Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mrâo bi kla\ leh hra\ mơ^t truh kơ du\m phu\n dhar brua\, bi pral hluê ngă du\m hdră bhiăn, hdră mtru\n mơ\ng klei bi k[^n tal 7, Quốc hội gưl 13, khua knu\k kna ăt mta\ kơ du\m phu\n dhar brua\ ba mdah ho\ng khua knu\k kna ênoh djăp mta hra\ mơar ktrâo ata\t kla\ ênu\m klei hluê ngă 11 hdră bhiăn mâo leh Quốc hội mkla\ mklơ\ng, Ba mdah kơ khua knu\k kna klei mkla\ mklơ\ng brua\ ]ih mkra du\m hdră bhiăn, klei bhiăn mtru\n thu\n 2015. Bi mlih hdră mko\ mjing hdră bhiăn, klei bhiăn mtru\n gưl 13 lehana\n thu\n 2014 mơ\ng Quốc hội. Kơ brua\ mđ^ h^n brua\ bi hro\ klei [un [in ho\ng klei kjăp truh kơ thu\n 2020, khua knu\k kna jao kơ dhar brua\ g^t gai gưl dlông hlăm brua\ bi hro\ klei [un [in ho\ng klei kjăp, lo\ dơ\ng g^t gai du\m phu\n dhar brua\ gưl dlông mko\ mjing hdră ma\ brua\ lo\ mlih mrâo, lo\ mbo\ klei bhiăn, hdră êlan kơ klei bi hro\ [un ho\ng lu hdră, binăng ho\ng ngăn prăk knu\k kna mâo, amâo mâo bi kpăk ôh brua\ bi hro\ [un ara\ anei, bi hro\ [rư\ [rư\ du\m hdră êlan đru kơ du\m êpul, po\k mlar du\m go\ êsei mrâo tlaih mơ\ng klei [un [in, lehana\n giăm [un, k`ăm mkhư\ klei lo\ w^t le\ hlăm klei [un [in, lehana\n bi hro\ [un ho\ng klei kjăp.

 

- Tlam mbruê, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh mb^t ho\ng êpul nga\ brua\ mơ\ng knu\k kna mâo leh mmông nga\ brua\ ho\ng khua g^t gai c\ar Bình Định kơ boh klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn, brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, msir klei ư\ êpa bi mhro\ klei [un knap leh ana\n bi mjing cổ phần hóa anôk brua\ knu\k kna hla\m c\ar. K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh dla\ng myuôm kơ klei g^r mơ\ng c\ar Bình Định hla\m brua\ msir klei dleh dlan, g^t gai klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn mơ\ng c\ar mâo klei tu\ ja\k. Kơ du\m brua\ hla\m wưng kơ ana\p, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Va\n Ninh lac\:“ K[^n kơ brua\ bi mlih hdra\ kdra\p duh mkra ta\ hdra\ truh kơ thu\n 2015, g^r po\k nga\ du\m hdra\ brua\ p’pro\ng c\ia\ng mtru\t mđ^ hnơ\ng đ^ kyar ktang, hluê ana\n jing ru\ mkra brua\ nah gu\... Hla\m mđ^ kyar brua\ duh mkra a\t c\ia\ng hmang diih duah hdra\ msir mtlaih klei dleh dlan leh ana\n brei c\an pra\k mơ\ng knơ\ng pra\k. Kơ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, lo\ dơ\ng kriê nga\ hdra\ brua\ anei c\ia\ng kơ mnuih [uôn sang ư sa ai bi hluê nga\”.

 

- Hruê mbruê, ti ]ar Daklak mko\ mjing leh klei bi k[^n ksiêm w^t brua\ bi ktưn 6 mlan ako\ thu\n 2014, mơ\ng alu\ wa\l bi ktưn 5 ]ar lăn dap kngư, mâo Daklak, Dak Nông, Gialai, Kon Tum, lehana\n Lâm Đồng. Hlăm 6 mlan ako\ thu\n anei, ho\ng du\m brua\ bi ktưn mâo ngă leh, du\m ]ar lăn dap kngư mâo leh du\m klei bi mlih pro\ng hlăm klei duh mkra ala [uôn, lehana\n rơ\ng kjăp kơ brua\ răng mgang klei êđăp ênang ala ]ar. Ksiêm w^t brua\ bi ktưn mơ\ng du\m boh ]ar, Lê Diễn, khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông, khua alu\ wa\l bi ktưn 5 ]ar lăn dap kngư la]; brua\ bi ktưn mâo leh du\m klei mđ^ mlih hlăm alu\ wa\l. Kha\ sna\n, brua\ pah mni mơ\ng alu\ wa\l hlăm wưng kơ ana\p năng mđ^ h^n truh kơ mnuih ma\ brua\. Lê Diễn la]:“Hnơ\ng kjăp brua\ bi ktưn pah mni ăt mâo klei tu\ dưn h^n mka\ ho\ng yăng đar thu\n, [ia\dah kno\ng mrâo ngă lu ho\ng mnuih ngă brua\ knu\k kna, bi ho\ng mnuih [uôn sang adôk k[ah, [ia\dah hla\m mnuih [uôn sang yơh mâo lu mnuih jăk, mâo lu gru bi hmô siam. Kâo [uh năng mđing kơ brua\ anei, jing brua\ mtru\t mjhar hlăm mnuih ma\ brua\, hlăm mnuih ngă lo\ hma, jing phung duh mkra mnơ\ng dhơ\ng, jing phung hriăm lehana\n ngă, ]ia\ng kơ drei mâo du\m klei bi mđ^ ai di`u lu h^n”.

 

- Hla\m gưl bi hdơr 67 thu\n hruê khan êka êkeh djiê êngia\ hruê 27/7 thu\n anei, du\m đồng chí g^t gai c\ar Lâm Đồng nao c\ua\ êmuh leh ana\n brei mđup 60 hnư mnơ\ng kơ phung đru mguôp leh ai tiê kơ cách mạng êdah kdlưn, gra\p hnư mnơ\ng mâo ênoh yuôm 1 êkla\k 200 êbâo pra\k, hla\m ana\n mâo mnơ\ng leh ana\n pra\k ti ana\p kơ 12 kdriêk, [uôn pro\ng hla\m c\ar. Êngao kơ ana\n, du\m alu\ wa\l hla\m kluôm c\ar Lâm Đồng a\t hluê nga\ hdra\ mtru\n brei mđup mnơ\ng mơ\ng Khua la\n c\ar ho\ng 2 hnơ\ng: 400 êbâo pra\k kơ sa c\ô ho\ng 550 c\ô mnuih djo\ [ơ\ng leh ana\n 200 êbâo pra\k kơ sa c\ô ho\ng êbeh 8.000 c\ô mnuih djo\ [ơ\ng jih jang ana\n truh 1 êklai 800 êkla\k pra\k.

 

- {ri bi hdơr 67 thu\n hruê phung kahan êka êkeh, phung săn asei (27/7), hruê mbruê, Nguyễn Bốn, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Dak Nông dja\ ako\ êpul ngă brua\ mơ\ng ]ar nao ]ua\, mđup brei mnơ\ng kơ du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba ti sa\ Quảng Khê, kdriêk Dak Glong, ]ar Dak Nông. Ti du\m anôk nao ]ua\, Nguyễn Bốn mâo mđup brei leh mnơ\ng, lehana\n mâo klei ]ua\ êmuh kơ klei suaih pral, bi êdah klei hdơr knga ho\ng du\m klei tuh êyuh duh myơr pro\ng pr^n hlăm klei sua ma\ klei êngiê kơ djuê ana, mơ\ng du\m go\ êsei phung kahan êka êkeh, phung săn asei, lehana\n bi đru du\m go\ êsei anei hlăk dôk hlăm klei dleh dlan.

 

- {ri bi hdơr 85 thu\n hruê mko\ mjing Công đoàn Việt Nam, aguah mbruê ti Hà Nội Knơ\ng êpul hgu\m brua\ mnuih nga\ brua\ Việt Nam mko\ mjing klei bi mtuôm [o# phung knua\ druh công đoàn mơ\ng du\m gưl. Ti anôk bi mtuôm Khua dla\ng Knơ\ng Êpul hgu\m brua\ mnuih nga\ brua\ Việt Nam Đặng Ngọc Tùng bi mkla\: sra\ng g^t gai du\m anôk brua\ hla\m knơ\ng êpul hgu\m brua\ mnuih nga\ brua\ Việt Nam hluê nga\ mâo klei tu\ Hdra\ mtru\n 20 mơ\ng Anôk g^t gai Trung ương Đảng kơ “ Lo\ dơ\ng mko\ mkra gưl tal mnuih nga\ brua\ Việt Nam ênuk gưl mđ^ ktang brua\ tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar” leh ana\n Hdra\ mtru\n klei bi k[^n tal 11 mơ\ng Công đoàn Việt Nam. Du\m gưl brua\ Công đoàn lo\ dơ\ng bi mlih mrâo mta klei, hdra\ nga\ brua\, nga\ ja\k h^n brua\ ra\ng mgang klei tu\ dưi djo\ hdra\ bhia\n, na\ng djo\ mơ\ng mnuih nga\ brua\, đru mguôp s^t êm^t hla\m du\m klei tu\ mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn mơ\ng la\n c\ar.

 

- Bi hdơr 85 thu\n hruê mko\ mjing brua\ công đoàn Việt Nam hruê (28/7), êpul hgu\m mnuih ma\ brua\ ]ar Sóc Trăng mko\ mjing leh lu brua\ dhar kreh, kdo\ mu` hlăm mnuih ma\ brua\. Êdah êdi hlăm brua\ anei jing klei bi lông mu` mơ\ng mnuih ma\ brua\ ]ar gưl tal 8 thu\n 2014 mko\ mjing mơ\ng hruê 23 truh kơ hruê 27/7. Ana\n kơ klei bi lông anei ]ia\ng mđ^ h^n brua\ klam mơ\ng công đoàn mnuih ngă brua\, bi mni kơ êa ks^ plao ks^ lăn ]ar, knhuah gru kahan êa, ai tiê jho\ng ktang răng mgang klei dưi êngiê kr^ng wa\l êa ks^ lăn ]ar pô.

 

- Tlam mbruê, ti [uôn pro\ng Đà Nẵng mko\ mjing klei k[^n si`ê hra\ m’ar bi hdơr klei hgu\m plah wah Anôk mdrao klei rua\ ung thư c\ar Kanagawa mơ\ng Nhật Bản leh ana\n Sang êa drao mdrao ung thư Đà Nẵng. Hluê si hra\ m’ar bi hdơr, Anôk brua\ mdrao ung thư Kanagawa sra\ng mtio\ hriê phung nai aê mdrao, kỹ thuật viên thâo mbrua\ hriê nga\ pô kc\e\ ktrâo đru brei kơ Sang êa drao mdrao ung thư Đà Nẵng hla\m klei ksiêm mka\ dla\ng klei rua\, mblac\ leh ana\n mdrao mnuih rua\, mb^t ana\n tu\ ma\ leh ana\n đru pra\k yua c\ia\ng phung nai aê mdrao Sang êa drao mdrao ung thư Đà Nẵng nao hria\m mbo\ ti Nhật Bản. C|ar Kanagawa jing c\ar ba ako\ hla\m brua\ mdrao mgu\n ti Nhật Bản mđing kơ klei mka\p du\m brua\ mdrao mgu\n ho\ng ênoh êlưih, ja\k êđa\p ho\ng hdra\ kdra\p mdrao mrâo mrang.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei bi trông ]hai lu ala ]ar kơ klei bi juăt mưng ho\ng yan adiê bi mlih hlăm bruă duh mkra pla mjing, mâo mko\ mjing ti ]ar Savanakhet ala ]ar Lào mjưh rue# hruê mbruê. Nao kơ anôk bi k[^n mâo khua bi ala 4 ala ]ar châu Á ênưih mâo klei hma^ djo\ amâo mâo jăk mơ\ng klei ya\n adiê bi mlih mâo: Lào, Campuchia, Băngledesh leh ana\n Ấn Độ. Phung bi ala la] sơnei; klei yan adiê bi mlih ti du\m ala ]ar si la] ti dlông mâo du\m klei bi êdah klă ho\ng klei bi mlih kơ hnơ\ng êa hjan, hnơ\ng h’uh đ^ leh ana\n mphu\n k]ưm mâo klei yan adiê amâo mâo jăk, ana\p mâo klei adiê không ktang bhang sui leh ana\n êa lip. Klei bi trông ]hai jing m’mông găl ]ia\ng du\m ala ]ar hlăm alu\ wa\l bi êmuh k`a klei thâo leh ana\n mtru\t mđ^ klei đru hgu\m.

 

- Khua mil ]hil Israel Shimon Peres hruê mbruê klă s^t mdei brua\ kbia\ đue# mơ\ng Anôk bruă ti thu\n 90, leh dôk păn bruă kđi ]ar sui giăm 70 thu\n, hlăk êjai klei ru\ng răng [rư\ hruê [rư\ đ^ h^n plah wah Israel leh ana\n êpul djă phao ktuang Hamas ti kr^ng Gaza. Ti Israel, khă gơ\ ngă khua mil ]hil ho\ng klei mse\ si kno\ng mgơ\ng ma\ đuic\ leh ana\n klei dưi ngă bruă dôk hlăm kiê kngan khua knu\k kna sơa^, [ia\ Peres ăt g^r hlăm bruă mtru\t mđ^ klei êđăp ênang Trung Đông leh ana\n dưi dlăng jing 1 hlăm du\m pô “ bi mko\ mdơ\ng” mơ\ng klei kuôl kă klei êđăp ênang Osolo ( SNOR way) thu\n 1993 ba truh bruă mko\ mjing knu\k kna Palestin. Hlăm dăl wưng dôk păn bruă, `u mko\ mjing 4 tuôr bi trông ]hai ho\ng khua mil ]hil Palestin Mamoud Abbas. Hlăm klei blu\ hrăm knhal tui] êlâo kơ kbia\ đue# mơ\ng Anôk bruă, Shimon Peres 1 bliư\ dơ\ng mklă mklơ\ng amra ba jih ai tiê  nga\ brua\ kơ ala ]ar.

 

- Knơ\ng klei mrâo AP ]ih hluê si klei mrâo mơ\ng knơ\ng bruă êdeh phiơr Algieria brei thâo; hlăm êdeh phiơr mrô knăl AH 5017 lui] klei hâo hưn tlam mbruê, mdiăng hlăm brô 110 ]ô mnuih mơ\ng du\m ala ]ar mdê mdê mb^t ho\ng 6 ]ô mnuih ngă bruă hlăm êdeh phiơr. Êdeh phiơr lui] klei hâo hưn kno\ng 50 mn^t leh đ^ phiơr mơ\ng [uôn pro\ng phu\n Ouagadougou ala ]ar Burkina Faso nao kơ Algeria. Klei mrâo brei thâo; êdeh phiơr lui] klei hâo hưn dôk phiơr hlăm wa\l adiê Mali leh ana\n giăm truh kơ knông lăn ho\ng Algeria. Leh êdeh phiơr anei amâo mâo đei kbưi ôh ho\ng alu\ wa\l knông lăn Algeria, sơnăn êpul ngă bruă hlăm êdeh phiơr akâo phiơr êlan diêr kyua hnơ\ng trah dlăng amâo mâo klă leh ana\n ]ia\ng `e\ hu^ bi peh ho\ng êdeh phiơr mkăn mơ\ng Algedia Bamako. Êdeh phiơr lui] klei hâo hưn leh bi mlih t^ng phiơr. Ara\ anei knơ\ng bruă êdeh phiơr mtru\n hdră mjê] ]ia\ng tui duah êdeh phiơr AH 5017.

 

- ( Na-uy) Norway hruê mbruê hưn êlâo kơ du\m klei arưp aram mơ\ng phung ai ngăm mnuih Nauy hluê ngă klei mblah ngă ti Siri w^t kơ ala ]ar. Knơ\ng bruă ksiêm hgăm Nauy brei thâo: mâo tu\ mă leh du\m klei hâo hưn năng đăo knang, hưn êlâo kla\ klơ\ng kơ klei hu^ hyưt êdi k`ăm kơ ala ]ar anei mơ\ng du\m ]ô mnuih mâo klei mje\ mgiăm ho\ng phung djă phao ktuang Islam ti Siri. Hluê si knơ\ng bruă ksiêm hgăm Nauy, sra\ng mâo du\m klei ksu\ng ngă hlăm du\m hruê kơ ana\p, [ia\  ka hưn klă ôh ti anôk k`ăm.

 

- 4 ala ]ar châu Phi, mâo: Nigeria, Niger, Chad leh ana\n Cameroon mrâo hưn mthâo mko\ mjing 1 êpul bruă mb^t hlăm klei bi kdơ\ng ho\ng êpul Islam ai ngăm Boko Haram, hlăk [rư\ hruê ngă bruă ktang h^n ti alu\ wa\l. Hlăm asa\p hưn mthâo, khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Nigeria Karidio Mahamadou mklă mklơ\ng, anei jing 1 knhuang êbat yuôm bhăn, brei [uh klei g^r mơ\ng du\m ala ]ar hlăm alu\ wa\l bi mguôp ai tiê ana\p k`ăm msưh kdu\n du\m klei hu^ hyưt kơ klei êđăp ênang alu\ wa\l.