Klei mrâo ala ]ar pô:

- Tlam mbruê, dhar brua\ g^t gai Quốc hội ma\ klei blu\ kơ hdră bhiăn kak asei grăp ]ô mnuih. Anei jing hdră bhiăn k`ăm ba klei găl ênưih kơ mnuih [uôn sang, ngă hra\ mơar ho\ng klei ênưih, [rư\ [rư\ hluê ngă hdră brua\ knu\k kna kia\ kriê ho\ng điên tử sơăi. }ia\ng kơ hdră bhiăn anei mâo klei tu\ dưn, dhar brua\ kia\ kriê brua\ răng mgang ala ]ar, răng mgang klei êđăp ênang la], năng bi mnga] h^n brua\ knua\ bi guôp ho\ng hdră bhiăn phu\n, mâo klei sa hnơ\ng hlăm kluôm hdră bhiăn, lehana\n klei djo\ tuôm kak asei, ho\ng hộ tịch, lehana\n hdră brua\ 896. Sa hlăm du\m boh phu\n mơ\ng hdră brua\ adôk mâo klei blu\ mdê mdê mse\ si: anôk knu\k kna kia\ kriê hra\ mơar klei kơ anak mnuih, anôk t^ng knăl ênoh mrô kak asei, ênoh mrô anak mnuih, ngă hra\ kak asei.

 

- Tlam mbruê, ti Anôk brua\ knu\k kna, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng drông c\hưn leh ho\ng Khua bi ala kơ Brunei Pengiran Haji Sahari Bin Pengari Haji Shalles [ri  gưl hriê nga\ brua\ ti Việt Nam. M`a\ kơ klei yuôm bha\n mơ\ng brua\ ra\ng kriê klei êđa\p ênang, h’^t kja\p, êngiê, ja\k êđa\p êlan êa leh ana\n êlan êdeh phiêr ti Êa ks^ Ngo\, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng brei Brunei mb^t ho\ng Việt Nam leh ana\n du\m ala c\ar djo\ tuôm lo\ dơ\ng bi kla\ klei m^n mb^t mơ\ng ASEAN bi êdah hla\m klei Hưn mtru\n kơ klei bhia\n 6 mta mơ\ng ASEAN kơ Êa ks^, msir klei bi kuan mmia\ ho\ng hdra\ êđa\p ênang, hluê djo\ ho\ng hdra\\ bhia\n quốc tế, boh nik klei kuôl ka\ mơ\ng Liên Hợp Quốc kơ hdra\ bhia\n êa ks^ thu\n 1982, mb^t ana\n hluê nga\ dja\p ênu\m leh ana\n kpa\ djo\ klei Hưn mtru\n kơ klei blu\, brua\ nga\ mơ\ng du\m t^ng ti êa ks^ Ngo\ (DOC) leh ana\n g^r ktưn dja\l mâo jar klei bhia\n blu\, nga\ ti êa ks^ Ngo\ (COC).

 

- Mma\t mbruê, ti [uôn pro\ng Đà Lạt, ]ar Lân Đồng, sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, lehana\n sang mđung asa\p, mđung rup ]ar Lâm Đồng bi hgu\m mko\ mjing leh klei bi lông hdră mđung asa\p kluôm ala gưl tal 11 thu\n 2014. Ho\ng ako\ “Bi mlih ]ia\ng djo\ guôp”, klei bi lông hdră mđung asa\p kluôm ala tal 11 thu\n 2014, mâo giăm 190 mta klei ba bi lông mâo hro\ng ruah hlăm gưl tal êlâo. Blu\ hrăm po\k klei bi lông, Vũ Hải, k’ia\ng khua knơ\ng g^t gai sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, khua dhar brua\ mko\ mjing klei bi lông hdră mđung asa\p kluôm ala gưl tal 11 thu\n 2014 m`a\, klei bi lông anei jing wưng phung ngă hdră mđung asa\p mâo mông bi ksiêm hriăm hdơ\ng găp, dơ\ng ba yua du\m kdrăp ma\ brua\ mrâo, lehana\n mpu\ mni kơ du\m hdră mđung asa\p, pô ]ih mkra hdră mđung asa\p tu\ kdlưn. Vũ Hải la]: “Kâo ]ang hmăng drei srăng bi trông ]hai ]ia\ng bi mnga] h^n du\m klei lông dlăng ti ana\p kơ hdră mđung asa\p Việt Nam lehana\n brua\ bi mlih ]ia\ng kơ djo\ guôp ho\ng klei lông dlăng ana\n. Mơ\ng du\m klei lông dlăng kluôm, drei srăng mjing du\m klei bi mlih kơ klei m^n, kơ klei thâo hlăm brua\, kơ brua\ duh bi liê kơ kdrăp ma\ brua\, kơ klei mkra hdra\ mđung asa\p lehana\n kơ klei kia\ kriê, kơ klei mje\ ho\ng [^ng hmư\, ]ia\ng kơ hdră mđung asa\p jing nanao hdră hâo hưn pral, đăo knang, lehana\n yuôm bhăn tal êlâo hla\m brua\ ta\ êlan kơ klei m^n yang [uôn, mkăp klei hâo hưn, klei hlăp mbul mơak truh kơ [^ng hmư\ ho\ng ênuk mâo leh lu kdrăp hâo hưn mkăn ara\ anei, jing ênuk ênuk mđ^ kyar hdră mđung asa\p blu\ ho\ng kdrăp mrâo mrang amâo mâo dưi tlaih ôh pioh mđ^ kyar kjăp hdră mđung asa\p Việt Nam”.

 

- Aguah mbruê, Hội đồng nhân dân c\ar Kon Tum gưl 10 mko\ mjing leh klei bi k[^n trông bi kla\ Hdra\ brua\ mkra mlih kdriêl knông la\n kdriêk Sa Thầy, c\ia\ng lo\ mko\ mjing sa kdriêk mrâo ti kr^ng wa\l t^ng Dhu\ng mơ\ng kdriêk anei. Ho\ng 100% phung bi ala tu\ ư. Klei bi k[^n Hội đồng nhân dân c\ar Kon Tum gưl 10 trông bi kla\ hdra\ mtru\n mkra mlih kdriêl la\n kdriêk Sa Thầy c\ia\ng lo\ mko\ mjing sa kdriêk mrâo jing kdriêk Êa H’Drai. Hluê ana\n, mơ\ng klei bi ktlah anôk la\n ala leh ana\n ênoh mnuih mơ\ng kdriêk Sa Thầy, kdriêk Êa H’Drai mâo boh pro\ng la\n ala êbeh 98.000 ha leh ana\n ênoh mnuih mâo 11.600 c\ô mnuih. T^ng kơ Ngo\ bi sia\ kdriêl ho\ng c\ar Gia Lai, t^ng nah Yu\ sia\ knông ho\ng Campuchia, t^ng kơ Dhu\ng sia\ knông ho\ng c\ar Gia Lai leh ana\n Campuchia, t^ng kơ Dưr sia\ knông ho\ng kdriêk Sa Thầy. Kdriêk mâo 3 anôk brua\ knu\k kna gưl sa\ leh ana\n anôk phu\n brua\ hra\ m’ar knu\k kna kdriêk dưm ti sa\ Êa Tơi. Hội đồng nhân dân c\ar Kon Tum jao kơ knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar leh klei bi k[^n nga\ bi rue# leh du\m hra\ m’ar ba mdah kơ knu\k kna dla\ng. 

 

- Kdriêk krông Pa], ]ar Daklak hluê ngă du\m hdră êlan mơ\ng brua\ 132, 134, 135, klei mklơ\ng mklơ\ng mrô 1592…mơ\ng khua knu\k kna kơ klei mghaih msir lăn dôk, lăn pal mjing, sang dôk, êa jua yua kơ mnuih djuê [ia\ [un…Truh ara\ anei, kdriêk Krông Pa] ăt mâo mghaih msir leh lăn dôk, lăn pla mjing kơ du\m go\ êsei mnuih djuê [ia\ [un ti ana\n mâo lăn pla mjing, lăn dôk. Kdriêk Krông Pa] ktưn truh kơ thu\n 2015 ba ênoh go\ êsei [un hlăm alu\ wa\l hro\ tru\n adôk kgu\ 14%.

 

- Aguah mbruê, Knơ\ng brua\ Pasteur Nha Trang mko\ mjing leh klei ksiêm dla\ng brua\ mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ m[le\ sruê, leh ana\n hưn mdah 4 mrô êrah ba ksiêm mka\ dla\ng djo\ kman m[le\ sruê ti c\ar phú Yên. Du\m êrah ba ksiêm mka\ dla\ng ana\n ma\  mơ\ng mnuih rua\ 22 - 27 thu\n ti kdriêk Tuy An, Phú Hòa, Đông Hòa leh ana\n [uôn pro\ng Tuy Hòa. Knơ\ng brua\ Pasteur Nha Trang brei Brua\ mdrao mgu\n c\ar Phú Yên lo\ dơ\ng duah dla\ng tlo\ waccin mgang klei rua\ m[le\ srruê, mđ^ brua\ ma\ êrah ba mka\ dla\ng du\m phung đing djo\ mâo klei rua\, bi hgu\m tliêr kja\p plah wah brua\ ra\ng mgang, ksiêm mka\ dla\ng leh ana\n mdrao klei rua\ m[le\ sruê, mtô mblang kơ mnuih [uôn sang thâo sa\ng kla\ kơ klei tlo\ waccin mgang klei rua\ m[le\ sruê, hluê nga\ du\m hdra\ mgang kdơ\ng ho\ng klei rua\ mâo klei tu\, đa\m nga\ klei bi ru\ng kdja\t k[la hla\m mnuih [uôn sang.

 

- Mơ\ng ako\ mlan 4 truh kơ ara\ anei, hlăm ]ar Điện Biên mâo leh êbeh 100 ]ô phung hđeh ti kdriêk Nậm Pồ mâo klei rua\ sruê, lu jing mơ\ng 5 – 10 thu\n, ka mâo ôh mnuih djiê mơ\ng klei rua\ anei. Ti ana\p klei rua\ tưp sruê hlăk đ^ lar mse\ ho\ng ara\ anei, knơ\ng brua\ êa drao gu\n ]ar Điện Biên g^t gai leh du\m êpul êya brua\ êa drao gu\n hlăm ]ar mâo hdră răng mgang kjăp klei rua\ tưp sruê, mâo klei ksiêm dlăng phung ka tuôm tlo\ mgang, amâodah tlo\ mgang leh ka djăp ênu\m, phung hđeh mơ\ng 9 mlan truh 15 mlan, prăl lo\ dơ\ng tlo\ mgang bi ênu\m, lehana\n thâo [uh du\m mnuih mâo klei rua\ ]ia\ng hro\ng ruah, bi ktlah, `e\ kơ klei rua\ tưp đ^ lar pro\ng.

 

- Bi hdơr 60 thu\n hruê mblah dưi Điện Biên Phủ, mma\t mbruê, Knư\ng g^t gai l^ng khan c\ar Phú Yên bi hgu\m ho\ng Sang hra\ Đại học Phú Yên mko\ mjing klei bi mje\ mjuk Ai êwa Điện Biên. Ho\ng du\m klei bi lông mse\ si: duah mđing klei thâo, blu\ ya\l kơ Đảng Cộng sản Việt Nam, hdra\ mblah Điện Biên Phủ, ya\l dliê kơ gru mngac\ knhuah hd^p Hồ Chí Minh…. Du\m êpul bi lông bi êdah klei thâo kơ [uê ênuk, brua\ g^t gai mơ\ng Đảng leh ana\n Khua la\n c\ar Hồ Chí Minh, ai ktang mơ\ng klei bi hgu\m nguôp pro\ng jih djuê ana ho\ng klei g^t gai mơ\ng Đảng, brua\ mơ\ng êpul l^ng khan, mơ\ng l^ng khan yang [uôn Việt Nam.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Hruê mbruê, Somchai, khua hlăm knơ\ng bruă ruah khua Thái Lan đua klam kơ brua\ ruah khua brei thâo; Hruê 30/4 ana\p anei, knơ\ng bruă ruah khua amra mko\ mjing klei bi k[^n ho\ng phung khua g^t gai knu\k kna êjai ala ]ar anei ]ia\ng bi trông ]hai kơ bruă mklă mklơ\ng asa\p mtru\n ruah khua leh ana\n k]ah mtru\n hruê ruah khua Hạ viện mrâo. Hluê si Somchai, knơ\ng bruă ruah khua leh ana\n du\m đảng ti Thái Lan la] sơnei: hruê mlan ruah khua Hạ viện hlăm hruê 20/7 thu\n anei jing djo\ guôp h^n. Bi đảng kyua ala ]ar Thái hlăk păn bruă ]ia\ng mko\ mjing klei ruah khua hnưm h^n 1 hruê kăm. Khua bi ala kơ knơ\ng bruă ruah khua hlak mblang bruă mko\ mjing klei ruah khua Hạ viện hlăm mlan 7, k`ăm rơ\ng mâo djăp hruê mlan prăp êmiêt ksă êmă kơ klei ruah khua. Khă sơnăn, hruê ruah khua Hạ viện klă s^t amra mâo knơ\ng bruă ruah khua leh ana\n knu\k kna Thái Lan jing êjai k]ah mtru\n hlăm klei bi k[^n ana\p anei.

 

- Brua\ kriê mgang klei êđăp ênang knu\k kna Israel hruê mbruê mko\ mjing leh klei bi k[^n, k`ăm bi trông ]hai du\m hdră w^t nga\ ho\ng klei bi tu\ ư msir mghaih mrâo kuôl kă plah wah 2 t^ng ti Palestin. Leh êpul Fatah leh ana\n Hamas kriê dlăng kr^ng Gaza hưn mthâo mâo klei bi tu\ ư msir mghaih. Khua knu\k kna Israel Benjamin Netanyahu [uah ăl kơ hdră mtru\n mơ\ng khua mil ]hil Palestin Mamud Abbas, mb^t ana\n brei Abbas bi ruah ma\ klei êđăp ênang ho\ng Hamas he\ amâo dah ho\ng Israel. Hluê si 1 ]ô khua êmua je\ giăm ho\ng khua knu\k kna Netanyahu, năng ai Israel  amâo mâo mdei ôh du\m klei bi blu\ hrăm êđăp ênang ho\ng Palestin kyua mơ\ng Mi bi msir hlai. Khă sơnăn, khua phu\n bruă bi mje\ ho\ng ala ta] êngao Israel Avigdor Lieberman hưn êlâo: 1 klei bi tu\ ư êđăp ênang Trung  Đông jing “amâo mâo dưi mâo ôh” tơ mâo 1 êpul hgu\m mâo wa\l êpul Hamas.

 

- Êpul hgu\m châu Âu prăp êmiêt mđ^ ktang hdră bi kmhal ho\ng Nga djo\ tuôm kơ klei ru\ng răng ti Ucraina “tơdah mâo bruă ngă mrâo”, [ia\dah êpul hgu\m anei amâo mâo ]ia\ng ba yua l^ng k’han ôh hlăm hdră bruă anei. Ana\n jing klei mklă mklơ\ng mơ\ng khua phu\n bruă ho\ng ta] êngao Prăng Laurent Fabius ba hưn mdah hlăm gưl hiu ]hưn dlăng kơ ala ]ar Gruzia mb^t ho\ng khua phu\n bruă ho\ng ta] êngao Đức Frank-Walter Steinmeier.

 

- Mâo klei bi ru\ng hlăm hruê mple\ hră phu\n hlăm klei ruah khua Ấn Độ hruê mbruê. 1 êpul mâo phao ktuang dôk kăp 1 boh êdeh buýt ti alu\ wa\l t^ng nah ngo\ bang Jharkhand mnah mdjiê 4 ]ô mnuih nga\ brua\ kriê mgang klei êđăp ênang leh ana\n 2 ]ô khua êmua dla\ng brua\ ruah khua djă ba kdrăp pioh mple\ hră. 1 êpul mâo phao ktuang mkăn ăt mnah mdjiê 1 ]ô khua êmua dla\ng brua\ ruah khua leh ana\n ngă 4 ]ô mnuih mkăn êka ti alu\ wa\l Casmir t^ng nah dưr. Êlâo kơnăn, du\m êtuh ]ô mnuih ngă griâo bhir boh tâo hlăm du\m anôk ruah khua, ngă kơ êpul kriê mgang klei êđăp ênang ba yua êwa gas ]ia\ng bi kruh êpul ngă griâo. Khă sơnăn, du\m klei mple\ hră amâo mâo kpăk mdei ôh. Hluê si phung khua dla\ng brua\ ruah khua, mâo 28% hlăm ênoh êbeh 1 êklăk ]ô mnuih [uôn sang djo\ klei bhiăn nao mple\ hră ti kr^ng wa\l amâo mâo h’^t ênang anei.

 

- Hruê mbruê, Trung Quốc mklă mklơ\ng du\m mta mkra mlih hlăm hdră bhiăn kriê mgang wa\l hd^p mda, hluê ho\ng ana\n mđ^ jar bi kmhal ho\ng du\m anôk bruă leh ana\n mdê asei mnuih ngă klei ]ho\ djhan. Leh mkra mlih, hdră bhiăn kriê mgang wa\l hd^p mda mrâo amra mâo klei tu\ dưn ba yua mơ\ng hruê 1/1/2015. Hdră bhiăn mrâo đru phu\n bruă kriê mgang wa\l hd^p mda mâo lu klei dưi h^n hlăm bruă bi kmhal phung ngă klei ]ho\ djhan. Klei bi mlih mta bhiăn tal êlâo hlăm hdră bhiăn anei êdei 25 thu\n amra jing knơ\ng kơ brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Bắc Kinh hlăm bruă mkhư\ gang klei ]ho\ djhan.