Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Đảng Gưl dlông, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng drông leh Khua dhar brua\ hgu\m Châu Âu (EC), Manuel Barroso hlăk hriê ]hưn kơ ala ]ar drei. Bi mni kơ klei Barroso hriê ]hưn kơ Việt Nam, sa ai ho\ng klei `u bi êdah brua\ hgu\m klei mje\ mgiăm Việt Nam – EU, Khua g^t gai Đảng Nguyễn Phú Trọng bi kla\ gưl Khua dhar brua\ hgu\m Châu Âu hriê ]hưn tal anei mâo brua\ yuôm bhăn hlăm klei mje\ mgiăm jăk siam plah wah Việt Nam lehana\n EU. Khua g^t gai Đảng bi mni klei g^r mơ\ng EU, lehana\n asei Khua dhar brua\ hgu\m Châu Âu EC hlăm brua\ ata\t klei duh mkra êpul hgu\m Châu Âu dưi găn gai klei dleh dlan, [rư\ [rư\ lo\ kru\ w^t, ]ang hmăng kơ EU pral mâo klei mđ^ kyar, lo\ dơ\ng klam brua\ yuôm bhăn ho\ng klei hd^p tar ro\ng lăn.

 

- Tlam mbruê, ti Anôk brua\ khua la\n c\ar, Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang drông c\hưn leh ho\ng aduôn Sushma Swaraj, khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Ấn Độ hla\k dôk c\hưn ti Việt Nam. Khua la\n c\ar Trương Tấn Sang brei 2 nah mđ^ klei hgu\m hla\m brua\ năng lượng, pâk m`am ta\ kc\oh mnơ\ng, hdra\ mnêc\ brua\ l^ng khan, bi hria\m hla\m brua\ kriê mgang la\n c\ar. Khua la\n c\ar brei thâo: sra\ng brei du\m Knơ\ng brua\ djo\ tuôm w^t duah dla\ng leh ana\n bi mbo\ du\m hra\ m’ar c\ia\ng ba klei bi mje\ 2 ala c\ar lo\ dơ\ng đ^ kyar, Việt Nam mpra\p po\k [a\ng bha\ leh ana\n hơ\k m’ak [uh mâo Ấn Độ hla\m lu mta brua\.

 

- Aguah mbruê, ti Hà Nội, k’ia\ng khua Knu\k kna Hoàng Trung Hải g^t gai klei bi trông ]hai gưl dlông plah wah Khua kia\ kriê du\m dhar brua\ ala ]ar kơ klei bi mlih yăn adiê, lehana\n êpul khua bi ala kơ knơ\ng prăk Dlông ro\ng lăn mâo aduôn Rachel Kyte, K’ia\ng khua knơ\ng prăk dlông ro\ng lăn hriê ]hưn lehana\n ma\ brua\ ti Việt Nam, lehana\n du\m klei g^r ma\ brua\ lehana\n du\m boh tu\ dưn hlăm brua\ mdrơ\ng ho\ng klei bi mlih yăn adiê ti Việt Nam. Mtru\t mđ^ klei mđ^ kyar mtah, bi kbia\ kno\ng [ia\ êwa carbon ti Việt Nam brua\ anei ăt adôk dleh dlan, ]ia\ng lo\ bi mâo du\m hdră êlan ma\ brua\ kla\ mnga] h^n, lu hdră h^n hlăm klei bi đru lehana\n hgu\m brua\.

 

- Tlam mbruê, ti Knơ\ng Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam mko\ mjing klei bi k[^n trông jhưng w^l tal 3: Brua\ phung thơ\ng kơ brua\ kc\e\ ktrâo brei hdra\ mtru\n ASEAN - Ấn Độ ”. K’ia\ng khua knu\k kna, khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Phạm Bìmh Minh leh ana\n khua Phu\n brua\ bi mje\ ho\ng ala tac\ êngao Ấn Độ Sushma Swaraj hgu\m g^t gai klei mphu\n po\k k[^n. Ho\ng ana\n “ ASEAN - Ấn Độ: ~u\ kma leh ana\n đ^ kyar ”, klei k[^n trông sra\ng mko\ mjing hla\m 2 hruê, k[^n kơ du\m brua\ phu\n, klei lông dla\ng leh ana\n klei ga\l  hla\m hdra\ êlan `u kma leh ana\n đ^ kyar plah wah 2 nah. Klei bi k[^n trông dưi dla\ng jing klei ga\l djo\ c\ia\ng phu\ng thơ\ng kơ brua\ kc\e\ ktrâo brei hdra\ mtru\n mơ\ng ASEAN leh ana\n Ấn Độ bi êmu\h hria\m kơ hdra\ mtru\t mđ^ du\m mta klei hgu\m kla\ klơ\ng plah wah Ấn Độ ho\ng ASEAN hla\m wưng kơ ana\p.

 

- Hluê si klei mkla\ mtru\n mrô 22 mơ\ng Khua knu\k kna kơ klei đru sang dôk kơ mnuih mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng, hlăm dua thu\n 2013, 2014, grăp go\ êsei mdơ\ng mrâo knu\k kna srăng đru 40 êklăk prăk sa boh sang, lehana\n mkra w^t srăng đru 20 êklăk prăk. Êngao kơ klei Knu\k kna đru, du\m alu\ wa\l lo\ iêu mkrum mguôp ngăn prăk pioh mkra sang. Ti Đồng Nai, êjai dôk guôm prăk đru, mâo ba yua leh prăk alu\ wa\l êlâo pioh đru kơ mnuih mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng pral mâo sang mrâo hơ^t klei hd^p mda. Knhal jih thu\n anei, ]ar srăng bi leh mdơ\ng mrâo sang dôk kơ du\m go\ êsei mâo brua\ tu\ dưn ho\ng cách mạng dôk hla\m ênoh năng đru tal êlâo dưi mâo anôk dôk hơ^t jăk h^n.

 

- Phu\n brua\ lo\ hma leh ana\n mđ^ kyar kr^ng [uôn sang mrâo mâo klei mkla\ mtru\n dla\ng bi mkla\ Hdra\ brua\:“ Lông mko\ mjing ba yua, hrui blei mkra mjing, ba c\h^ akan ngư hluê sa hdra\”. Hdra\ brua\ anei k`a\m c\ia\ng mđ^ hnơ\ng mâo, hnơ\ng ja\k siam, ênoh yuôm mơ\ng akan ngư êa ks^ mse\ si: akan ngư kw^h k`^, akan ngư ala\ pro\ng, akan ngư kdruêh, hluê hdra\ kdra\p mrâo mrang; mguôp sia\ suôr brua\ trah wah ma\, hrui blei, mkra mjing leh ana\n ba c\h^ kđeh akan, bi djo\ guôp ho\ng klei tu\ dưn plah wah mnuih trah wah ma\ akan ho\ng anôk brua\. Hdra\ brua\ dưi hluê nga\ ti 3 c\ar: Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa hla\m wưng mơ\ng ara\ anei truh kơ thu\n 2020.

 

- Hlăm 1 mlan êgao, Êpul ksiêm dlăng mơ\ng lu dhar brua\ ]ar Gialai kơ klei mka\ dlăng mdrao mgu\n, brua\ ]h^ êa drao lehana\n kdrăp mdrao mgu\n êngao knu\k kna mâo leh klei ksiêm dlăng rti 223 anôk, mâo [uh 54 anôk ngă soh ho\ng klei bhiăn mtru\n mơ\ng knu\k kna (Jing truh 24%). Du\m klei soh tuôm ana\n jing: Anôk mdrao mgu\n amâo mâo hra\ mơar klei dưi ma\ brua\ ôh, mka\ dlăng klei rua\ lehana\n ]h^ êa drao êjai kơ mnuih rua\, ngă brua\ êgao kơ klei dưi pô, amâo mâo ]ih hưn ôh ênoh prăk mka\ dlăng mdrao mgu\n, ênoh êa drao djo\ ho\ng mta mtru\n mơ\ng hdră bhiăn knu\k kna. }h^ lu êa drao jih hruê k]ah yua, ]h^ mnia êa drao amâo mâo hra\ mơar klei dưi, pô kia\ kriê brua\ êku\t, [ia\dah amâo mâo ôh klei jao kơ pô mkăn hrô djo\ si hdră bhiăn knu\k kna, amâo mâo ôh hra\ mơar ]ih pioh djăp brua\ ]h^ mblei êa drao hluê djo\ ho\ng mta mtru\n mơ\ng hdră bhiăn knu\k kna.

 

- Dhar brua\ doh ja\k mnơ\ng [ơ\ng mrâo [uh Knơ\ng brua\ Va\n Duy Phương, dôk ti mrô 214 êlan Võ Va\n Tần, alu\ 3, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh blei ba mơ\ng ala tac\ êngao leh ana\n ba c\h^ hla\m sang c\ơ mnia 2 lô mnơ\ng [ơ\ng chức năng mâo phu\n agha mơ\ng My amâo djo\ guôp ho\ng hnơ\ng c\ua\\n leh hưn mdah. Ana\n jing mta mnơ\ng Triple Strength Glucodroitin leh ana\\n MSM. Leh [uh klei anei, hruê mbruê, Dhar brua\ doh ja\k mnơ\ng [ơ\ng mâo leh klei mkla\ mtru\n msir mkra đu\ bi kmhal 10 êkla\k pra\k ho\ng Knơ\ng brua\ Va\n Duy Phương. Mb^t ana\n brei mdei ba c\h^ leh ana\n mgo# Knơ\ng brua\ anei hrui w^t bi rai he\ jih đơ mta mnơ\ng amâo djo\ ho\ng hnơ\ng c\ua\n leh hưn mdah anei.  

 

- Knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Khánh Hoà hlăk duh bi liê, mkra mđ^ dua kdru\n kan pro\ng h^n jing Hòn Rớ lehana\n Vĩnh Lương, [uôn pro\ng Nha Trang ho\ng ênoh bi liê jih jang giăm 70 êklai prăk pioh kơ brua\ mnuih [uôn sang hiu trah ma\ kan kbưi ho\ng hang. Wưng k]ah ma\ brua\ mkra 2 kdru\n kan anei t^ng hlăm brô 17 mlan. Ara\ anei, ti dua kdru\n kan anei, grăp hruê mâo giăm 70 boh trah ma\ kan kbưi ho\ng hang mơ\ng mnuih [uôn sang du\m ]ar Dhu\ng Kwar krah mu\t kbia\ ho\ng kdru\n bi ]h^ mblei, prăp êmiêt kơ du\m gưl hiu trah kbưi hlăm êa ks^. Thân Văn Quy, khua anôk brua\ kia\ kriê lehana\ dưn yua djăp brua\ hdang kan ]ar Khánh Hoà brei thâo: Leh lo\ mkra w^t, dua kdru\n kan anei mđ^ êbeh kơ dua blư\ hnơ\ng dưi tu\ jum, đru mguôp tu\ jing kơ du\m gưl mnuih trah ma\ kan đue# hiu kbưi.

 

Kdrêc\ klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Khua mil ]hil Ucraina Petro Poroshenko hruê mbruê bi kruh leh Quốc hội leh ana\n mko\ mjing klei ruah khua hlăm hruê anei. Hlăm hră mơ^t mlam mbruê, Poroshenko bi êdah klei ]ang hmang sơnei; klei ruah khua amra lăm lui phung “khua êmua knu\k kna hđăp” mơ\ng khua mil ]hil yanukovích leh ana\n amra ruah 1 êpul hgu\m mâo klei thâo mtru\t mjhar mkra mđ^ bruă duh mkra leh ana\n bruă kđi ]ar ti Ucraina. Khua mil ]hil Poroshenko iêu mthưr klei đru hgu\m leh ana\n sa ai mơ\ng mnuih [uôn sang Ucraina.

 

- Knu\k kna Nhật Bản hruê mbruê brei thâo: ala ]ar anei mprăp mkăp êa drao ka mâo klei bi mklă ôh mkra mjing ti Nhật Bản hlăm bruă mdrao mgu\n kơ mnuih djo\ kman klei ruă Ebola tơdah Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn amâo dah du\m Knơ\ng bruă mdrao mgu\n mkăn mâo klei ]ia\ng. Mta êa drao anei mơ\ng Knơ\ng bruă Nhật bản mkra mjing mâo ana\n pia T-705 ho\ng klei ]ang hmang dưi mdrao hlao mnuih djo\ kman klei ruă Ebola. Ako\ mlan 8 mrâo êgao, Êpul bruă mdrao mgu\n dlông ro\ng lăn mâo leh klei tu\ ư brei ba yua du\m mta êa drao lông ba yua ka mâo klei bi mklă hlăm bruă kdơ\ng mgang kman klei ruă Ebola, kyua kman klei ruă hu^ hyưt anei hlăm arưp aram tưp lar ti êngao kr^ng wa\l Yu\ châu Phi.

 

- Mrâo anei ti Bangkok ala ]ar Thái Lan mko\ mjing leh klei ]h^ rang mdah mnơ\ng hiu ]hưn du\m ala ]ar ASEAN thu\n 2014 mâo ana\n “Ngăn dưn leh ana\n klei suaih pral - klia\ng ana\p truh klei hiu ]hưn dlăng hơ^t kjăp ti du\m ala ]ar ASEAN”. Klei ]h^ rang mdah anei mâo klei sa ai mơ\ng êbeh 500 ]ô bi ala jing phung thơ\ng kơ bruă, bi ala kơ du\m knơ\ng bruă hiu ]hưn ênguê knơ\ng, mnuih blei mnia hriê mơ\ng du\m ala ]ar hlăm alu\ wa\l leh ana\n mơ\ng Trung Quốc, Nga. Klei ]h^ rang mdah ana\p truh hdră k`ăm: mko\ mjing bruă hiu ]hưn hlăm êpul hgu\m, mđ^ ktang klei thâo đru hgu\m plah wah du\m knơ\ng bruă hiu ]hưn ênguê lehana\n knơ\ng bruă hiu ]hưn mơ\ng du\m ala ]ar ASEAN k[^n ai tiê kơ 2 mta bruă phu\n ana\n jing hiu ]hưn ênguê ăt mse\ mơh hdră bruă mdrao mgu\n, klei suaih pral.

 

- K’iăng khua knu\k kna Anh Nick Clegg hruê mbruê bi mtuôm leh ho\ng Khua knu\k kna Ấn Độ Narendra Modi hlăm hruê tal êlâo mơ\ng gưl nao ]hưn kơ ala ]ar anei, k`ăm mđ^ ktang klei đru hgu\m bruă duh mkra. Mgrông k’iăng khua knu\k kna Clegg hlăm gưl ]hưn dlăng Ấn Đôk jing 1 êpul phung khua du\m anôk brua\  duh mkra mnia mblei ho\ng klei ]ang hmang mđ^ kyar klei duh bi liê hlăm du\m mta bruă phu\n mơ\ng Ấn Độ mse\ si mtô mjuăt, mnơ\ng [ơ\ng huă, ]h^ mnia hliê, kriê mgang ala ]ar leh ana\n bruă êdeh phiơr. Du\m Anôk bruă hla\m brua\ anei, m^n t^ng sra\ng sơ`ê du\m klei kuôl kă leh ana\n duah mđing kơ klei găl đru hgu\m nga\ brua\ duh [ơ\ng ho\ng du\m êpul hgu\m Ấn Độ.

 

- Êjip - ala ]ar dôk krah wah hlăm klei bi trông ]hai mdei mtuh phao ktuang plah wah Israel leh ana\n êpul djă phao ktuang Islam Hamas mrâo k]ah mtru\n asa\p mdei mtuh phao ktuang mrâo ti Gaza. Hluê ho\ng ana\n, Êjip k]ah mtru\n du\m mta ]ua\n mse\ si: po\k [a\ng alu\ wa\l knông lăn kwang dar leh ana\n dưi brei du\ mdiăng mnơ\ng đru do\ng kơ mnuih knap m`ai ăt mse\ mơh du\m mnơ\ng yua ru\ mdơ\ng ti Gaza. Du\m hdră bruă amâo thâo bi djo\ mkăn plah wah Israel leh ana\n Hamas amra ba bi trông hlăm wang 1 mlan ana\p truh.