Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti [uôn pro\ng Nha Trang, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh nga\ brua\ ho\ng khua g^t gai c\ar Khánh Hòa kơ boh klei duh mkra, yang [uôn thu\n 2014. 7 mlan ako\ thu\n, boh kli duh mkra , yang [uôn c\ar Khánh Hòa lo\ dơ\ng mđ^ kyar. Boh nik, hdra\ brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo ti alu\ wa\l anei mâo lu klei đ^ kyar na\ng mđing. Truh kơ ara\ anei, c\ar Khánh Hòa mâo 11 sa\  mâo mơ\ng 15 – 19 hnơ\ng c\ua\n mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, adôk 4 sa\ mâo gu\ 15 hnơ\ng c\ua\n. M^n t^ng truh kơ knhal jih thu\n 2014, kluôm c\ar mâo 10 sa\ djo\ hnơ\ng c\ua\n kr^ng [uôn sang mrâo. Blu\ hra\m ti mmông nga\ brua\, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh dla\ng myuôm kơ c\ar Khánh Hòa mâo leh lu klei g^r hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo. Mb^t ana\n brei khua g^t gai c\ar mđing dla\ng mko\ mjing du\m gru bi hmô brua\ duh mkra, mơ\ng ana\n bi mlar nga\, mtru\t mđ^ ktang brua\ duh mkra c\ia\ng bi mđ^ pra\k ka\k mâo ba w^t kơ mnuih [uôn sang.

 

- Aguah mbruê, ti [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, phu\n bruă ngăn do\ leh ana\n wa\l hd^p mda mko\ mjing klei bi trông brei klei blu\ mguôp c\ih mkra hdră mtru\n ra\ng mgang wa\l hd^p mda, t^ng dla\ng wa\l hd^p mda, t^ng dla\ng klei hma^ djo\ wa\l hd^p mda leh ana\n hdră k]ah ra\ng mgang wa\l hd^p mda. Đađa phung bi ala k]ik mblang klă du\m klei adôk êdu awa\t mơ\ng hdră mtru\n kơ bruă ngăn do\ leh ana\n wa\l hd^p mda thu\n 2015, du\m mta k]ah mơ\ng hdră mtru\n leh ana\n hră mơar hdră bhiăn ka djo\ guôp ho\ng boh klei mâo s^t êdi, ngă klei dleh dlan kơ du\m anôk bruă duh mkra mnia mblei hlăm bruă mko\ mjing leh ana\n hluê ngă hdră k]ah ra\ng mgang wa\l hd^p mda. Phung bi ala ba hưn mdah du\m hdră msir c\ia\ng bi mâo hlăm hdră mtru\n t^ng dla\ng klei hma^ djo\ kơ wa\l hd^p mda, ]ua\l mkă rang mgang wa\l hd^p mda leh ana\n hdră mtru\n kơ kriê dlăng djah djâo.

 

- Êbeh106 êklai pra\k, anei jing klei tu\ mơ\ng klei iêo lac\ đru mguôp pra\k mơ\ng hdra\ brua\ “ Klei kha\p c\ia\ng knông la\n, êa ks^, plao ks^ la\n c\ar.” Kyua mơ\ng Anôk g^t gai Yu\ kwarr Dhu\ng, du\m alu\ wa\l kr^ng Dap mnai êa krông Cửu Long leh ana\n du\m anôk brua\ đru brei kơ phung knua\ druh, l^ng khan, mnuih [un hla\k dôk nga\ brua\, hd^p mda ti kr^ng knông la\n, êa ks^, plao ks^. Ti mmông hưn mdah klei tu\ mâo ba w^t mơ\ng klei iêo lac\ hla\m aguah mbruê, khua g^t gai Anôk g^t gai brua\ Yu\ kwar Dhu\ng m`a\ kla\: hdra\ brua\ kha\p c\ia\ng kơ kr^ng knông la\n, êa ks^, plao ks^ la\n c\ar” mko\ mjing ti c\ar Đồng Tháp hla\m knhal jih mlan 7 mrâo êgao jing klei mâo yuôm bha\n êdi brua\ kđi c\ar leh ana\n klei ja\k mơ\ng pro\ng anak mnuih, dưi bi mko\ mjing hla\m wưng kluôm ala hla\k k[^n mđing kơ knông la\n, êa ks^, plao ks^.

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội mko\ mjing klei bi trông hdră mtru\n mtô mjuăt ASEAN: klei thâo hriăm hră êlam h^n kơ phung hđeh hriăm hră thế kỷ 21 mơ\ng Phu\n bruă mtô mjuăt sang hră mơar Micrisoft Việt Nam leh ana\n Êpul hgu\m Anh hgu\m mko\ mjing. Mta phu\n mơ\ng klei bi trông k[^n kơ 8 mta klei thâo hriăm hră, mprăp klei thâo kơ phung hđeh hriăm hră ti gưl 2 mâo: msir mghaih boh klei mâo, bi mje\ mjuk blu\ ya\l, klei thâo m^n mjing,  klei m^n ma\ pô,  thâo w^t mga\l, đru hgu\m, mtô mjuăt knhuah hd^p, klei thâo ba yua công nghệ thông tin hlăm klei hriăm hră leh ana\n klei hd^p, klei thâo ]ia\ng jing mnuih [uôn sang kluôm boh lăn. Hluê si phung bi ala, hđeh hriăm hră Việt Nam mâo djăp ênu\m du\m mta ]ua\n ]ia\ng dưi hriăm hră, m^n mjing jăk. Khă sơnăn, kyua hdră mtô mhriăm mơ\ng Việt Nam ara\ anei adôk ktro\ hdră mtô klei sa t^ng, jing hria\m tuc\ kno\ng hra\ đuic\ amâo thâo lo\ bi m^n ôh klei m^n pô hla\m klei hria\m hra\, k[ah klei thâo ]ia\ng êdi pioh ]o\ng hriăm ma\ pô leh ana\n du\m klei thâo ngă bruă djo\ guôp h^n.

 

- Hluê si Dhar brua\ kriê dla\ng mnuih nga\ brua\ êngao ala c\ar, Phu\n dla\ng brua\ mnuih nga\ brua\, khan êka êkeh leh an\n yang [uôn: Truh kơ hruê mbruê mâo leh 6 hla\m 11 knơ\ng brua\ mtio\ nao mơ\ng Việt Nam nga\ rue# leh brua\ ba jih mnuih nga\ brua\ Việt Nam mơ\ng Knơ\ng brua\ pô ba nao nga\ brua\ ti Libi w^t kơ ala c\ar, ho\ng klei đru mơ\ng du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm leh ana\n pô ba yua mnuih nga\ brua\. Sna\n, truh kơ ara\ anei mâo leh 1.391 c\ô mnuih nga\ brua\ Việt Nam ti Libi w^t leh kơ ala c\ar ho\ng klei êđa\p ênang. Ara\ anei mâo 40 c\ô mnuih nga\ brua\ mka\n a\t hla\k kbia\ mơ\ng Libi nao kơ Tunisi leh ana\n kah jing 2 êpul c\ia\ng w^t kơ Việt Nam hla\m hruê anei, hruê 23/8 leh ana\n hruê 26/8 mơ\ng tac\ êdeh phiêr Tunisi. M^n t^ng, ênoh mnuih nga\ brua\ adôk sra\ng w^t kơ ala c\ar hla\m du\m hruê knhal jing mlan 8 anei.

 

- Aguah mbruê, khua g^t gai ]ar Lâm Đồng nao ksiêm dlăng leh du\m hdră bruă ba yua lăn dliê. Nao c\hưn leh ana\n ngă bruă ti hdră bruă An Phú Lacua [uôn Đạ Nghịt, să Lát, kdriêk Lạc Dương, hdră bruă đru hgu\m pla sa lat plah wah Việt Nam- Nhật Bản, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Nguyễn Xuân Tiến bi myuôm êdi klei đru hgu\m ara\ anei leh ana\n êdei ana\p, boh nik gơ\ kơ bruă ngă lo\ hma plah wah Lâm Đồng leh ana\n êpul hgu\m Nhật Bản mb^t ana\n bi kah, klei k]ah mtru\n mơ\ng phung thơ\ng kơ bruă Nhật Bản nao truh kơ po\k mlar gru hmô pla djam mtam hluê hdră mrâo mrang, mđ^ h^n ênoh yuôm leh ana\n klei hing ang mơ\ng mnơ\ng lo\ hma Lâm Đồng. Êpul bruă ăt nao ]ua\ leh ana\n ngă bruă ho\ng pô duh bi liê mơ\ng 3 hdră bruă ba yua lăn dliê ti [uôn pro\ng Đà lạt. Jih 3 hdră bruă mâo ba yua lăn dliê pro\ng, mâo klei hma^ djo\ pro\ng kơ dliê Đà Lạt. Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Nguyễn Xuân Tiến brei pô duh bi liê leh ana\n du\m knơ\ng bruă djo\ tuôm ksiêm mđing dlăng, t^ng dla\ng bi klă klei ]ua\l mkă hluê hdră rơ\ng kjăp wa\l dliê, amâo lui bruă hluê ngă hdră bruă hma^ djo\ kơ wa\l lăn ala êa juôr. Bruă hluê ngă hdră bruă amra tui hluê si boh tu\ dưn t^ng dla\ng hnơ\ng hma^ djo\ kơ wa\l dliê Đà Lạt gơ\ jing dliê răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda.

 

- Sang hra\ Đại học Tây Nguyên brei thâo: sra\ng ma\ 460 c\ô hđeh hria\m klei c\ang hmang tal 2, mâo 175 c\ô hria\m gưl Đại học, 285 c\ô hria\m gưl Cao Đẳng, Wưng knhal tuc\ tu\ ma\ hra\ m’ar pioh ma\ hđeh hria\m truh 5h tlam hruê 10/9/2014. Hra\ m’ar ba mâo: hra\ phu\n mơ\ng hra\ tu\ yap klei tu\ bi lông Đại học, Cao đẳng thu\n 2014( giấy chứng nhận kết quả thi đại học), 1 po\k a\ngvelôp ( bì thư) m[lir he\ tem c\ih kla\ anôk dôk mnuih tu\ ma\. Hđeh dưi ba hra\ m’ar akâo mu\t hria\m hluê êlan da\ng kông m’^t fax pral amâo dah ba ti Adu\ mtô hria\m Đại học ti Sang hra\ Đại học Tây Nguyên (Phòng đào tạo đại học…), mrô 567 êlan Lê Duẩn, [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak Lak.

 

- Hdră bruă k`ăm ala ]ar mko\ mkra kr^ng [uôn sang lo\ hma mrâo ti ]ar Sơn La hluê ngă êmưt êdi. Truh kơ ara\ anei, ]ar anei a\t adôk 1 să ana\n jing Huổi Một, kdriêk Sông Mã ka mklă mklơ\ng hdră bruă mko\ mkra kr^ng [uôn sang lo\ hma mrâo; 3 kdriêk mâo kdriêk Mộc Châu, Vân Hồ leh ana\n Mai Sơn ka ngă rue# riêng hră mơar ]ua\l mkă hdră bruă. Hluê ngă hnơ\ng ]ua\n kơ kr^ng [uôn sang mrâo, bi m[^n boh tu\ dưn klei t^ng dla\ng êbeh 188 să mơ\ng kluôm ]ar, yap mdu\m grăp să mrâo mâo 4, 5 hnơ\ng ]ua\n. }ar ăt ka mâo mơh hlei să djăp 14 hnơ\ng ]ua\n kơ dlông… Hluê si Lê Minh Phong, k’iăng khua knơ\ng bruă lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar [uôn sang ]ar Sơn La, mta phu\n ngă kơ bruă hluê ngă hdră bruă êmưt ana\n jing hnơ\ng thâo hra\ m’ar, klei thâo brua\ kriê dlăng, mko\ mjing hluê ngă hdră bruă ti alu\ wa\l să, [uôn adôk êdu awa\t. Hruê mlan kơ ana\p, Sơn La amra mđing dlăng bruă mtô mjuăt, bi hriăm klei thâo bruă knua\ kơ êpul bruă anei hluê hdră “ djă ti kngan ktrâo kơ bruă”, k`ăm đru mđ^ h^n klei thâo mko\ mjing hluê ngă hdră bruă kr^ng [uôn sang lo\ hma mrâo ti alu\ wa\l.

 

- Mơ\ng hruê 20 – 30/8, ti sang kriê pioh Dhar kreh Huế, Êpul hgu\m Mỹ thuật Việt Nam bi hgu\m ho\ng Êpul hgu\m du\m Êpul hgu\m brua\ Va\n học nghệ thuật c\ar Thừa Thiên - Huế mko\ mjing klei rang mdah mỹ thuật tal 19 kr^ng wa\l Dưr kwar Krah. Klei rang mdah hưn mthâo leh kơ 140 rup mơ\ng 138 c\ô mnuih mkra mjing ti 6 c\ar Dưr kwar Krah mơ\ng Thanh Hóa truh kơ Thừa Thiên - Huế. Du\m po\k rup ba rang mdah dla\ng thu\n anei lu jơr bi êdah ho\ng lu mta mnơ\ng nga\ mkra mdê mdê, ba kơ mnuih dla\ng lu klei bi [uh. Êpul brei leh klei pa\h mni kơ rup “ Am^ leh ana\n Khan” mơ\ng Trịnh Hoàng Tân ti c\ar Quảng Trị mjing.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Leh tướng Prayuth, pô djă ako\ knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar djo\ ruah ngă khua knu\k kna êjai mơ\ng Thái Lan, đađa phung ngă bruă kđi ]ar leh ana\n yang [uôn ala ]ar anei iêo mthưr leh knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar lăm lui klei ba yua hdră bhiăn l^ng k’han, k`ăm mjing klei găl êlưih kơ klei hd^p mda mnuih [uôn sang leh ana\nlo\  mko\ w^t ai tiê đăo knang mơ\ng phung ngă bruă duh bi liê leh ana\n tuê hiu c\hưn quốc tế. Khă sơnăn, knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar mklă mklơ\ng amra lo\ dơ\ng ba yua kjăp hdră bhiăn l^ng k’han ti Thái Lan, kyua la] sơnei: hlăm hruê mlan ba yua hdră bhiăn l^ng k’han, mnuih [uôn sang Thái Lan ara\ anei ăt ngă bruă mse\ si aguah tlam; yap wa\t tuê hiu ]hưn ala ta] êngao ăt hriê c\hưn kơ Thái Lan lu h^n mkă ho\ng êlâo dih; mb^t ana\n hdră bhiăn l^ng k’han amâo mâo ngă hma^ djo\ kơ bruă kriê dlăng, g^t gai ala ]ar mơ\ng knu\k kna êjai ôh. Bruă knơ\ng bruă kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar lo\ dơ\ng ba yua ktang hdră bhiăn l^ng k’han k`ăm c\ia\ng kriê mgang klei êđăp ênang mơ\ng ala ]ar.

 

- Knơ\ng hâo hưn Ấn Độ hruê mbruê brei thâo: l^ng khan ala c\ar anei mphu\n ba nao 6 [e\ [ra\m pui mna\h kơ dlông adiê Akash truh kơ kr^ng wa\l Ngo\ Dưr, sa kdrêc\ hla\m kdrêc\ kluôm “ Bi mđa\o mgô đa\o knang.” Ti ktuê knông la\n ksiêm dla\ng dlông êbeh 4.000km ho\ng Trung Quốc. Hluê si klei hâo hưn mơ\ng Phu\n brua\ kriê mgang ala c\ar Ấn Độ, Akash dưi bi rai jih du\m mnơ\ng k`a\m phiêr ho\ng si yan adiê mse\ si sa boh êdeh phiêr kdơ\ng mblah, êdeh phiêr Da\k wa\k amâo dah êdeh phiêr amâo mâo mnuih mga\t. Phung khua êmua Ấn Độ gia\m anei bi êdah nnao klei hu\i hyưt kơ klei êđa\p ênang leh trung Quốc nga\ rue# leh klei ba nao pral êbeh 20 êpul êdeh phiêr kdơ\ng mblah mơ\ng 8 kđông khan êdeh phiêr dôk ti wa\l kriê dla\ng ma\ pô Tây Tạng c\ia\ng nao mu\t hla\m ala c\ar anei.

 

- Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đan Mạch Martin Lidegraard hruê mbruê brei thâo: Đan Mạch mklă mklơ\ng amra hgluê nga\ kdrăp răng mgang [ra\m pui mơ\ng Êpul k’han hgu\m Dưr Đại Tây Dương (NATO). Bruă hâo hưn Đan Mạch ]ih hluê si asa\p khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Đan Mạch Martin Lidegraard amra đru mguôp [ia\ êdi 1 boh ho# mran khan điêt hlăm kdrăp răng mgang mơ\ng NATO. Klei bi mklă mơ\ng Đan Mạch ba hưn mdah amâo djo\ bruă ngă k`ăm kơ Nga ôh, [ia\ kno\ng ]ia\ng kriê mgang klei êđăp ênang kơ mnuih [uôn sang Đan Mạch ti ana\p klei arưp aram mơ\ng du\m êpul ngă măk [ai leh ana\n du\m êpul hu\i mnah [ra\m pui k`ăm kơ châu Âu leh ana\n Mi.

 

- Hla\m boh klei bi mje\ plah wah Nga ho\ng gar Yu\ lo\ dơ\ng ru\ng ra\ng djo\ tuôm kơ boh klei ti Ucraina, sna\n wa\t Nga leh ana\n Êpul kuôl ka\ Dưr Đại Tây Dương ( NATO) bi lo\ dơ\ng hưn mthâo mko\ mjing du\m klei bi hria\m mblah khan pro\ng. Knơ\ng Hâo hưn Nga hruê mbruê brei thâo: ala c\ar anei sra\ng mko\ mjing 2 klei bi hria\m mblah pro\ng hla\m Êpul hgu\m Thượng Hải ( SCO ) ti Trung Quốc mơ\ng ara\ anei  truh kơ knhal jih thu\n. Mmông ana\n mtam, NATO brei thâo: êpul khan êdeh phiêr mơ\ng 12 ala c\ar hla\m êpul anei sra\ng hluê nga\ du\m klei bi hria\m mblah pro\ng mâo ana\n Ample Strike 2014, m^t t^ng sra\ng mko\ mjing mơ\ng ako\ mlan 9 ana\p anei ti Cộng hòa Sek. Klei bi hria\m mblah tal anei sra\ng ba nao 600 c\ô khan Sek leh ana\n 300 c\ô khan du\m ala c\ar hla\m Êpul hgu\m NATO mb^t ho\ng 30 boh êdeh phiêr kdơ\ng mblah leh ana\n êdeh phiêr Da\k wa\k mâo phao ktuang dja\p mta.

 

- Hluê si klei mrâo mơ\ng êpul kriê dlăng klei êđăp ênang Ira\c hruê mbruê, [ia\ êdi 30 ]ô mnuih djiê leh êpul djă phao ktuang Islam djuê ana Shi’ite raih mnah phao hlăm 1 boh sang Aê diê Islam Sunni ti ]ar Diyala kwar Ngo\ Ira\c. Hluê si phung ngă bruă ksiêm dlăng, du\m klei bi ngăplah wah klei đăo ana\p ngă klei lui] liê kjham kơ klei g^r ktưn mơ\ng khua knu\k kna mrâo Ira\c Haider al- Abadi hlăm bruă mko\ mjing 1 knu\k kna hgu\m mguôp ]ia\ng bi kdơ\ng ho\ng Êpul knu\k kna Islam dưi dlăng jing 1 klei arưp aram pro\ng ho\ng Ira\c êdei ana\p.