Klei mrâo ala c\ar pô:

- Lo\ dơ\ng hlăm klei bi k[^n tal 7, Quốc hội 13, tlam mbruê, Quốc hội bi trông ]hai hlăm êpul kơ klei ]ih mkra hdră bhiăn mko\ mjing sang phat kđi yang [uôn gưl dlông mlih mrâo. Anei jing 2 hdră bhiăn mâo mlih mrâo k`ăm mâo ênu\m klei bhiăn, djo\ ho\ng hdră êlan Đảng, Knu\k kna mđ^ mlih hdră bhiăn, bi guôp ho\ng hdră bhiăn phu\n mrâo thu\n 2013. Hruê anei, Quốc hội lo\ bi trông ]hai lehana\n ksiêm w^t boh tu\ dưn brua\ mđ^ kyar klei duh mkra ala [uôn lehana\n klei kơ ngăn prăk thu\n 2013, hdră êlan rơ\ng bi kna ngă prăk mơ\ng gưl dlông, lehana\n ngăn prăk alu\ wa\l thu\n 2013, brua\ hluê ngă hdră mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, lehana\n klei kơ ngăn prăk du\m mlan ako\ thu\n 2014, mkla\ mklơ\ng ngăn pra\k leh bi liê thu\n 2012.

 

- Nah êngao klei bi k[^n duh mkra dlông ro\ng la\n (WEF) kơ Ngo\ C|âu Á mko\ mjing ti Philippin, aguah mbruê, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mâo leh klei bi tuôm ho\ng Khua dla\ng klei bi k[^n brua\ duh mkra Dlông ro\ng la\n, Giáo sư Klaus Schwab. Dla\ng myuôm kơ ana\n mơ\ng klei bi k[^n “ Mtru\t mđ^ hnơ\ng đ^ kyar kyua kơ klei đ^ kyar mrâo mrang bi knar.”, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng bi kla\: klei thâo mơ\ng Việt Nam bi êdah leh klei mkra mđ^ hla\m ala c\ar nao mb^t ho\ng `u\ mu\t ho\ng ara\ng ala tac\ êngao jing hdra\ mâo klei tu\ êdi c\ia\ng mjing ai mtru\t ktang kơ klei đ^ kyar pral leh ana\n h’^t kja\p. Khua knu\k kna brei thâo: ara\ anei, Việt Nam hla\k lo\ dơ\ng bi rue# ênu\m klei bhia\n duh mkra leh ana\n bi mlih gru hmô hnơ\ng đ^ kyar c\ia\ng mko\ mkra sa hdra\ brua\ duh mkra mâo ai ktang bi mmia\ pro\ng sia\ suôr ho\ng klei mta\p mđơr leh ana\n đ^ kyar yang [uôn, ja\k ho\ng la\n êa wa\l hd^p mda.

 

- Hruê mbruê bi blu\ hrăm ho\ng brua\ klei mrâo nah êngao kơ klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13, khua phu\n brua\ êlan klông du\ mdiăng Đinh La Thăng brei thâo; phu\n brua\ êlan klông du\ mdiăng sa ai ho\ng hdră akâo bi liê truh 35 êbâo êklai prăk mơ\ng prăk mkiêt mkriêm brua\ khăt bi hro\ klei duh bi liê djăp brua\ êlan klông, ]ia\ng pioh kơ brua\ pơ\ng mkra ho# pui pro\ng kơ phung trah ma\ kan, ]ia\ng dưi hơ^t kơ brua\ hiu trah ma\ kan, lehana\n kia\ kriê wa\l êa ks^. {ia\dah brei mâo klei lo\ dơ\ng hâo hưn mtô mblang lu h^n kơ phung trah ma\ kan [rư\ [rư\ mkra ho# trah ma\ kan pô ho\ng msei. Khua phu\n brua\ êlan klông du\ mdiăng Đinh La Thăng bi kla\: Djăp hdră êlan yuôm bhăn kơ Trường Sa, Hoàng Sa, đru kơ mnuih trah ma\ kan kia\ êa ks^, hơ^t ai tiê trah ma\ kan, mâo leh phu\n brua\ êlan klông du\ mdiăng sa ai, hlăm năn akâo bi liê truh 35 êbâo êklai prăk, jing ênoh prăk mơ\ng phu\n brua\ êlan klông du\ mdiăng mrâo lo\ ksiêm w^t jih jang hdră brua\, mlih klei ]ua\l mka\, mơ\ng năn khăt bi hro\ ênoh bi liê kơ du\m brua\ êlan klông, hlăk prăp êmiêt dơ\ng ngă.

       

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh bi tuôm leh ho\ng phung nai aê mdrao khan mnuih [uôn sang hđa\p c\ar Kiên Giang [ri ho\ng gưl êpul nao c\hưn kơ Hà Nội, Êpul nai aê mdrao khan mnuih [uôn sang hđa\p c\ar Kiên Giang jing êpul brua\ yang [uôn mko\ mjing mâo leh 5 thu\n. Ara\ anei, êpul mâo 13 êpul nah gu\ hla\m kluôm c\ar ho\ng 770 c\ô hla\m êpul jing phung khan hđa\p hluê nga\ brua\ ra\ng mgang la\n c\ar mơ\ng du\m gưl. Gra\p thu\n êpul mko\ mjing du\m êtuh gưl nao ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ hluê ho\ng du\m hdra\ brua\ kriê dla\ng ra\ng mgang klei suaih pral, kơ mnuih [uôn sang ho\ng phu\n pra\k êngao pra\k knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh dla\ng myuôm kơ brua\ nga\ mơ\ng Êpul hgu\m nai aê mdrao khan mnuih [uôn sang hđa\p Kiên Giang hla\m wưng êgao, đru mguôp mâo klei tu\ hdra\ mtru\n đru ba klei hd^p yang [uôn mơ\ng knu\k kna, c\ang hmang du\m nai aê mdrao khan mnuih [uôn sang hđa\p lo\ dơ\ng jing gru mngac\, mtô hria\m kơ anak aneh ara\ anei lo\ dơ\ng c\uê ba knhuah gru mơ\ng aê ama pô êlâo c\ia\ng mko\ mkra leh ana\n ra\ng mgang la\n c\ar.

 

- Hruê mbruê, ti anôk brua\ dhar kreh kdriêk Krông Hnăng, ]ar Daklak mko\ mjing leh knăm mtru\t mjhar ma\ brua\ kyua kơ phung hđeh thu\n 2014. Ho\ng ana\n “Ma\ brua\ kyua kơ sa yang [uôn amâo mâo klei jhat, amâo mâo ngă jhat kơ phung hđeh”, mlan ma\ brua\ kyua phung hđeh thu\n 2014 kluôm ]ar Daklak mđing hyua\ h^n klei hâo hưn mtô mblang djăp hdră êlan mơ\ng Đảng, Knu\k kna ho\ng brua\ răng mgang, dlăng kriê wiê ênăk phung hđeh, mjing klei bi mlih pro\ng kơ klei thâo săng, lehana\n brua\ ngă hlăm kluôm yang [uôn ho\ng brua\ dlăng kriê, răng mgang gưl mrâo kơ lăn ]ar, rơ\ng kơ phung hđeh mâo hd^p lehana\n hriăm hra\ mơar hla\m anôk êđăp ênang, jăk yâo.

 

- Kyua mnuih [uôn sang đru brei la\n lo\, ara\ anei ti kdra\n tac\ lo\ 1 yan êbeh 200 ha ti K’Yơ hla\m sa\ Glar, kdriêk Đak Đoa, c\ar Gia Lai mâo leh kdrêc\ êlan mlir mduê mơ\ng êlan mlir sa\ nao truh kơ lo\ dlông taih êbeh 2km, pro\ng 5m, mjing klei ga\l kơ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma du\ mdia\ng mnơ\ng mơ\ng lo\ hma ba w^t kơ sang leh du\m yan hrui êmiêt. Kha\ gơ\ êlan nga\ mkra ka đei ja\k ôh, kyua ka dưi bi kja\p, [ia\ du\m mta êdeh cải tiến, êdah kai dưi ga\n êrô jih 2 yan hjan leh ana\n bhang. Truh kơ yan nga\ brua\ knua\, mnuih [uôn sang yua êdeh kai, ma\i mo\k yơh c\ia\ng du\ mdia\ng mnơ\ng mơ\ng sang nao kơ lo\ hma pioh nga\ brua\ pla mjing leh ana\n mkla\k ho\ng ana\n jing du\ mdia\ng mnơ\ng mâo mơ\ng lo\ hma ba w^t kơ sang leh hrui êmiêt, bi hro\ [ia\ ai du\ mdia\ng leh ana\n pra\k bi liê kơ brua\ duh mkra pla mjing.

 

- Hruê mbruê, êpul ma\ brua\ mơ\ng ]ar mâo Nguyễn Thị Ngọc Lệ, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông dja\ ako\ mko\ mjing leh klei ksiêm dlăng hluê ngă brua\ mđ^ kyar lo\ hma ho\ng kdrăp ma\ brua\ mrâo mrang wưng thu\n 2011 – 2015, ta\ hdră ma\ brua\ truh kơ thu\n 2020 ti kdriêk Dak Glong. Ti anôk ma\ brua\, Nguyễn Thị Ngọc Lệ m`a\ klei hluê ngă brua\ anei hlăm kdriêk đru kơ mnuih [uôn sang pral mâo klei bi mlih mnơ\ng pla, mnơ\ng rông, ba yua mjeh mrâo mâo klei tu\ dưn h^n, mâo klei tu\ kơ brua\ ]h^ mnia. Boh s^t, du\m hdră bi hmô anei mâo đru leh mnuih [uôn sang mđ^ hnơ\ng hrui w^t, bi hơ^t klei hd^p mda, lehana\n duah klei sah mdro\ng ho\ng klei ênuah.

 

- Gưl bi lông hria\m jih gưl III thu\n anei, kluôm c\ar Lai C|âu mâo êbeh 2.500 c\ô hđeh nga\ hra\ m’ar nao bi lông, hla\m ana\n, mâo êbeh 70% hđeh jing mnuih djuê [ia\. C|ar Lai C|âu mko\ mjing leh 19 êpul hgu\m dla\ng klei bi lông, đ^ 5 êpul mka\ ho\ng thu\n dih. C|ia\ng mjing klei ga\l êdi kơ hđeh nao bi lông, c\ar Lai C|âu a\t c\ih nga\ leh mơh hdra\ đru brei pra\k bi liê kơ phung hđeh dleh knap c\ia\ng kơ hđeh gơ\ h’^t ai nao bi lông. Phung hđeh, boh nik hđeh hria\m mnuih djuê [ia\ dưi mko\ mjing bi lông hluê mdê bi pô, bi kr^ng, kwar mâo klei hro\ng ruah. Du\m sang hra\ a\t bi mko\ mjing klei kc\e\ ktrâo brei kơ hđeh nga\ hra\ m’ar klei hria\m bi lông c\o\ng ruah ma\ pô, kah adu\ leh ana\n bi hria\m mbo\ brei kơ phung hđeh lo\ w^t hria\m.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, khua mil ]hil Inđônêzia Susilo Bambang Yudhoyono mphu\n gưl nao ]hưn kơ ala ]ar Philippin hlăm 3 hruê. Hluê si hdră k]ah, khua mil ]hil Inđônêzia Yudhoyono amra mâo klei bi trông ]hai ho\ng khua mil ]hil Philippin Benigno Aquino, êmuh hra\m kơ du\m hdră bruă 2 nah, kr^ng wa\l leh ana\n quốc tế hdăng bi mđing, boh nik gơ\ mđ^ ktang klei bi hgu\m plah wah 2 ala ]ar hlăm du\m mta bruă: mnia mblei, duh bi liê, mhro\ klei truh tơl mơ\ng yan adiê ngă, kriê mgang mnuih hriê mu\t dôk leh ana\n mje\ êrô hdăng mnuih [uôn sang.

 

- Mrâo anei, hlăm adu\ bruă knơ\ng bruă châu Âu (EC) ti Brussel ala ]ar Bỉ mko\ mjing leh klei bi k[^n plah wah EC leh ana\n knu\k kna Gruzia. Mta phu\n hlăm klei bi k[^n ana\n jing bi trông ]hai bruă ngă hlăm klei kuôl kă mguôp mb^t plah wah êpul hgu\m châu Âu (EU) leh ana\n Gruzia. EU [ua\n rơ\ng đru mdul kơ hdră mkra mđ^ bruă kđi ]ar, hdră bhiăn leh ana\n bruă duh mkra phu\n hlăm Gruzia leh ana\n EU nao ai ho\ng klei `u\ mu\t bruă kđi ]ar leh ana\n bruă duh mkra ho\ng EU. Wa\t EU leh ana\n Gruzia bi kah mbha mta k`ăm mb^t klei ngă phu\n agha mil pô mơ\ng mnuih [uôn sang, hơ^t kjăp, đ^ kyar leh ana\n ]ang hmang amra sơ`ê klei kuôl kă mguôp mb^t hlăm hruê mlan kơ ana\p.

 

         - Khua hlăm phu\n bruă kđi ]ar, khua g^t gai knơ\ng bruă ksiêm dlăng Trung ương Đảng mnuih [uôn sang Cách mạng Lào, khua g^t gai adu\ bruă mgang kdơ\ng klei tle\ [ơ\ng ngăn pra\k knu\k kna Lào Bounthong Chitmany brei thâo: knơ\ng bruă kiểm ksiêm t^ng knu\k kna Lào bi mkla\: hluê ngă ksă êmă klei bhia\n hâo hưn ngăn do\ mơ\ng mnuih ngă bruă knu\k kna êlâo kơ păn bruă ]ia\ng mkhư\ gang klei tle\ [ơ\ng ngăn pra\k knu\k kna. Hluê si k’iăng khua knơ\ng bruă ksiêm dlăng Trung ương Đảng mnuih [uôn sang Cách mạng Lào Sinay Mienglavanh, du\m mta ngăn do\ mâo ênoh êbeh 20 êklăk kip kơ dlông mse\ si lăn ala, sang dôk, êdeh êdâo, ma^ móc ăt mse\ mơh du\m mta mnơ\ng yuôm mâo ênoh c\ia\ng hâo hưn he\ bi klă.

 

- Du\m knơ\ng klei mrâo AP, AFP leh ana\n Reuters hluê si asa\p phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc brei thâo; Triều Tiên hruê mbruê mko\ mjing klei mnah phao êdi hlăm kr^ng bi kuan mhiă t^ng nah dhu\ng êa ks^ Hoàng Hải, giăm ho\ng anôk ho# pui Hàn Quốc hiu suang dlăng. Klei anei mâo hlăk 6 m’mông tlam hruê 23/5. Khă sơnăn, phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc mklă mklơ\ng ho# pui mblah ngă mơ\ng ala ]ar amâo mâo djo\ boh knong ôh leh ana\n kăn jhat rai lei. Knơ\ng klei mrâo Yonhap Hàn Quốc brei thâo, ho# pui ala ]ar anei lo\ mnah w^t hlăm kr^ng êa ks^ giăm ho\ng ho# pui mblah ngă Triều Tiên. Sang mđung rup YTN mơ\ng Hàn Quốc ăt brei thâo; ho# pui blah ngă mơ\ng ala ]ar anei mnah w^t asa\r boh knong, [ia\dah phung khua êmua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Hàn Quốc ka bi klă ôh klei hâo hưn anei.

 

- Hluê si hră klei mrâo Les Echos ( Prăng), 1 ]ô khua êmua Trung Quốc mrâo anei amâo mâo mdăp ôh lac\ :wưng bruă mnia mblei Trung Quốc ho\ng ala tac\ êngao đ^ kyar ktang êgao leh, kyua prăk mlan, prăk bi liê kơ brua\ duh mkra đ^ sơa^ leh ana\n jing boh ktro\ kơ du\m knơ\ng bruă Trung Quốc tu\ klam. Hlăm mlan 4/2014, bruă ba ]h^ mnơ\ng kơ ala ta] êngao mơ\ng Trung Quốc kno\ng đ^ 0,9% mkă ho\ng wưng anei thu\n dih. Ênoh mưn công nhân Trung Quốc ara\ anei đ^ 2 bliư\, đađa truh 3 bliư\ mkă ho\ng du\m ala ]ar mse\ si Ấn Độ, Việt Nam amâo dah Campuchia.

- Knơ\ng bruă châu Âu (EC) iêo mthưr leh Nga mpu\ klei [ua\n rơ\ng krơ\ng kjăp phu\n mkăp êwa ]uh đrông kơ châu Âu jưh kơ Ucraina. Hlăm hră mơ^t kơ khua mil ]hil Nga Vlađimir Putin, khua g^t gai EC Jose Manuel Baroso brei thâo; bruă lo\ dơ\ng bi trông ]hai jing yuôm bhăn êdi leh ana\n êjai klei bi trông hlăk mko\ mjing, sơnăn đăm ngă gun kpăk ôh phu\n mkăp êa êwa ]uh. Baroso ăt la] sơnei; êpul gru\p Gazprom mơ\ng Nga tu\ đua klam rơ\ng kjăp phu\n mkăp êwa ]uh kơ châu Âu ho\ng hnơ\ng lu ]ih leh hlăm hră kuôl kă. Êlâo kơnăn, Nga tuôm hưn mthâo Gazprom amra amâo mâo mkăp ôh êwa ]uh kơ ala ]ar krah wah Ucraina hlăm mlan 6, tơdah Kiev amâo mâo tla ôh prăk blei êwa ]uh.