Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Aguah mbruê, ti sa\ Gia Phú, kdriêk Bảo Thắng, ]ar Lào Cai, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mtru\n leh asa\p mphu\n ba yua êlan dơ\ng pro\ng pral Hà Nội – Lào Cai. Êlan dơ\ng anei mâo ba yua srăng jing boh kdru\t kơ brua\ mđ^ kyar klei duh mkra ala [uôn, boh nik brua\ hiu ]hưn ênguê, brua\ mnia mblei, bi kjăp brua\ răng mgang klei êđăp ênang, đru msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap alu\ wa\l Yu\ Dưr, lehana\n po\k phai êlan klông găl ênưih kơ klei êrô hiu mơ\ng êlan điêt kđăp, lehana\n po\k klei mje\ mgiăm mnia mblei ASEAN ho\ng Trung Quốc. Khua Knu\k kna m`a\: Êlan dơ\ng pro\ng Nội Bài - Lào Cai jing yuôm bhăn amâo mâo djo\ kno\ng kơ Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc lehana\n Hà Nội [ia\dah lo\ jing yuôm bhăn kơ klei mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, bi kjăp brua\ răng mgang klei êđăp ênang kr^ng Mekong po\k mlar. Anei jing hdră êlan jăk siam mơ\ng Đảng, lehana\n Knu\k kna drei.

 

- Tlam hruê 20/9, ti Anôk brua\ Knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc, Khua Anôk brua\ hgu\m Việt Nam - Lao drông c\hưn leh K’ia\ng khua knu\k kna Cộng hòa dân chủ nhân dân Lao Somsavath Lengsavad, Khua dla\ng anôk brua\ hgu\m Lao - Việt Nam mb^t ho\ng êpul nga\ brua\ mơ\ng knu\k kna Lao hla\k dôk c\hưn leh ana\n nga\ brua\  ti ala c\ar drei. Ti mmông drông, bi ala kơ knu\k kna, đảng leh ana\n mnuih [uôn sang Việt Nam, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc bi êdah klei lac\ ja\k kơ ai tiê mơ\ng t^ng kơ Lao leh ana\n mơ\ng asei đồng chí K’ia\ng khua knu\k kna Somsavath Lengsavad brei kơ Việt Nam. K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc h’êc\ hmưi kơ du\m klei tu\ pro\ng hla\m dja\p mta brua\ mơ\ng mnuih [uôn sang Lao ayo\ng adei mâo ba w^t hla\m wưng êgao, đao\ knang mnuih [uôn sang Lao ayo\ng adei lo\ dơ\ng mâo ba w^t lu klei tu\ pro\ng hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra leh ana\n mđ^ kyar la\n c\ar mơ\ng pô.

 

- Dhar brua\ ala ]ar gang kdơ\ng ho\ng klei rua\ AIDS lehana\n gang kdơ\ng ho\ng klei soh matu^, klei knhông hgu\m leh ho\ng sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, Sang mđung rup Việt Nam lehana\n Thống tấn xã Việt Nam kơ klei hâo hưn brua\ gang kdơ\ng ho\ng klei rua\ AIDS lehana\n klei soh matu^, klei knhông truh kơ thu\n 2020. Hdră anei k`ăm hyua\ h^n klei hgu\m, klei bi đru kah mbha klei thâo, bi đru hdơ\ng găp bi leh brua\ kđi ]ar ho\ng klei mđ^ k’hưm, klei ktang mơ\ng grăp t^ng, lehana\n bi lar bi pral mâo klei tu\ dưn hdră êlan mơ\ng Đảng, Knu\k kna kơ brua\ gang kdơ\ng ho\ng klei rua\ AIDS, lehana\n gang kdơ\ng ho\ng klei soh matu^, klei knhông. Mơ\ng năn, đru mđ^ klei thâo săng mơ\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n jih jang mnuih [uôn sang hlăm brua\ gang kdơ\ng ho\ng klei rua\ AIDS, lehana\n gang kdơ\ng ho\ng klei soh ma tu^, klei knhông. K’ia\ng khua phu\n brua\ mnuih ma\ brua\ lehana\n phung knap m`ai Nguyễn Trọng Đàm bi êdah ai tiê hgu\m mơ\ng du\m dhar brua\ ]ia\ng pral bi leh hdră hgu\m ba mdah kơ adu\ brua\ Knu\k kna lehana\n kuôl ka\ plah wah du\m t^ng hla\m wưng kơ ana\p.

 

- Anôk dla\ng brua\ Knơ\ng brua\ Mặt trận tổ quốc c\ar Dak Lak mrâo mko\ mjing klei bi mtuôm [o# mta Êpul bi ala nao kơ anôk bi k[^n Mặt trận tổ quốc Việt Nam tal 8, wưng mơ\ng thu\n 2014 – 2019. Blu\ hra\m ti anôk bi mtuôm, K’ia\ng khua dla\ng brua\ Đảng c\ar Dak Lak Êban Phu m`a\ kla\: Klei bi k[^n phung bi ala Mặt trận tổ quốc Việt Nam tal 8 jing klei mâo brua\ kđi c\ar yuôm bha\n mko\ mjing hla\m klei ala c\ar drei dôk mđ^ ktang brua\ tuh tia mkra mjing mrâo mrang la\n c\ar. Nao kơ anôk bi k[^n jing klei kdrưh ktưn hưn, kyua ana\n, du\m phung bi ala c\ia\ng mđ^ lar ai tiê hgu\m mguôp. Hluê nga\ du\m klei kc\ah mtru\n mb^t, bi k[^n mđing hmư\, hluê nga\ brua\ mko\ mkra, đru mguôp klei blu\ hla\m klei tu\ jing mb^t mơ\ng klei bi k[^n.

 

- Hlăm dua hruê, 20, 21/9, hluê ngă hdră “L^ng kahan hrăm mb^t kyua klei suaih pral yang [uôn”, Sang êa drao kahan 175 hlăm phu\n brua\ l^ng kahan hgu\m leh ho\ng Knơ\ng brua\ kahan ]ar Dak Nông, Knơ\ng brua\ Viettel Dak Nông, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l mko\ mjing klei mka\ dlăng mbha êa drao amâo mâo ma\ brua\ ôh kơ êbeh 2 êbâo ]ô mnuih djuê [ia\, go\ êsei phung knu\k kna dlăng ba, go\ êsei [un hlăm sa\ Quảng Trực, kdriêk Tuy Đức, sa\ Quảng Tín, kdriêk Dak Rlâp, ]ar Dak Nông. Dưi thâo brua\ “l^ng kahan hrăm mb^t kyua klei suaih pral yang [uôn” jing sa hlăm du\m brua\ dôk hlăm gưl knu\k kna, mko\ mjing ho\ng hnơ\ng pro\ng hlăm 63 boh ]ar, [uôn pro\ng k`ăm ana\p truh kơ klei bi hdơr 70 thu\n hruê mko\ mjing l^ng kahan yang [uôn Việt Nam, 25 thu\n Hruê Jih jang mnuih [uôn sang răng mgang ala ]ar. Mơ\ng ana\n đru bi kjăp, hyua\ h^n klei bi hgu\m mguôp l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang, klei bi hgu\m mguôp jih jang djuê ana hlăm ênuk mrâo.

 

- Êpul hgu\m mnuih nga\ brua\ c\ar Gia Lai mrâo mko\ mjing klei jao brei 5.500 po\k hdruôm m’ar c\ih kơ phung hđeh hria\m hra\ [un knap, hđeh hria\m hra\ kr^ng êa l^p lêc\ hla\m kluôm c\ar. C|ia\ng jao brei ênoh hdruôm hra\ m’ar c\ih anei truh kơ kiê kngan phung hđeh, Êpul hgu\m mnuih nga\ brua\ du\m kdriêk, [uôn pro\ng pô nao truh kơ du\m sang hra\ pioh mbha. Ênoh hdruôm m’ar c\ih anei dôk hla\m hdra\ 22.000 po\k hdruôm m’ar c\ih kyua mơ\ng Keh Ai tiê kma\h Lao Động kah mbha brei, đru kơ 4 c\ar kr^ng wa\l Dap Kngư mâo: Gia Lai, Kon Tum, Dak Lak leh ana\n Dak Nông c\ia\ng lo\ mđ^ ai kơ phung hđeh hria\m [un ti kr^ng taih kbưi hma\i djo\ mơ\ng klei yan adiê nga\ leh ana\n anak aneh mnuih [uôn sang trah wah ma\ akan hdang hla\k dôk trah wah ti du\m wa\l anôk trah wah Hoàng sa, Trường Sa.

 

- Tui si klei hưn tal êlâo mơ\ng Dhar brua\ gang kdơ\ng ho\ng klei êa lip lê] ang^n êbu\, lehana\n tui duah do\ng đru ]ar Lâm Đồng, mơ\ng ako\ mlan 8 truh kơ ara\ anei, hlăm [uôn pro\ng Đà Lạt, lehana\n du\m kdriêk Lạc Dương, Đức Trọng, Lâm Hà, Di Linh, Cát Tiên, Bảo Lâm, Da\ Huai, Da\ Teh mâo 6 gưl hjan pro\ng, 3 gưl hjan pliơr, 2 gưl hjan ang^n đru\ng, 1 gưl hjan grăm kmla\, lehana\n 4 gưl êa lê] ngă lu] liê kjham kơ klei duh mkra pla mjing lehana\n klei hd^p mda mơ\ng mnuih [uôn sang. T^ng ênoh lu] liê jih jang gưl ang^n hjan anei truh êbeh 68 êklai prăk. Hlăm năn, lu] liê kjham h^n êdi ti kdriêk Lạc Dương ho\ng êbeh 26 êklai prăk lehana\n ti kdriêk Đức Trọng êbeh 24 êklai prăk.

 

- Aguah mbruê, Hra\ klei mrâoTuổi trẻ leh ana\n Knơ\ng brua\ cổ phần GreenFeed Việt Nam mb^t ho\ng Êpul brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma c\ar Long An mko\ mjing klei jao brei pra\k đru hria\m hra\ m’ar kơ phung hđeh hria\m hra\ dleh knap. 50 hnư pra\k đru hria\m hra\ m’ar mâo ênoh mơ\ng 500.000– 3.000.000 pra\k hlăm sa hnư mđup brei leh kơ phung hđeh [un mơ\ng 2 kdriêk Bến Lức leh ana\n Cần Đước mơ\ng c\ar Long An. Êngao kơ du\m hnư pra\k đru hria\m hra\ m’ar, Anôk mko\ mjing ruah leh 60 go\ êsei [un ti 2 kdriêk anei c\ia\ng đru brei c\an 15 êkla\k pra\k amâo ma\ pra\k mnga ôh mb^t ho\ng hra\ blei mnơ\ng [ơ\ng mâo ênoh truh 3 êkla\k pra\k. Anei jing brua\ nga\ gra\p thu\n hla\m hdra\ “ Mđ^ ai mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma kơ phung anak aneh nao sang hra\” Kyua mơ\ng Hra\ klei mrâo Tuổi trẻ leh ana\n Knơ\ng brua\ cổ phần GreenFeed Việt Nam hgu\m mko\ mjing.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Mơ\ng hruê 18- 21/9, ti [uôn pro\ng phu\n Colombo ala ]ar Srilanka, Êpul bi ala Đảng drei kyua mơ\ng đồng chí Hoàng Bình Quân, Khua anôk bruă mje\ mgiăm ho\ng ala ta] êngao Trung ương djă ako\ êpul nao leh kơ anôk bi k[^n kluôm gưl tal 8, klei bi k[^n Quốc tế du\m đảng bruă kđi ]ar châu Á ( ICAPP). Nah êngao klei bi k[^n mko\ mjing leh klei bi k[^n gưl tal 23 Knơ\ng bruă g^t gai ICAPP leh ana\n 2 klei bi k[^n kơ “ Bruă ngă mơ\ng phung ngă bruă kđi ]ar mniê hlăm hdră mko\ mkra êpul êya [uôn sang châu Á” leh ana\n “ bruă mơ\ng phung khua g^t gai mda thu\n hlăm hdră mko\ mkra êpul êya châu Á”. Klei k[^n bi tu\ ư trông bi mkla\ klei mkla\ mtru\n po\k mlar Knơ\ng dla\ng bruă  ICAPP leh ana\n mđ^ ktang klei mje\ mgiăm mơ\ng ICAPP ho\ng du\m êpul bruă kđi ]ar mơ\ng Mỹ Latinh leh ana\n châu Phi.

 

- Khua knu\k kna New Zealand John Key hruê 20/9 brei thâo; `u amra g^r mko\ mjing klei hd^p mda êdei ana\p jăk h^n kơ ala ]ar leh ana\n mnuih [uôn sang New Zealand. John Key ăt m`ă klă; bruă đảng djuê ana hlăk păn bruă mơ\ng `u lo\ dơ\ng păn bruă jing klei găl leh ana\n ăt jing klei lông dlăng ]ia\ng đảng djuê ana lo\ dơ\ng g^r ktưn mă w^t klei nao ai mơ\ng mnuih [uôn sang hlăm wưng păn bruă ana\p truh. Khua knu\k kna John Key la]: “Anei jing klei tu\ dưi mơ\ng kơ hlei pô krơ\ng kjăp klei kpă ênuah. Anei ăt jing klei tu\ dưi kơ hlei pô nao mple\ leh hra ruah kơ đảng djuê ana, k`ăm ba w^t klei hd^p mda êdei ana\p jăk h^n kơ mnuih [uôn sang New Zealand.

 

- Phung khua êmua Thổ Nhĩ Kỳ brei thâo: hlăm 2 hruê êgao, hruê 19 + 20/9 mâo du\m pluh êbâo ]ô mnuih Kurds mơ\ng Siri đue# nao kơ Thổ Nhĩ Kỳ kyua hu^ hyưt kơ êpul ai ngăm Knu\k kna Islam leh ana\n kr^ng Cận Đông ( ISIL), leh êpul anei mblah mâo ma\ du\m pluh boh [uôn ti kr^ng knông lăn Siri giăm ho\ng Thổ Nhĩ Kỳ. K’iăng khua knu\k kna Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus brei thâo: truh kơ tlam m’măt hruê 20/9, mâo êbeh 60 êbâo ]ô mnuih Syria đue# kơ klei mblah ngă  nao dôk kơ Thổ Nhĩ Kỳ. Mơ\ng hruê 19/9, Thổ Nhĩ Kỳ ăt po\k leh du\m [a\ng jang knông lăn ho\ng Siri, ]ia\ng tu\ drông êpul mnuih đue# kyua mơ\ng du\m klei mblah ngă plah wah êpul mnuih Kurds leh ana\n êpul Isam ai ngăm bluh đ^ ti lu kr^ng wa\l ti tuê knông lăn.

 

- Hruê 20/9, Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi Chuck Hagel mâo leh klei bi trông ]hai hluê đ^ng blu\ ho\ng khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Êjip Sedki Sobhi, bi mklă Mi amra mkăp kơ Êjip 10 boh êdeh phiơr dăk wa\k blah ngă Apache ]ia\ng đru mkhư\ gang klei ngă măk [ai. Khua g^t gai bruă klei mrâo mơ\ng Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi John Kirby brei thâo; 2 nah bi trông ]hai leh boh klei êđăp ênang ti Trung Đông leh ana\n Dưr Châu Phi, ăt mse\ mơh hdră kih mdoh êpul ai ngăm Knu\k kna Islam mơ\ng Mi djă ako\. Êpul ai ngăm mâo leh klei đ^ kyar l^ng k’han năng yap ti Ira\c leh ana\n anei jing klei hưn răng êlâo kơ klei êđăp ênang ho\ng Mi leh ana\n du\m ala ]ar êgar Yu\. 

 

- Knơ\ng bruă kriê dlăng klei truh tơl jhat mơ\ng yan adiê ngă Philippin hruê mbruê brei thâo: ang^n êbu\ Fung-Wong tuh ga\n nao hlăm ala ]ar anei, ngă [ia\ êdi 10 ]ô mnuih djiê leh ana\n 7 ]ô mnuih mkăn êka ti du\m kr^ng wa\l kwar Dưr, hlăm ana\n mâo wa\t kr^ng djiêo gah [uôn pro\ng phu\n Manila. Knơ\ng bruă anei brei thâo: jih jang 185 êbâo go\ êsei mâo klei hma^ djo\ kyua mơ\ng ang^n êbu\ ngă leh ana\n ara\ anei adôk êbeh 42.900 go\ êsei hlăk dôk hlăm du\m anôk mbe\ mđue#. Hjan pro\ng kyua mơ\ng ang^n êbu\ ngă 4 klei klưh lăn leh ana\n ngă êngăp 75 ktuê êlan. Ang^n êbu\ Fung- Wong lo\ dơ\ng tuh nao kơ Đài Loan ala ]ar Trung Quốc aguah mbruê, ba hluê wa\t adiê hjan pro\ng leh ana\n ang^n ktang. Hluê si t^ng knăl ang^n êbu\ amra tuh nao kơ t^ng nah Dưr leh nao ga\n kơ Đài Loan leh ana\n ngă hma^ djo\ truh kơ du\m ]ar: Phúc Kiến leh ana\n Chiết Gang ala ]ar Trung Quốc.