Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Lo\ dơ\ng hlăm brua\ hiu ]hưn kơ ala ]ar Nga, hruê mbruê, ti anôk brua\ Êpul hgu\m g^t gai ala ]ar, (jing thượng viện) hla\m [uôn pro\ng phu\n Moscow, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng mâo leh klei bi bi tuôm ho\ng aduôn Valentina Matviyenko, Khua êpul hgu\m g^t gai Ala ]ar, bi blu\ hrăm ho\ng Melnikov, Khua hlăm êpul kia\ kriê Duma ala ]ar Nga (jing Hạ viện) ti anôk brua\ Duma ala ]ar Nga. Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng lehana\n phung khua g^t gai dua viện hlăm Quốc hội Nga mâo leh klei bi tu\ ư, Quốc hội dua ala ]ar srăng pral truh kơ klei bi tu\ ư hgu\m djăp hdră ma\ brua\ plah wah Phung khua êmua gưl dlông, lo\ dơ\ng mđ^ brua\ bi je\ êrô khua êmua gưl dlông, du\m Dhar brua\, k`ăm mđ^ h^n klei bi thâo săng hdơ\ng găp, hyua\ brua\ bi ksiêm dlăng klei hluê ngă du\m brua\ kuôl ka\ leh dua knu\k kna ]ia\ng ba w^t boh tu\ dưn kla\ mnga], ]ia\ng bi leh klei bi trông ]hai, truh kơ klei kuôl ka\ mnia mblei êngiê plah wah Êpul hgu\m ksiêm dlăng brua\ mnia mblei ho\ng Việt Nam, đru mjing klei găl kơ mnuih Việt Nam hriăm, hd^p mda, duah [ơ\ng ti Nga [rư\ hruê mâo klei hơ^t, djo\ klei bhiăn, du\m brua\ kreh mâo klei amâo mâo djo\ dưi mghaih msir ho\ng hdră bi mpu\ klei tu\ dưn kơ mnuih ngă brua\, lehana\n klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t kluôm dhuôm plah wah Việt Nam lehana\n ala ]ar Nga.

 

- Mđing truh kơ klei bi hdơr 10 thu\n hruê mko\ mjing Êpul hgu\m [uôn brua\ Việt Nam leh ana\n Klei k[^n brei mđup du\m ana\n kna\l {uôn brua\ Việt Nam tal 6, mma\t mbruê, ti Sang brua\ khua la\n c\ar, Khua la\n c\ar Trương Tấn sang mâo leh mmông bi mtuôm ho\ng phung nghệ nhân bi ala kơ 40 boh [uôn brua\ Việt Nam. Bi kah lac\ ho\ng Khua la\n c\ar kơ du\m brua\ mơ\ng du\m [uôn brua\, du\m nghệ nhân bi mkla\ a\t ba jih ai tiê, klei thâo c\ia\ng mđ^ kyar du\m [uôn brua\. Dla\ng myuôm kơ du\m ai tiê klei m^n mơ\ng phung nghệ nhân ho\ng brua\ mâo leh mơ\ng đưm, Khua la\n c\ar bi mkla\: du\m mnơ\ng mkra mjing mơ\ng du\m [uôn brua\ mâo leh mơ\ng đưm amâo djo\ kno\ng mâo klei yuôm bha\n kơ brua\ duh mkra đuic\ ôh, [ia\ lo\ mâo klei yuôm bha\n yang [uôn pro\ng êlam, jia\ kma gru rup dhar kreh leh ana\n ai tiê klei m^n mơ\ng mnuih Việt. Brua\ mđ^ kyar ktang du\m [uôn brua\ sra\ng mâo klei yuôm bha\n kơ klei hâo mdah klei kreh dhar mơ\ng anak mnuih, knhuah dhar kreh mơ\ng mnuih Việt truh ho\ng [^ng ga\p dlông ro\ng la\n.

 

- Lo\ dơ\ng hlăm klei bi k[^n tal 8, Quốc hội 13, hruê anei, Quốc hội ma\ brua\ hla\m sang bi k[^n. Aguah, Quốc hội mkla\ mklơ\ng Klei mlih mrâo thiăm mbo\ đa đa mta kơ hdră bhiăn msir kđi yang [uôn, lehana\n bi trông ]hai hlăm sang bi k[^n kơ klei ]ih mkra Hdră bhiăn yang [uôn lo\ mlih mrâo. Tlam, Quốc hội mkla\ mklơ\ng Hdră bhiăn klei kơ sang dôk lo\ mlih mrâo, mkla\ mklơ\ng Hdră bhiăn duh mkra mnia mblei sang lăn lo\ mlih mrâo. Êlâo ana\n, tlam mbruê, Quốc hội mâo leh klei mple\ hra\, mkla\ mklơ\ng Hdră bhiăn mko\ mjing sang phat kđi yang [uôn lo\ mlih mrâo, lehana\n hdră ntru\n hluê ngă hdră bhiăn anei. Tui si Hdră mtru\n hluê ngă Hdră bhiăn mko\ mjing Sang phat kđi yang [uôn lo\ mlih mrâo, yap mơ\ng hruê 1/6/2015 hdră bhiăn anei mâo klei tu\ dưn hluê ngă.

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh drông leh K’ia\ng khua dla\ng brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao leh ana\n Bi hgu\m quốc tế Italia Ben BeneDetto Dela Vedova hla\k mâo gưl hriê c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ti ala c\ar drei. Hơ\k m’ak kơ gưl hriê c\hưn mơ\ng K’ia\ng khua dla\ng brua\ BeneDetto Dela Vedova kơ Việt Nam, K’ia\ng khua knu\k kna Vũ Văn Ninh h’êc\ hmưi Italia mko\ mjing tu\ jing klei bi k[^n gưl dlông ASEM 10, bi êdah ai tiê ư ai ho\ng klei đ^ kyar ja\k siam hla\m klei bi mje\ Việt Nam – Italia wưng êgao. K’ia\ng khua knu\k kna c\ang hmang Italia lo\ dơ\ng mko\ mjing leh ana\n mtru\t mđ^ ba lu êpul phung duh mkra mnia blei Italia hriê duah mđing kơ brua\ blei mnia, tui duah [^ng bi blei mnia ti Việt Nam, mjing klei ga\l kơ du\m anôk brua\ Việt Nam nao duh bi liê, duh [ơ\ng sui thu\n ti Italia.

 

- Tui si Êpul hgu\m gru bi kal hrah ]ar Dak Nông, wưng leh êgao, brua\ ]o\ng myơr êrah mâo đru leh hlăm klei do\ng mnuih rua\ gao klei hu^ hyưt. Boh nik hlăm grăp thu\n, Hnơ\ng ênoh mnuih ]o\ng nao myơr êrah đ^ lu, hluê ho\ng hnơ\ng êrah mâo tu\ ma\. Mse\ si, thu\n 2005, hnơ\ng ênoh mnuih ]o\ng nao myơr êrah truh 2.700 ]ô mnuih, [ia\dah kno\ng mâo ma\ 661 ênoh êrah doh. Bi hlăm 10 mlan ako\ thu\n 2014, kluôm ]ar mâo iêu mguôp giăm 3.600 ]ô mnuih nao myơr êrah, lehana\n mâo myơr truh 5.240 hnơ\ng ênoh êrah doh.

 

- Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Bình Thuận mrâo dla\ng bi mkla\ hdra\ brua\ “ Bi mdoh la\n êa wa\l hd^p mda kr^ng [uôn sang truh kơ thu\n 2020 ” c\ia\ng mkra mđ^ klei bi mdoh la\n êa wa\l hd^p mda mơ\ng kr^ng [uôn sang hla\m kluôm c\ar. Hdra\ kyua mơ\ng Anôk brua\ êa doh leh ana\n bi mdoh la\n êa wa\l hd^p mda kr^ng [uôn sang c\ar Bình Thuận nga\ pô duh bi liê, ho\ng ênoh pra\k ba yua  truh êbeh 675 êklai pra\k. Ho\ng hdra\ brua\ anei, truh kơ thu\n 2020, mâo 95% ênoh go\ êsei kr^ng [uôn sang lo\ hma hla\m c\ar sra\ng mâo sang tlô djo\ hnơ\ng doh ja\k, 100% sang hra\ leh ana\n sang êa drao mâo êa doh leh ana\n sang tlô yua djo\ hnơ\ng doh ja\k, 80% ênoh go\ êsei kr^ng [uôn sang hla\m kluôm c\ar mâo war rông mnơ\ng rơ\ng doh ja\k la\n êa wa\l hd^p mda.

 

- Knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Tây Ninh hlăk akâo kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar mlih mkra brua\ ]ua\l mka\ anôk pla kbâo hlăm ]ar, hluê ho\ng hdră bi hro\ ênha\ pla. Boh nik, bi hro\ mơ\ng giăm 42 êbâo ha adôk hlăm brô 37 êbâo ha, lehana\n đru mnuih pla mjing mđ^ hnơ\ng tu\ dưn kbâo mâo mơ\ng 50 tôn/ha truh 80 tôn/ha. Kyuadah hla\m du\m thu\n giăm anei, mnuih pla kbâo ti ]ar Tây Ninh tuôm ho\ng lu klei dleh dlan hla\m brua\ ]h^ kbâo. Mse\ si sang măi amâo mâo ôh hruê k]ah koh lehana\n du\ mdiăng kbâo bi djo\ guôp ho\ng phung pla mjing, ngă kơ hnơ\ng [ê` hra hro\ tru\n, klei tu\ dưn hro\, ka t^ng ôh kbâo tuôm ho\ng klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă, lo\ mđ^ ênoh bi liê hlăm brua\ dlăng kriê wiê ênăk, lehana\n hnơ\ng mâo ăt hro\ mơh.

- Hla\m 2 hruê mơ\ng hruê 23 – 24/11, Êpul êdam êra ba ana\p mơ\ng brua\ đoàn Quảng Ngãi mko\ mjing leh klei nao ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ mang kơ 1.500 c\ô mnuih [uôn sang ti kdriêk Bua la Pha leh ana\n kdriêk Thà Khẹc, c\ar Kha\m Muộn, ala c\ar Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lao. Brua\ nga\ anei dôk hla\m hdra\ bi hgu\m leh bi si`ê plah wah brua\ đoàn c\ar Quảng Ngãi ho\ng brua\ Đoàn c\ar Kha\m Muộn.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi Chuck Hagel hưn mthâo mdei bruă leh giăm 2 thu\n păn bruă. Mâo klei anei kyua Knu\k kna Mi kp^ mgo#, ana\p jing gru knăl bruă mkra mđ^ êlam h^n hlăm êpul bruă kriê dlăng klei êđăp ênang ala ]ar mơ\ng Khua mil ]hil Barack Obama. Klei mklă mklơ\ng mdei bruă mơ\ng Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Chuck Hagel mâo Khua mil ]hil Obama klă s^t tu\ ư hlăm aguah hruê anei, hluê si m’mông alu\ wa\l. Hluê si phung khua êmua Sang ko#, hlăm knăm 5 hruê kăm êgao, Khua mil ]hil Obama leh ana\n Chuck Hagel mâo leh klei bi tu\ ư kơ klei Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi mdei bruă leh du\m klei bi k[^n sui 2 hruê kăm êgao. Khă gơ\ mâo leh klei hưn mthâo mdei bruă, [ia\dah Chuck Hagel ăt srăng lo\ dơ\ng păn ngă Khua phu\n bruă kriê mgang ala ]ar Mi hlo\ng truh êla Thượng viện mklă mklơ\ng pô mrâo păn ]uê bruă `u.

 

- Blu\ hrăm hlăm klei bi k[^n phung ]ih klei mrâo ti Bắc Kinh hruê mbruê, pô blu\ bi ala kơ Phu\n bruă bi mje\ ho\ng ala ta] êngao Trung Quốc, aduôn Hoa Xuân Oánh la] sơnei: du\m bruă ngă djo\ tuôm kơ klei ru\ mdơ\ng kyua mơ\ng Trung Quốc hluê ngă hlăm du\m plao ks^ lu jing ]ia\ng mkra mđ^ klei hd^p mda phung knuă druh dôk ti ana\n”. Aduôn Hoa Xuân Oánh m`ă w^t klei m^n “ Trung Quốc mâo klei dưi amâo mâo dưi bi tăng mgăl ôh” ti du\m plao ks^ mơ\ng ala ]ar anei hlăk c\uk hli  lăm dơr soh ho\ng hdră bhiăn ti êa ks^ Ngo\, mb^t ana\n brei “ du\m ala ]ar nah êngao” amâo dưi duah lac\ ôh kơ bruă ngă djo\ tuôm mơ\ng Trung Quốc. Klei blu\ hrăm mơ\ng aduôn Hoa Xuân Oánh ba hưn mdah hlăk êjai mnuih [uôn sang quốc tế [rư\ hruê [rư\ mâo lu klei blu\ bi kdơ\ng ho\ng bruă Trung Quốc mkra mđ^ leh ana\n c\uk hli lăm kdơr soh ho\ng hdră bhiăn lu anôk boh tâo gu\ êa ks^ hlăm plao ks^  Hoàng Sa leh ana\n Trường Sa mơ\ng Việt Nam.

 

- Phu\n bruă êa drao Italia hruê mbruê brei thâo; 1 ]ô aê mdrao ala ]ar anei ngă bruă ti Siêra Lêon djo\ kman klei ruă Ebola. Anei jing mnuih djo\ kman klei ruă Ebola tal êlâo mơ\ng Italia. Aê mdrao anei srăng ba w^t kơ Roma leh ana\n srăng ba nao kơ Knơ\ng brua\ ala ]ar ksiêm hriăm Lazzaro Spallanzani thơ\ng mdrao du\m mta klei ruă tưp.

 

- Khua phu\n bruă mdrao mgu\n Nga Veronika Skvortsova hruê mbruê brei thâo: Nga lông ba yua leh du\m mta vaccin bi kdơ\ng ho\ng kman klei ruă Ebola kơ kra. Klei ruă Ebola bluh mâo ti Ghinê mơ\ng ako\ thu\n anei, leh kơnăn lar truh kơ Libêria, Siêra Lêon, Nigiêria leh ana\n Sênêgan. Hluê si klei t^ng yap mơ\ng Êpul bruă mdrao mgu\n Dlông ro\ng lăn, êbeh 5.100 ]ô mnuih djiê leh hlăm ênoh êbeh 14 êbâo 400 ]ô mnuih djo\ kman klei ruă Ebola. Ara\ anei ăt ka mâo mơh vaccin amâo dah êa drao dưi mdrao hlao klei ruă ngă djiê mnuih anei.

 

- Phung khua êmua alu\ ]o\ng kriê dlăng mă pô Nội Mông ala ]ar Trung Quốc mrâo mă kơ\ng 31 ]ô mnuih đăo đing tle\ ]h^ mnia phung mniê. Phung anei tle\ mă 14 ]ô mnuih, hlăm ênoh ana\n mâo 11 ]ô mnuih Myanmar. Hlăm ênoh phung mniê Myanmar, mâo 5 ]ô mnuih gu\ 18 thu\n leh ana\n ba jao leh kơ k’han ksiêm Myanmar leh klei ksiêm dlăng sui 3 mlan. Êpul ngă soh anei mplư phung mniê si la] ti dlông ho\ng klei [ua\n ba digơ\ hiu ]hưn leh ana\n duah bruă mă kơ digơ\. Phung ara\ng mplư anei êdei kơnăn ara\ng ba ]h^ ngă mo# ti kr^ng [uôn sang Trung Quốc ho\ng ênoh hlăm brô 50 êbâo Nhân dân tệ (bi knar ho\ng 8 êbâo 142 đolar).