n klei êđăp ênang Ucraina, Andrei Lysenko hruê mbruê mâo asa\p mtru\n dưi brei du\m êpul êdeh đru do\ng mơ\ng Nga găn [a\ng jang knông lăn. Hluê si Lysenko, bruă ]ia\ng ngă ara\ anei ana\n jing Brua\ ksiêm dlăng klei mu\t kbia\ mơ\ng Ucraina amra mko\ mjing bruă ksiêm dlăng ênoh mnơ\ng dhơ\ng anei leh ana\n bruă ngă anei amra dưi ngă hlăm hruê mlan pral h^n. Lysenko ăt bi êdah klei ]ang hmang: knơ\ng bruă gru bi kal hrah quốc tế (ICRC) amra hnưm ba hưn mdah mta k]ah mtru\n kơ hdră du\ mdiăng ênoh mnơ\ng đru do\ng truh kơ alu\ wa\l kwar Ngo\ Ucraina.

 

- Phung khua êmua mdrao mgu\n Mi brei thâo: Aê mdrao djo\ kman klei ruă Ebola hkăk êjai dôk ngă bruă ti Libêria hlao leh klei rua\, leh mdrao mgu\n ho\ng êa drao lông ba yua Zmapp ti [uôn sang pô leh ana\n kbiă leh mơ\ng sang êa drao hlăm hruê mbruê. Aê mdrao Kent Brantly jing 1 hlăm 2 ]ô mnuih tal êlâo ba yua êa drao Di-mep gơ\ hlăk ti wưng lông ba yua. Aê mdrao mnuih Mi tal 2 djo\ kman klei ruă Ebola hlăk êjai dôk ngă ti Libêria jing Nancy Writebol ăt dưi mdrao ho\ng êa drao Zmapp mơh leh ana\n ara\ anei dưi [ia\ leh klei rua\. Mta êa drao kyua mơ\ng phung ngă bruă khoa học Mi leh ana\n Canađa hgu\m mb^t mkra mjing anei êdei kơnăn ba nao kơ Tây Phi ]ia\ng đru bi mkhư\ jih tuc\ klei ruă Ebola ho\ng klei dưi brei mơ\ng Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn ( WHO).