Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Hlăm 1h tlam mbruê, hluê mmông Moscow jing 5h tlam hluê mmông Hà Nội, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng lehana\n êpul khua êmua gưl dlông Việt Nam truh leh kơ [uôn pro\ng Moscow, k]ưm klei nao ]hưn kơ ala ]ar Nga, hluê si asa\p jak iêu mơ\ng Khua mil ]hil Nga Vladimir Putin. Anei jing gưl tal êlâo Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng nao ]hưn kơ Nga. Tal anei, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng srăng bi trông ]hai ho\ng khua Mil ]hil Nga Vladimir Putin, bi tuôm ho\ng phung khua kia\ kriê Quốc hội, Knu\k kna Nga, k`ăm mđ^ h^n klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t dua ala ]ar hla\m djăp mta brua\ kđi ]ar, brua\ duh mkra mnia mblei, brua\ duh bi liê, brua\ pui kmla\, êa pui êa ]uh, brua\ hạt nhân, brua\ răng mgang klei êđăp ênang, brua\ l^ng kahan lehana\n lu brua\ mkăn, mtru\t mđ^ klei hgu\m brua\ plah wah du\m ]ar mơ\ng dua ala ]ar, bi trông ]hai kơ lu brua\ dlông ro\ng la\n, lehana\n alu\ wa\l hlăk mđing, lehana\n hyua\ h^n klei bi je\ êrô plah wah mnuih [uôn sang dua ala ]ar. Mơ\ng năn mjing klei găl pro\ng kơ klei hgu\m brua\ kluôm dhuôm Việt Nam – Nga lo\ dơ\ng mđ^ kyar lehana\n mđ^ h^n kơ hnơ\ng tu\ dưn.

 

- Hruê anei, truh hruê ka\m nga\ brua\ tal 6, a\t jing hruê ka\m nga\ brua\ knhal tuc\ mơ\ng klei bi k[^n tal 8, Quốc hội tal 13. Hla\m hruê ka\m, Quốc hội bi trông, brei klei blu\ mguôp kơ du\m hdra\ c\ih mkra: Hdra\ bhia\n dân sự bi mlih mrâo; Hdra\ bhia\n pra\k knu\k kna bi mlih mrâo; Hdra\ bhia\n ksiêm yap knu\k kna mlih mrâo; Hdra\ bhia\n doh ja\k klei nga\ brua\; Hdra\ bhia\n mtru\n hra\ m’ar kc\ah mtru\n mơ\ng hdra\ bhia\n; Hdra\ bhia\n nga\n do\, la\n êa wa\l hd^p mda êa ks^, plao ks^; Hdra\ bhia\n mdrao mnơ\ng rông; Quốc hội sra\ng trông bi kla\ du\m klei c\ih mkra: Hdra\ bhia\n bi mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng Hdra\ bhia\n msir kđi sơwil; Hdra\ bhia\n sang dôk bi mlih; Hdra\ bhia\n duh mkra mnia blei la\n ala, sang bi mlih, Hdra\ bhia\n sang dôk bi mlih; Hdra\ bhia\n kriê dla\ng ba yua pra\k knu\k kna duh bi liê hla\m brua\ duh mkra mnia blei; Hdra\ bhia\n jia blei yua mnơ\ng mdê; Hdra\ bhia\n bi mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng du\m hdra\ bhia\n jia; Hdra\ bhia\n bi mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng Hdra\ bhia\n sĩ quan L^ng khan yang [uôn Việt Nam; Hdra\ bhia\n Công an yang [uôn bi mlih; Hdra\ bhia\n bi mlih mbo\ du\m mta klei mơ\ng Hdra\ bhia\n mtô brua\. Mb^t ana\n trông bi mkla\ Hdra\ mtru\n dla\ng bi mkla\ klei bhia\n kuôl ka\ mtru\n mơ\ng Liên Hợp Quốc kơ kdơ\ng ho\ng klei c\a\m biêng thiêng knua leh ana\n du\m hdra\ nga\  bi kmhal jhat [ai, amâo djo\ ho\ng anak mnuih amâo dah nga\ bi hê` anak mnuih leh ana\n Hdra\ mtru\n dla\ng bi mkla\ Klei bhia\n kuôl ka\ mtru\n mơ\ng Liên Hợp Quốc kơ klei dưi mnuih amâo ja\k asei mlei.

 

- Leh êbeh sa hruê ma\ brua\, aguah mbruê, klei bi k[^n brua\ Đảng [uôn pro\ng Hồ Chí Minh gưl tal 20 bi rue#. Klei bi k[^n mâo bi rue# lu brua\ yuôm bhăn mse\ si: Klei mka\ t^ng ênoh prăk Đảng bộ [uôn pro\ng bi liê hlăm thu\n 2014, thu\n 2015, boh tu\ dưn brua\ ksiêm dlăng klei hluê ngă klei bhiăn hlăm Đảng thu\n 2014, ta\ hdră kơ thu\n 2015. Khua kia\ kriê brua\ Đảng [uôn pro\ng Lê Thanh Hải mta\ kơ du\m dhar brua\ alu\ wa\l lo\ dơ\ng ngă djo\ hra\ mơar mơ\ng klei bi k[^n pro\ng Đảng ti gưl pô, ho\ng ai tiê hluê ngă djo\ asa\p mtru\n 36, hluê ngă brua\ ksiêm dlăng lehana\n ]o\ng ksiêm dlăng, hluê ho\ng hdră mtru\n Gưl dlông 4, Gưl 11, mđ^ h^n klei hluê ngă asa\p mtru\n 03 mơ\ng phu\n brua\ kđi ]ar kơ brua\ tui hriăm lehana\n hluê ngă knhuah mnga] Hồ Chí Minh. Boh nik mghaih msir bi kjăp du\m klei awa\t êdu, hlăm năn mâo brua\ đua klam mơ\ng pô dja\ ako\ jing yuôm bhăn. Mb^t ho\ng ana\n, Lê Thanh Hải mta\ kơ du\m gưl, dhar brua\ bi dlăng kriê lui h^n klei hd^p mda mnuih [uôn sang, boh nik ho\ng du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, go\ êsei dleh dlan, mnuih ngă brua\ hlăm anôk duh mkra mnơ\ng pioh ]h^ kơ ala ta] êngao – alu\ wa\l duh mkra êjai kơ yăn tết nguyên đán dơ\ng truh. Hlăm klei duh mkra, [uôn pro\ng mđing lu h^n kơ brua\ mđ^ kyar brua\ duh mkra kdrăp pioh ma\ brua\, bi mâo du\m hdră êlan ênưih klei kơ ngăn prăk duh mkra, đru mjua\t bi hriăm mnuih ma\ brua\, ]ia\ng dưi mâo lu phung duh mkra hriê duh bi liê. Kơ klei rơ\ng dưi mâo êa doh kơ mnuih [uôn sang yua, brei pal mâo mghaih msir.

 

- Hluê si klei hưn mdah mơ\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa [uôn pro\ng {uônmathuôt, c\ar Dak Lak, mơ\ng mlan 7 truh kơ knhal jih mlan 10/2014, [uôn pro\ng đru brei leh êbeh 4.300 tôn ximăng kơ 8 sa\ leh ana\n phường Khánh Xuân, mnuih [uôn sang đru mguôp mâo hla\m brô 13 êklai pra\k, hluê nga\ 7.360 ai hruê nga\ brua\ nga\ mkra mâo 37 km êlan klông. Ara\ anei, klei c\ia\ng nga\ mkra êlan hla\m [uôn, alu\, êpul bi mlir go\ sang jing pro\ng, ênoh c\ia\ng đru kơ  ximăng mơ\ng du\m sa\, phường truh êbeh 5.000 tôn pioh nga\ mkra hla\m brô 40 km êlan anôk leh ruh mghaih, nga\ mkra leh [o# êlan, rah leh boh tâo.

 

- Tlam hruê 22/11, Nguyễn Mạnh Cường, k’ia\ng khua sang êa drao pro\ng ]ar Gialai brei thâo, Dhar brua\ ksiêm mkla\ brua\ êa drao gu\n ]ar Gialai ngă leh klei bi kla\ kơ phu\n agha klei djiê mơ\ng sa ]ô mniê Đoàn Thị Lệ Huyền kkiêng thu\n 1975, kkiêng anak truh djiê ti alu\ Yên Đỗ, [uôn pro\ng Pleiku. Tui si mka\ dlăng klei rua\, Đoàn Thị Lệ Huyền ba kơ sang êa drao hlăk 3h15’ tlam hruê 21/11/2014, êjai ba tian ti hruê ka\m tal 40. ~u mâo klei mkla\ mklơ\ng brei kkiêng bliah hlăk 8h15’ mmăt hruê ana\n. Êjai hlăm klei bliah ma\ anak ^, ^ jing hđeh êkei ktro\ 3,3kg ho\ng klei êđăp ênang. {ia\dah êjai aê mdrao Phạm Thị Lệ Hằng dôk jh^t anôk blaih sang anak snăn mnuih rua\ bhiâo riâo r^t lu] ai, kboh amâo lo\ êran. Leh sa wa lo\ do\ng mdrao, ba mnuih rua\ Huyền kơ Khoa hồi sức jih ai tiê mdrao mgu\n. Ti anei mâo bi kla\ mnuih rua\ mâo klei mtu\k mtu\l klei êko\ êrah, tui ksiêm dlăng dăl arua\t êrah kso\. Hlăm mmông dôk do\ng mdrao, mnuih rua\ Huyền amâo mâo [uh klei lo\ w^t suaih ôh, truh 10h 15’ hruê 22/11 snăn djiê yơh. Nguyễn Mạnh Cường, k’ia\ng khua sang êa drao pro\ng ]ar Gialai brei thâo, mta phu\n truh klei djiê mnuih anei kyua dlưh klei bi êwa, dlưh klei arua\t êrah êran, mtu\k mtu\l klei êko\ êran, hlo\ng truh kơ klei dleh hlăm êrah êran, ngă dăl êrah kso\. Trần Hữu Dũng kkiêng thu\n 1972, ung mnuih rua\ brei thâo, hlăm lu blư\ mka\ dlăng tian, mo# `u mâo klei đăo knăl sôk mâo klei amâo mâo jăk. Dua tlâo hruê êlâo kơ ba sang êa drao, `u mâo klei bi knăl kluh êrah.

- Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa [uôn pro\ng Cần Thơ brei thâo: klei mđ^ kyar brua\ hdra\ mnêc\ mđu\ mgơ\ng, msir mkra leh ana\n ba yua êa hjan jing sa hla\m du\m hdra\ brua\ yuôm bha\n djo\ guôp ho\ng klei bi mlih yan adiê c\ia\ng bi mđ^ phu\n êa yua kơ du\m kr^ng adôk tuôm ho\ng klei dleh dlan hla\m brua\ ba yua êa doh. Nguyễn Nguyên Minh, Khua dla\ng hdra\ brua\ t^ng kơ Knơ\ng brua\ ksiêm mđing hria\m Khoa học leh ana\n Công nghệ CSIRO mơ\ng Úc brei thâo: s^t po\k nga\  brua\, kdra\p mđu\ bi mgơ\ng êa hjan sra\ng nga\ bi mhro\ [ia\ brua\ ba yua êa ma\i leh ana\n bi mhro\ klei c\ia\ng ktir ma\ êa mur. Bohnik, đru mguôp bi mhro\ klei ênga\p êa ti du\m kr^ng [uôn pro\ng s^t mâo lu mnuih ba yua êa hjan.

 

- Leh knơ\ng brua\ Êlan klông du\ mdiăng ]ar Khánh Hoà brei bi mtuh min, bi rai sa klo\ boh tâo pro\ng klu\ng mơ\ng dlông ]ư\ kgang Êlan Nha Trang – Đà Lạt ti k]u\n ]ư\ Hòn Dao, kdrê] găn sa\ Sơn Thái, kdriêk Khánh Vĩnh, ]ar Khánh Hoà, po\k êlan anei dưi lo\ găn êrô mse\ aguah tlam. Êlâo ana\n, hlăm brô 7h hruê 21/11, ti alu\ wa\l k]u\n ]ư\ Hòn Dao, êlan Nha Trang – Đà Lạt kdrê] găn sa\ Sơn Thái, kdriêk Khánh Vĩnh mâo sa klo\ boh tâo pro\ng klu\ng mơ\ng dlông ]ư\ kgang he\ êlan ngă gun kpăk lu mmông mtam, mâo lu boh êdeh dôk guôn dua nah êlan.

 

 Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei hâo hưn mơ\ng Phu\n bruă mnia mblei, Tuh tia leh ana\n Năng lượng Hàn Quốc hruê mbruê brei thâo: Trung Quốc, Hàn Quốc leh ana\n Nhật Bản srăng mko\ mjing tuôr bi trông ]hai tal 6 mơ\ng klei bi trông ]hai Kuôl kă bruă mnia mblei êngiê ( FTA) 3 t^ng hlăm hruê kăm anei, leh Trung Quốc leh ana\n Hàn Quốc mjưh rue# du\m klei bi trông ]hai kơ 1 klei kuôl kă bruă mnia mblei êngiê 2 nah. Tuôr bi trông ]hai tal 6 anei mko\ mjing mơ\ng hruê anei truh kơ hruê 28/11 kơ ana\p ti Tokyo ala ]ar Nhật Bản. Hlăm du\m klei bi trông ]hai, 3 t^ng srăng k[^n bi trông kơ du\m hdră, du\m klei ktrâo lac\ phu\n, klei êngiê brua\ mnia blei mnơ\ng, bi êngiê bruă mnia mblei, brua\ mưn yua ho\ng pra\k leh ana\n duh bi liê.

 

- Khua mil ]hil Nga Putin hruê mbruê m]h^ la] êgar Yu\ ngă kơ 2 nah le\ hlăm klei amâo mâo thâo bi djo\ jhat h^n yap mơ\ng leh mâo klei ru\ng răng bruă kđi ]ar ti Ucraina. Putin hưn mthâo; Nga srăng amâo mâo brei ôh quốc tế kwang dar ho\ng “mnư\ msei” mơ\ng êgar Yu\ k]ah mtru\n. W^t la] klei êmuh kơ knơ\ng klei mrâo TASS mơ\ng Nga, Khua mil ]hil Nga Putin la] sơnei: du\m hdră bi kmhal mơ\ng êgar Yu\ bi kdơ\ng ho\ng Nga, mb^t ho\ng brua\ ênoh êa pui tru\n, prăk Rup tru\n ênoh srăng amâo mâo ngă “klei truh tơl pro\ng” ôh ho\ng bruă duh mkra Nga. Khua mil ]hil Nga lo\ mklă mklơ\ng, tơdah ênoh êa pui lo\ dơ\ng tru\n, kyua mta k`ăm kơ bruă kđi ]ar, sơnăn “giê `u pô ]a\m `u pô”, du\m ala ]ar ba ]h^ êa pui pro\ng kơ ala ta] êngao mse\ si: Mi, Arập Seut ăt tu\ klei lui] liê kyua ênoh êa pui tru\n.

 

- Hruê mbruê, khua mlil c\hil Hàn Quốc Park Geun Hye mrâo mâo klei bi tuôm ho\ng Khua bi ala mrâo mơ\ng My ti Hàn Quốc, Mark Lippert. Dua nah lo\ bi mkla\ w^t anôk anơ\ng khưm mơ\ng Hàn Quốc leh ana\n My hla\m klei bi hgu\m 2 nah a\t mse\ mơh klei bi mje\ hgu\m plah wah 2 t^ng hla\m brua\ hạt nhân mơ\ng Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên. Khua mil c\hil Park Geun Hye iêo mthưr khua bi ala mrâo Mark Lippert g^r nga\ brua\ nao truh kơ brua\ mtru\t mđ^  klei bi mje\ hgu\m plah wah Hàn Quốc ho\ng My. Aduôn Park Geun Hye a\t dla\ng myuôm kơ klei bi mje\ [^ng hgu\m sia\ suôr 2 ala c\ar hla\m klei msir mghaih boh klei hạt nhan mơ\ng Trièu Tiên.

 

            - {ia\ êdi 4 ]ô mnuih djiê leh ana\n 54 ]ô mnuih êka hlăm klei mgei lăn  ktang 6,3 độ ríchte ti ]ar Tứ Xuyên, Yu\ Dhu\ng ala ]ar Trung Quốc hruê 22/11. Klei mgei lăn nga\ klei bi juă dlăr ti sang hră gưl 1 hlăm alu\ wa\l, ngă 42 ]ô hđeh êka. Leh klei mgei lăn, Khua knu\k kna Trung Quốc Lý Khắc Cường mtru\n asa\p kơ du\m anôk bruă t^ng yap klei lui] liê mơ\ng klei mgei lăn leh ana\n pral mko\ mjing đru do\ng leh ana\n đru mnuih [uôn sang ti kr^ng mâo klei truh tơl kyua yan adiê ngă. Bi ti Nhật Bản, mnuih [uôn sang kwar Krah ala ]ar anei hruê mbruê ăt mphu\n k]ưm kih mdoh kăm djah djâo leh klei mgei lăn ktang 6,7 độ rích te ti ]ar Nagano mlam hruê 22/11, ngă lu boh sang êbuh lehana\n klưh lăn. Ka mâo ôh klei hâo hưn kơ ênoh mnuih djiê, [ia\dah mâo [ia\ êdi 39 ]ô mnuih êka kyua klei mgei lăn leh ana\n 7 ]ô mnuih hlăk kjham.

 

- Êpul Islam Hams hruê mbruê hưn lac\: klei Israel bi mdjiê sa c\ô mnuih Palestin tui kr^ng Gaza jing nga\ soh ho\ng asa\p mtru\n mdei mtuh phao ktuang plah wah Israel ho\ng Hamas kyua mơ\ng Ai Cập nga\ pô dôk krah wah msir mkra. Klei mc\h^ lac\ mơ\ng Êpul Hamas ba hưn mdah leh khan Israel dôk ti knông la\n plah wah Israel ho\ng kr^ng Gaza mnah djiê sa c\ô mnuih [uôn sang Palestin 32 thu\n hla\k êjai dôk êbat jơ\ng gia\m mnư\ bư\ knông la\n.