Klei mrâo ala c\ar pô:

 

Aguah hruê mbruê, Knơ\ng brua\ hgu\m mnuih ngă brua\ Việt Nam, mko\ mjing leh klei bi k[^n bi mni kơ phung khua kia\ kriê brua\ công đoàn nah gu\ hlăm kluôm ala. K’ia\ng khua Quốc hội Tòng Thị Phóng nao ti anôk bi k[^n ana\n: Găn 85 thu\n mko\ mjing lehana\n đ^ kyar, brua\ công đoàn Việt Nam jih ai tiê hluê ngă du\m hdră êlan mơ\ng Đảng, Knu\k kna, ho\ng klei kla\ mnga] hlăm brua\ công đoàn, mko\ mjing nanao klei bi ktưn ma\ brua\ ho\ng klei mbrua\, ho\ng klei thâo m^n, mpu\ mni phung thâo ma\ brua\ tu\ kdlưn h^n, mâo ba w^t leh du\m boh tu\ dưn yuôm bhăn. K’ia\ng khua Quốc hội Tòng Thị Phóng m`a\: Mb^t ho\ng du\m klei găl, tui si klei đăo knăl hlăm boh klei duh mkra ala [uôn dôk tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, klei lông dlăng, klei ngă brua\ srăng mâo lu klei dleh alan, lehana\n klei hd^p mda mnuih ngă brua\ srăng tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Kyuana\n, brua\ klam mơ\ng phung knua\ druh công đoàn năng brei lo\ mđ^ h^n.

 

- Hruê 27/7, đồng chí Tô Huy Rứa, Khua hla\m Phu\n brua\ kđi c\ar, Khua dla\ng brua\ Đảng Trung ương Đảng, Khua Anôk mko\ mjing Trung ương Đảng nao c\ua\ c\hưn phung khan êka êkeh, rua\ dua\m hla\k dôk kriê dla\ng mdrao mgu\n ti Anôk rông ba ndrao mgu\n khan êka êkeh Kim Bảng, c\ar Hà Nam. {ri ho\ng gưl nao c\hưn kơ anôk brua\, đồng chí Tô Huy Rứa brei mđup leh 110 hnư mnơ\ng kơ phung khan êka êkeh, rua\ dua\m, gra\p hnư mnơ\ng mâo ênoh yuôm 5 êkla\k pra\k, Knơ\ng pra\k Tuh tia Mnia blei Việt Nam brei mđup kơ anôk brua\  200 êkla\k pra\k, Êpul group êa pui êwa c\uh knu\k kna Việt Nam brei mđup du\m kdra\p mnơ\ng yua đru kơ brua\ mơ\ng Anôk brua\.

 

- {ri bi hdơr 67 thu\n hruê phung kahan êka êkeh, phung săn asei (27/7/1947 – 27/7/2014), hruê 26/7, Đại tướng Trần Đại Quang, khua phu\n brua\ kahan ksiêm nao ]ua\ êmuh mđup brei leh mnơ\ng kơ mnuih rua\ jing kahan êka êkeh, phung kahan rua\ duam hlăk dôk mdroa mgu\n ti sang êa drao 19/8, mơ\ng phu\n brua\ kahan ksiêm. Đại tướng Trần Đại Quang ]ang hmăng kơ phung kahan êka êkeh, kahan rua\ duam lo\ dơ\ng g^r gao klei dleh dlan, hơ^t ai tiê mdrao mgu\n, răng kriê klei suaih pral, pral lo\ kgu\ hgưr, djăl lo\ w^t kơ anôk ma\ brua\. Ara\ anei sang êa drao 19/8, hlăk dôk mdrao êbeh 850 ]ô mnuih rua\ hlăm năn mnuih rua\ jing knua\ druh  kahan ksiêm truh 75%.

 

- Ti Kon Tum mb^t ho\ng ai hla\k mơ\ng kluôm ala, hla\m gưl anei, Đoàn êdam êra Cộng sản Hồ CHí Minh c\ar Kon Tum mko\ mjing klei k[^n c\uh pui dia\n bi hdơr kơ du\m phung jho\ng ktang djiê êngia\. Hla\m wưng anei, ti 29 wa\l msat, sang bi hdơr, knưng bi hdơr kơ khan djiê êngia\ hla\m c\ar, du\m êbâo c\ô đoàn viên êdam êra du\m kdriêk, brua\ đoàn [uôn pro\ng leh ana\n êpul mơ\ng brua\ Đoàn c\ar Kon Tum a\t bi mko\ mjing mơh klei nga\ yang c\uh pui dia\n bi hdơr, bi êdah ai tiê hdơr knga mơ\ng gưl hđeh ara\ anei ho\ng phung jho\ng ktang djiê êngia\ sa\n leh asei mlei kyua kơ klei hnu\k êngiê, êđa\p ênang la\n c\ar. Thượng úy Tô Minh Thanh, Đòan Công an c\ar Kon Tum brei thâo:“ Nao kơ anôk k[^n c\uh pui dia\n bi hdơr kơ phung jho\ng ktang djiê êngia\ [ri ho\ng hruê 27/7 anei, asei mlei kâo [uh hdơr knga kơ phung jho\ng ktang djiê êngia\. Du\m gưl nao êlâo êbuh đih, tuh leh klang kleh kđeh êrah pô ba klei yâo m’ak kơ ênuk gưl êđa\p ênang hnu\k êngiê kơ hmei. Gưl hđeh ara\ anei amâo dưi wơr ôh klei ana\n. Hmei [ua\n rơ\ng sra\ng lo\ dơ\ng c\uê knhuang nao mơ\ng di ayo\ng ra\ng kriê klei dưi kriê dla\ng, hnu\k êngiê lehana\n kluôm ênu\m la\n c\ar mơ\ng Việt Nam.”

 

- Aguah hruê 26/7, khua phu\n brua\ êa drao gu\n Nguyễn Thị Kim Tiến, mb^t ho\ng êpul ngă brua\ mơ\ng phu\n brua\ êa drao gu\n mđup brei 135 hip êa drao gu\n kơ phung trah ma\ kan du\m boh ho# ]ho\ng hiu trah ma\ kan kbưi ho\ng hang 2 êpul brua\ trah ma\ kan sa\ Bảo Ninh, [uôn Đồng Hới, ]ar Quảng Bình. Gra\p hip êa drao, lehana\n do\ng mdrao tal êlâo k`ăm đru phung trah ma\ kan kbưi ho\ng hang, dưi dlăng kriê klei suaih pral pô. Anei jing brua\ mơ\ng dhar brua\ êa drao gu\n hrăm mb^t ho\ng mnuih [uôn sang kia\ êa ks^”, mâo phu\n brua\ êa drao gu\n mko\ mjing, k`ăm răng mgang, răng kriê klei suaih pral phung trah ma\ kan, ]ia\ng kơ jih jang mnuih [uôn sang hơ^t ai tiê trah ma\ kan, lehana\n răng kriê wa\l êa ks^.

                                                                                                              

- Aguah hruê 27/7, Keh đru ba  brei phung hđeh êla\k Việt Nam bi hgu\m ho\ng Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Kiên Giang mko\ mjing hdra\ brei mđup mnơ\ng kơ phung hđeh jing anak aneh phung knua\ druh l^ng khan hla\k dôk nga\ brua\ ra\ng mgang klei dưi kriê dla\ng êa ks^, plao ks^ leh ana\n phung hđeh mâo klei hd^p dleh knap ti kdriêk plao ks^ Phú Quốc. Hla\m 113 c\ô hđeh djo\ brei mđup mnơ\ng tal anei mâo 13 c\ô hđeh jing anak aneh phung knua\ druh l^ng khan hla\k dôk nga\ brua\ ti Anôk g^t gai khan Êa kr^ng 5. Anei jing du\m hđeh mâo klei hd^p dleh knap, djo\ mâo klei rua\ dleh dưi mdrao, gra\p c\ô hđeh mâo ma\ 3 êkla\k pra\k.  Bi 100 c\ô hđeh mâo klei hd^p dleh knap mơ\ng kdriêk, gra\p c\ô mâo tu\ ma\  500 êbâo pra\\k.

 

- Êlâo kơ mu\t hlăm yăn hjan, knơ\ng brua\ kia\ kriê knơ\ng mbông êa ]ar Daklak mâo duh bi liê leh giăm 10 êklai prăk mkra w^t du\m knơ\ng mbông êa jhat rai, lehana\n mko\ mjing du\m hdră ma\ brua\ [h^ kl^ ]ia\ng rơ\ng kơ klei êđăp ênang djăp knơ\ng mbông êa. Hlăm djăp knơ\ng kdơ\ng êa, knơ\ng brua\ mâo hdră ksiêm dlăng kluôm, t^ng mka\ klei răng kơ ang^n êbu\ êa lip lê], lehana\n mghaih msir bi pral du\m brua\ amâo mâo jăk. Kyuana\n, êjai lu knơ\ng êa jing sô jhat leh, dôk ti ana\p klei amâo mâo hơ^t ôh, tăp năng bi phai êa hu^ kơ êa ngă, snăn dhar brua\ mâo hdră mghaih klei anei bi jăk.

 

- Hla\m wưng gia\m anei, ênoh phung hđeh ba nao kơ du\m sang êa drao hla\m c\ar Lâm Đồng c\ia\ng tlo\ mgang du\m mta waccin đ^ êdi, nga\ truh klei k[a\h waccin leh ana\n lu êgao đei mnuih nao tlo\ mgang. Lu phung am^ ama ba  hđeh nao tlo\ lu bliư\, amâo dah bi nga\ hra\ m’ar mơ\ng êlâo c\ia\ng dưi mâo tlo\ mgang kơ anak pô. Hluê si Aê mdrao Nguyễn Thị Thu Thủy, Khua dla\ng Anôk brua\ Y Khoa Pasteur Đà Lạt, êlâo adih t^ng mdu\m gra\p hruê kno\ng mâo hla\m brô 40 c\ô hđeh hriê tlo\ mgang du\m klei rua\ mse\ si: Mtu\k ghia\k, klei rua\ bi c\uh ko# đo\k, bi k`ha\k arua\t ariêng, êwiên êwu, m[le\ sruê, hnak, rua\ atiê, rua\ atiê siêu vi B, sna\n ara\ anei klei c\ia\ng tlo\ mgang đ^ 3 bliư\, ho\ng hla\m brô 120 c\ô hđeh hriê tlo\ hla\m sa hruê. Ka t^ng ôh gra\p mlan mâo êbeh 1.000 c\ô hđeh mka\n mâo klei c\ia\ng hriê tlo\ mgang 2 mta waccin “ 5 hla\m 1 ”, leh ana\n “ 6 hla\m 1 ”. Êjai ana\n klei dưi mâo dja\p waccin pioh tlo\ mgang ti Knơ\ng brua\ Pasteur kno\ng kơ 50 c\ô hđeh đuic\ hla\m sa hruê.

 

- Mơ\ng hruê 22 – 27/7, gưl tal êlâo knơ\ng brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei lehana\n hiu ]hưn ênguê ]ar Sơn La hgu\m ho\ng knơ\ng brua\ mjua\t ktang asei mlei mko\ mjing klei bi lông Pencak Silat mda asei kluôm ala thu\n 2014 ti ]ar Sơn La. Ngă knăm bi rue# hlăm tlam mbruê ti [uôn pro\ng SƠn La. Nao ti anôk bi lông mâo 411 ]ô hriê mơ\ng 26 êpul. Leh găn 349 trăn bi lông, lu mnuih bi lông mâo ba w^t leh lu klei pah mni jăk, ho\ng du\m êlan hlăp siam, du\m klei ksu\ng mgê], mbrua\. Êpul mko\ mjing mâo jao leh 59 međai kơ phung bi lông mâo ma\ klei tu\ kdlưn h^n, hao 3 klei pah mni mrô sa, mrô dua, tlâo kơ jih jang êpul mơ\ng 3 gưl thu\n kơ phung bi lông. Êpul Hà Nội mâo ma\ 2 klei pah mni mrô 1 kluôm êpul ti thu\n mơ\ng 12 – 14, lehana\n wang thu\n mơ\ng 18 – 20; ]ar Sơn La mâo ma\ klei pah mni mrô 3 kluôm êpul wang thu\n 12 – 14.

 

Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Aguah mbruê, khua bi ala kơ Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng djă ako\ êpul knuă druh Anôk bruă bi ala, du\m knơ\ng bruă bi ala kơ Việt Nam ti Lào nao dưm kwang mnga leh ana\n ]uh brui mngưi bi hdơr kơ phung k’han ba ana\p săn asei kơ lăn ala Việt Nam leh ana\n Lào hlăm klei kru\ kdơ\ng mblah Prăng ti [uôn Cơn,  c\ar Viênchăn êlâo adih. Blu\ hrăm ti anôk ]uh brui mngưi, khua bi ala Nguyễn Mạnh Hùng mklă mklơ\ng, klei săn asei mơ\ng phung l^ng k’han ba ana\p đru mguôp yuôm bhăn hlăm hdră bruă cách mạng kyua kơ klei êđăp ênang leh ana\n hluh lir mơ\ng Việt Nam leh ana\n Lào hruê anei. }ia\ng bi hdơr kơ phung săn asei kơ lăn ala, grăp thu\n, amâo djo\ kno\ng knuă druh Anôk bruă bi ala, du\m knơ\ng bruă bi ala Việt Nam đui] ôh, [ia\ lo\ mâo wa\t khua g^t gai leh ana\n lar êngu\m mnuih [uôn sang ala ]ar mah jiăng Lào nao ]uh brui mngưi leh ana\n dưm kwang mnga.

 

- Ala ]ar Triều Tiên mrâo mnah 1 boh [ra\m pui hnơ\ng giăm mơ\ng ]ar Hwanghea-do hlăm kr^ng êa ks^ t^ng nah ngo\ ala ]ar anei hlăk 9 m’mông 40 mn^t hluê si m’mông alu\ wa\l, jing 7 m’mông 40 mn^t tlam m’măt hruê 27/7 hluê si m’mông Việt Nam. Anei jing gưl sơ\ng mnah [ra\m pui amâo dah boh knong tal 5 mơ\ng Triều Tiên yap mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei. Knơ\ng klei mrâo Yonhap mơ\ng Hàn Quốc ]ih hluê si asa\p hưn mthâo mơ\ng êpul khua g^t gai k’han hgu\m Hàn Quốc brei thâo; anei năng ai [ra\m pui hnơ\ng giăm Scut ho\ng boh kbưi hlăm brô 500km. Hluê t^ng Hàn Quốc, sơnăn ala ]ar Triều Tiên amâo mâo ba yua asa\p mtru\n kăm phiơr leh ana\n amâo mâo hưn mthâo êlâo kr^ng kăm phiơr êlâo kơ mnah [ra\m pui.

 

- Hruê mbruê, Mi ba mđue# jihmnuih nga\ brua\ mơ\ng Anôk bruă bi ala pô ti Libi, kyua hu^ hyưt kơ du\m klei bi mblah ngă đ^ lar ti [uôn pro\ng phu\n Tripoli. Bruă mbe\ mđue# mko\ mjing kno\ng du\m m’mông leh knu\k kna Libi hưn êlâo ala ]ar anei ana\p mâo klei bi kah kyua klei bi ngă plah wah phung k’han klah hjăn ngă roh ]ia\ng plah ma\ klei dưi ksiêm dlăng ta] êdeh phiơr Tripoli. K’ia\ng pô blu\ bi ala kơ phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi Marie Harf brei thâo: kyua klei bi ngă đ^ lar ngă truh klei bi mblah plah wah du\m êpul djă phao ktuang ti Libi, Mi ba mbe\ mđue# êjai phung mnuih nga\ brua\  mơ\ng Libi leh ana\n amra lo\ w^t kơ Libi leh mâo klei êđăp ênang. Phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Mi ăt hưn mthâo asa\p hưn ra\ng êlâo klei nao hiu ]hưn kơ Libi, iêo mthưr du\m phung hlăk dôk ti Libi pral bi kbiă đue# mơ\ng anei.

 

- Êpul kriê dlăng klei êđăp ênang mơ\ng Liên hợp quốc ti Mali hruê 26/7 brei thâo; digơ\ mrâo duah [uh ato\ ju\ tal 2 mơ\ng êdeh phiơr Algieria mrô knăl AH5017 le\ ti kr^ng taih kbưi kwar Dưr Mali hruê 24/7, ngă 118 ]ô tuê đ^ leh ana\n êpul ngă bruă hlăm êdeh phiơr djiê. Klei hâo hưn mơ\ng êpul bruă Liên hợp quốc ti Mali brei thâo; phung thơ\ng kơ bruă t^ng mkă leh ato\ ju\ tal 2 mơ\ng êdeh phiơr le\ leh ana\n ato\ ju\ anei dưi k]ik mblang phu\n agha ngă klei truh tơl leh êgao.

 

- Hră klei mrâo mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu hruê mbruê hưn mthâo klei mkla\ mtru\n mơ\ng Knơ\ng bruă hgu\m châu Âu kơ bruă po\k phai ana\n mnuih djo\ bi kmhal mâo 15 ]ô dơ\ng leh ana\n 18 Knơ\ng bruă mơ\ng Nga. Hluê ho\ng ana\n, khua g^t gai knơ\ng bruă kriê dlăng klei êđăp ênang Liên bang Nga Alexander Bortnikov, Khua g^t gai knơ\ng bruă ksiêm hgăm ho\ng ala ta] êngao Mikhail Fradkov leh ana\n Khua mil ]hil Chechnya ala ]ar Nga Ramzan Kadyrov mrâo djo\ ba hla\m ana\n bi kmhal mơ\ng Êpul hgu\m châu Âu. Hlăm ana\n anei lo\ mâo Khua g^t gai knơ\ng bruă kriê dlăng klei êđăp ênang Nga mb^t ho\ng phung khua êmua mơ\ng knơ\ng bruă anei. Êngao kơnăn, 9 Knơ\ng bruă leh ana\n 9 Êpul bruă mkăn ăt dôk hlăm ana\n tu\ klei bi kmhal.