Klei mrâo hla\m ala c\ar pô:

 

      Hruê mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng g^t gai leh klei knu\k kna bi k[^n tuôr mlan 11, kơ brua\ duh mkra ala [uôn 11 mlan êgao lehana\n bi tu\ ư kơ du\m brua\ yuôm bhăn djo\ tuôm kơ klei knu\k kna g^t gai, kia\ kriê hlăm wưng kơ ana\p, boh nik lo\ bi kjăp klei duh mkra kluôm mtru\t klei mđ^ kyar, lehana\n mkla\ mklơ\ng kơ hruê mdei tết, ênoh ]ua\n kơ mnuih ngă brua\, bi êdah kla\ ênoh bi liê kơ klei hiu ma\ brua\ kơ ala ta] êngao, mđ^ mlih brua\ dliê kyâo…Sa ai ho\ng brua\ phung khua êmua hlăm knu\k kna ksiêm w^t brua\ knua\, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng bi êdah klei đăo knang thu\n anei srăng dưi bi leh lu mta ]ua\n, brua\ k]ah mâo hâo mdah leh ho\ng Quốc hội lehana\n mnuih [uôn sang kluôm ala. Khua knu\k kna bi êdah kla\ du\m mta mrâo ]ia\ng kơ Knu\k kna mâo klei mghaih msir bi pral, ho\ng klei mbrua\ amâo mâo djo\ kno\ng hlăm mlan 12 anei ôh, [ia\dah hla\m jih klei kia\ kriê, g^t gai klei duh mkra hla\m thu\n kơ ana\p. Khua knu\k kna mta\ kơ phung khua phu\n brua\ lo\ ksiêm w^t klei hâo mdah, kơ hnơ\ng mko\ w^t brua\ duh mkra mơ\ng knu\k kna, wa\t hlăm brua\ đ^ kyar, lehana\n boh tu\ dưn leh mâo, wa\t hlăm du\m klei awa\t, klei ktro\ mrâo lo\ mâo, ]ia\ng mghaih msir he\./.

 

      C|ia\ng mđ^ ktang brua\ duh mkra mjing hbâo pruê dja\p ho\ng klei c\ia\ng yua hla\m ala c\ar leh ana\n mđ^ klei kriê dla\ng brua\ blei ba mơ\ng ala tac\ êngao, blei mnia hbâo pruê, K’ia\ng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải mrâo brei Phu\n brua\ Tuh tia  Mnia blei, Phu\n brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang g^t gai du\m anôk brua\ mkra mjing hbâo pruê hla\m ala c\ar bi mđ^ klei duh liê mkra mjing hbâo pruê, bohnik hbâo kali, DAP. Mb^t ana\n po\k mlar brua\ ba mbha, bi mhro\ klei knang ho\ng pô dôk krah wah c\ia\ng ba c\h^ hla\m sang c\ơ mnia du\m mta hbâo pruê mâo hnơ\ng ja\k siam, ênoh ênil djo\ h^n, djo\ ho\ng klei c\ia\ng nga\ brua\ lo\ hma pla mjing. K’ia\ng khua knu\k kna Hoàng Trung Hải jao kơ Phu\n brua\ Tuh tia Blei mnia, Phu\n brua\ Pra\k nga\n mđ^ klei hluê nga\ du\m hdra\ kriê dla\ng blei ba hbâo pruê mơ\ng ala tac\ êngao kơ klei nga\ hra\ m’ar, klei kơ jia blei ba hluê djo\ ho\ng klei kc\ah mtru\n mơ\ng hdra\ bhia\n leh ana\n klei g^t gai mơ\ng Khua knu\k kna, hmao mtru\n du\m hdra\ msir c\ia\ng rơ\ng kriê dla\ng bi tliêr kja\p h^n brua\ blei ba hbâo pruê mơ\ng ala tac\ êngao./.

 

 

       Hruê mbruê, ti anôk brua\ Đảng Gưl dlông, Tô Huy Rứa, Khua dhar brua\ mko\ mjing Gưl dlông, Khua Êpul hgu\m Nghị sĩ Việt Nam - Nhật Bản, drông leh Takashi Shiraishi, Khua Anôk brua\ ksiêm hriăm Hdră êlan ala ]ar Nhật Bản. Ti anôk drông ana\n, Tô Huy Rứa bi myuôm klei hgu\m hlăm brua\ mjua\t bi hriăm plah wah Nhật Bản ho\ng du\m dhar brua\ djo\ tuôm Việt Nam hla\m wưng êgao, boh nik, Anôk brua\ ksiêm hriăm Hdră êlan Nhật Bản la]; Klei găl hgu\m brua\ dua nah ăt adôk pro\ng, ]ang hmăng kơ dua nah lo\ dơ\ng bi êmuh hriăm, hgu\m brua\ hlăm du\m klei găl mơ\ng dua ala ]ar mâo. Tô Huy Rứa m`a\: Việt Nam ]ang hmăng hyua\ kjăp h^n klei hgu\m ho\ng Nhật Bản , boh nik du\m brua\ hgu\m kjăp kơ du\m hdră êlan pro\ng, hlăm năn mđ^ kyar mnuih ngă brua\ kjăp, akâo kơ Anôk brua\ ksiêm hriăm Hdră Êlan Ala ]ar Nhật Bản hlăm wưng kơ ana\p lo\ dơ\ng bi mguôp kjăp ho\ng du\m dhar brua\ djo\ tuôm VIệt Nam hluê ngă tu\ jing du\m hdră bi hriăm mbo\ phung khua kia\ kriê mơ\ng Việt Nam./.

 

       Hla\m gưl nao nga\ brua\ kơ Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lao mơ\ng hruê 30/11 truh kơ hruê 4/12/2014, Êpul Knơ\ng brua\ djuê ana mơ\ng Knu\k kna Việt Nam kyua mơ\ng Sơn Phước Hoan, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ dja\ ako\, aguah mbruê, êpul bi trông leh ho\ng Chanthavong Senamatmounti K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận Lao mko\ mkra la\n c\ar. Dua nah dla\ng myuôm kơ klei bi hgu\m hla\m klei hluê nga\ brua\ djuê ana mơ\ng 2 ala c\ar hla\m wưng êgao; bi mkla\ hdra\ mtru\n sa ana\n mơ\ng Đảng leh ana\n knu\k kna Việt Nam leh ana\n Lao jing a\t dla\ng myuôm brua\ djuê ana, amâo mdei bi mđ^ klei hd^p mda mnuih [uôn sang du\m djuê ana hluê ho\ng kei bhia\n: bi mta\p mđơr, hgu\m mguôp, bi mpu\, bi đru hra\m mb^t đ^ kyar; Hmao mtru\n du\m hdra\ mtru\n djo\ guôp ho\ng gra\p kr^ng wa\l leh ana\n gra\p djuê ana. Dua nah a\t bi êmuh hria\m klei thâo kơ brua\ djuê ana; T^ng dla\ng klei tu\ bi hgu\m hluê ho\ng Hra\ m’ar leh bi si`ê plah wah 2 t^ng mơ\ng thu\n 2012 -2020./.

 

      Jih ai tiê ho\ng lu hdră ]ia\ng bi leh hdră ]ua\n k]ah mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn thu\n 2014, ana\n jing boh phu\n klei bi k[^n mơ\ng Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak mko\ mjing leh aguah mbruê. Wưng leh êgao, dhar brua\ djo\ tuôm ]ar Daklak ba yua leh du\m hdră ktang hrut nư êbeh 2 êbâo phung duh mkra, dơ\ng mơ\ng ksiêm dlăng ktang tài khoản, mdei klei ngă hoá đơn, hrui ma\ mơ\ng êpul êya tal 3…Bùi Văn Chuẩn, K’ia\ng khua kia\ kriê brua\ jia ]ar Daklak brei thâo: “ Hmei k]e\ leh kơ du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l mko\ mjing du\m êpul g^t gai brua\ hrui nư adôk ksu\n, lehana\n iêu mklin jih jang wa\t êpul brua\ kđi ]ar ma\ brua\ mb^t ho\ng dhar brua\ jia. Hmei g^t gai brei ma\ brua\ ho\ng klei ktang, ba yua djăp hdră jua\ nư, ]ia\ng rơ\ng mâo hrui ênu\m jia. Ara\ anei phung knua\ druh mnuih ma\ brua\ dhar brua\ jia hlăk g^r jih ai tiê hrui jia, lehana\n mtru\t mjhar phung duh mkra tuh jia bi djo\ klei bhiăn, [ia\dah ăt hgu\m kjăp mơh ho\ng du\m dhar brua\ pioh dưi hrui nư adôk ksu\m kgăn ti brua\ ]an prăk duh bi liê brua\ mko\ mjing phu\n hlăm wưng knhal jih thu\n”./.

 

      Tlam mbruê, Êpul bi ala Quốc hội c\ar Quảng Ngãi mơ\ng Vũ Trọng Kim , K’ia\ng khua hlo\ng nga\ Khua dla\ng brua\ hra\ m’ar Knơ\ng brua\ Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nga\ khua êpul bi mtuôm leh ho\ng phung bi ala kơ mnuih [uôn sang kdriêk Mộ Đức, c\ar Quảng Ngãi. Ti mmông bi mtuôm, phung bi ala kơ mnuih [uôn sang kdriêk Mộ Đức, Vũ Trọng Kim dla\ng myuôm kơ klei g^r mơ\ng du\m Phu\n dhar brua\ hla\m wưng êgao, bohnik Phu\n brua\ Êlan klông - Du\ mdia\ng mjing leh klei bi mlih ja\k hla\m du\m brua\ êlan klông du\ mdia\ng. Kha\ sna\n, lu phung bi ala kơ mnuih [uôn sang a\t bi êdah klei hlơr mmơr hla\m ai tiê kơ hnơ\ng po\k nga\ Hdra\ brua\ mkra mđ^ po\k mlar êlan dơ\ng pro\ng 1A êmưt nga\ bi dleh klei hd^p mda mnuih [uôn sang. Đa phung bi ala kơ mnuih [uôn sang lac\ kơ klei nga\ brua\, blu\ tlao mơ\ng phung nai aê mdrao ti du\m sang êa drao nah gu\ nga\ lu klei amâo djo\ ai mnuih [uôn sang./.

 

 

      Mlam mmăt mbruê, ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Brua\ đoàn [uôn pro\ng mko\ mjing leh klei mje\ mjuk plah wah 76 ]ô knua\ druh, l^ng kahan Trường Sa, Sang Pra, lehana\n Kahan ksiêm êa ks^, ho\ng êpul đoàn viên hlăk ai. Klei mje\ mjuk anei ho\ng ai êwa sia\ suôr, ho\ng klei kdo\ mu` htluk tlak mơak m`ai kơ phung kahan lehana\n êa ks^, plao ks^, mâo phung l^ng kahan, lehana\n đoàn viên hlăk ai mu` kdo\. Êbeh 200 ]ô phung hlăk ai hrăm mb^t bi mje\ mjuk, bi yăl dliê ho\ng phung l^ng kahan, lehana\n hmư\ du\m klei digơ\ yăl dliê kơ klei hd^p hlăm plao ks^ taih kbưi. Mâo đa đa phung hlăk ai mda asei prăp êmiêt leh mnơ\ng mđup brei, lehana\n hra\ mơ^t pioh kơ phung l^ng kahan. Du\m mnơ\ng mđup brei ana\n kha\dah jing điêt dhiêt, [ia\dah mbo\ hlăm năn ai tiê klei khăp ho\ng l^ng kahan anôk taih kbưi hlăm plao ks^./.  

 

      {ri ho\ng hruê dlông ro\ng la\n mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ HIV/AIDS hruê 1/12, mơ\ng hruê mbruê truh kơ hruê 10/12, ti Hà Nội, Sang êa drao mdrao klei rua\ kr^ng hlơr Trung ương sra\ng hluê nga\ klei ksiêm mka\ dla\ng leh ana\n ksiêm mka\ ruah klei rua\ atiê C amâo liê pra\k ôh kơ mnuih [uôn sang. Brua\ nga\ anei sra\ng mko\ mjing mơ\ng 8h aguah truh kơ 4h tlam gra\p hruê, ti Sang êa drao mdrao klei rua\ kr^ng hlơr Trung ương ( Anôk mrô 1 ti mrô 78 êlan Giải phóng leh ana\n Anôk mrô2 ti sa\ Kim Chung, kdriêk Đông Anh, Hà Nội ). Klei tu\ ksiêm mka\ dla\ng dưi hưn mdah leh ksiêm mka\ dla\ng mâo 1 hruê. Đru kơ brua\ anei, knơ\ng brua\ êa drao Hofmann – La Roche mơ\ng Thụy Sĩ mka\p brei mang pra\k nga\ Test huyết thanh ksiêm mka\ dla\ng kman rua\ atiê C./.

 

   Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

      Hruê mbruê, Khua knu\k kna Thái Lan Prayuth Chan-ocha kla\ klơ\ng nao ]hưn kơ Malaysia lehana\n mâo klei blu\ hra\m ho\ng Khua knu\k kna Najib Razak kơ brua\ mđ^ h^n klei bi mje\ hgu\m brua\ plah wah 2 ala ]ar. Hla\m klei bi blu\ hra\m, 2 nah tu\ ư mtru\t mđ^ klei mje\ hgu\m duh mkra hla\m lu mta brua\, boh nik jing brua\ hgu\m mđ^ kyar leh ana\n rơ\ng brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang ti kr^ng wa\l knông la\n plah wah 2 ala ]ar, mđ^ h^n klei hgu\m hla\m kr^ng wa\l leh ana\n mđ^ kyar brua\ duh mkra hluê djo\ si klei bi tu\ ư 2 nah lehana\n lu t^ng.   

 

      Aguah mbruê, Knơ\ng brua\ knu\k kna Hồng Kông ( Trung Quốc ) hưn mthâo leh klei kđa\l êjai [a\ng bha\ Anôk brua\ knu\k kna kr^ng wa\l anei hla\m aguah kyua phung nga\ griâo dôk gang jih ktuê êlan phu\n nao truh kơ anôk brua\ anei. Êlâo kơ ana\n, mphu\n mơ\ng mlam hruê 30/11, amâo mâo uê` du\m klei mta\ ra\ng mơ\ng k’han ksiêm a\t mse\ mơh du\m klei a\l ngê` mơ\ng mnuih [uôn sang Hồng Kông, phung nga\ griâo ti Hồng Kông hluê nga\ asa\p iêu mthưr mơ\ng 2 êpul êya jing Êpul hgu\m sinh viên Hồng Kông leh ana\n Học dân Tư Triều hưn mthâo sra\ng mđ^ ktang h^n klei nga\ griâo leh ana\n hluê nga\ klei kwang dar Anôk brua\ Knu\k kna kr^ng wa\l Hồng Kông . K’han ksiêm bi mđ^ leh mnuih nga\ brua\ nao truh kơ wa\l ta] Admiralty leh ana\n wa\l Kuck k`a\m bi mkhư\ hu\i mâo du\m klei amâo mâo ja\k./.

 

      Hruê mbruê, lo\ mâo klei bi mtuh boh [om mdua hla\m sa kr^ng sang mnia mơ\ng [uôn pro\ng Maiduguri ala ]ar Nigeria. Mâo klei truh anei hla\k ka bo\ mơh sa hruê ka\m leh 2 ]ô mniê bi mtuh boh [om mdjiê wa\t asei hla\m kr^ng anei mơh nga\ 45 ]ô mnuih djiê. Phung [uh klei anei brei thâo: pô bi mtuh boh [om anei a\t jing sa ]ô mniê mơh. Êpul kahan [uôn [uh klei năng đing kyua mniê anei hngah amâo ]ia\ng brei ôh ksiêm dla\ng mnơ\ng hla\m asei  `u. Leh hmao [uh `u dja\ boh mtuh, mniê anei hlo\ng bi mtuh mtam boh [om. Kahan ksiêm brei thâo: ara\ anei adôk hnưm ]ia\ng thâo kla\ ênoh mnuih djiê êka mơ\ng klei bi mtuh boh [om anei. Ka mâo ôh êpul êya tu\ klei đua klam kơ brua\ nga\ ana\n [ia\dah mâo klei đing pro\ng jing kơ phung dja\ phao ktuang mơ\ng phung kahan ma\k [ai Boko Haram.

 

      Knơ\ng klei mrâo Afganistan hruê mbruê hâo hưn: Knu\k kna bi hgu\m djuê ana mơ\ng ala ]ar anei bi kdung leh brua\ mko\ mjing knu\k kna mrâo mơ\ng 2 truh kơ 4 hruê ka\m dơ\ng. Leh klei [ua\n rơ\ng đ^ pa\n brua\ mơ\ng Khua mil ]hil  hruê 29/9 mrâo êgao, Ashraf Ghani tuôm hưn mthâo leh knu\k kna mrâo sra\ng dưi bi mko\ mjing hla\m wang 45 hruê [ia\ truh kơ ara\ anei êgao leh wưng ana\n [ia\ Afganistan ka mâo mơh knu\k kna mrâo. Brua\ lo\ bi kdung he\ klei mko\ mjing knu\k kna mrâo nga\ leh kơ Hạ viện Afganistan mâo klei êmuh kơ klei djo\ ho\ng hdra\ bhia\n mơ\ng knu\k kna bi hgu\m djuê ana./.

 

 

      Yang hruê mbruê, sa boh ho# mran trah ma\ kan mơ\ng Hàn Quốc mdia\ng 60 ]ô mnuih knga\m he\ ti êa ks^ Bering ti Ngo\ dưr ala ]ar Nga, nga\ [ia\ êdi 1 ]ô mnuih djiê lehana\n 52 ]ô mnuih mka\n êka. Hla\m ho# mran mâo 35 ]ô mnuih Indonexia, 13 ]ô mnuih Philippin, 11 ]ô mnuih Hàn Quốc leh ana\n 1 ]ô mnuih Nga ngă brua\ ksiêm dla\ng. Phung khua dla\ng brua\ hla\m êa ks^ leh ana\n brua\ trah ma\ kan Hàn Quốc brei thâo: Êpul brua\ djo\ tuôm mâo do\ng mtlaih leh 7 ]ô mnuih hla\m êpul ana\n, hla\m ana\n mâo 1 ]ô mnuih Nga lehana\n mâo ma\ leh asei atâo 1 ]ô hla\k ai mnuih Hàn Quốc. Kha\ sna\n, kyua yan adiê leh ana\n êa ks^ amâo mâo ja\k hla\k dôk bi kpa\k brua\ tui duah du\m ]ô mnuih adôk ana\n.