Klei mrâo ala c\ar pô:

 

- Tlam mbruê, ti anôk brua\ Quốc hội, Khua Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng mâo leh klei bi tuôm ho\ng Khua mil ]hil Tanzania, Jakaya Mrisho Kikwete hlăk mâo gưl hriê ]hưn kơ Việt Nam, hluê si asa\p Khua lăn ]ar Trương Tấn Sang jak iêu. Khua Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng hơ\k mơak drông Khua mil ]hil Tanzania hriê ]hưn kơ Việt Nam djo\ hlăm wưng dua nah prăp êmiêt kơ klei bi hdơr 50 thu\n hruê mko\ mjing klei mje\ mgiăm hgu\m mb^t, lehana\n m`a\ Việt Nam ăt dlăng yuôm brua\ mje\ mgiăm hgu\m mb^t mâo leh mơ\ng đưm, hgu\m brua\ ba w^t klei tu\ dưn kơ dua nah ho\ng du\m ala ]ar ti Châu Phi, hlăm năn mâo Tanzania. Dua nah năng lo\ dơ\ng hyua\ kjăp h^n du\m brua\ mâo klei găl mse\ si brua\ lo\ hma, brua\ mnia mblei, brua\ sang hra\ mơar. Jakaya Mrisho Kikwete bi êdah klei hơ\k mơak mâo hriê ]hưn kơ Việt Nam k`ăm mtru\t mđ^ klei mje\ mgiăm kluôm dhuôm plah wah dua ala ]ar, po\k mlar klei găl mrâo hla\m brua\ hgu\m.

 

- Knhal jih tlam mbruê, ti Anôk brua\ Knu\k kna, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc drông c\hưn leh Êpul bi ala gưl dlông Thông tấn xã PaThết Lao kyua mơ\ng Khua Knơ\ng brua\ Xủnthon Kha\nthavong nga\ khua Êpul hla\k mâo gưl hriê c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ti Việt Nam. Ti mmông drông, K’ia\ng khua knu\k kna Nguyễn Xuân Phúc dla\ng myuôm klei tu\ nga\ brua\ plah wah Thông tấn xã Việt Nam ho\ng êpul bi ala Thông tấn xã Lao. Mb^t ana\n, dla\ng myuôm kơ klei bi hgu\m nga\ brua\ plah wah Thông tấn xã 2 ala c\ar hla\m du\m thu\n êgao K’ia\ng khua knu\k kna bi mkla\: Anôk brua\ hgu\m Việt Nam – Lao sra\ng mjing klei ga\l pioh bi mhria\m klei blu\ Việt leh ana\n klei blu\ Lao kơ du\m gưl hđeh hria\m hra\, sinh viên, phung c\ih klei mrâo mơ\ng 2 ala c\ar, c\ia\ng 2 nah dưi bi đru hdăng ga\p hla\m brua\ hra\ klei mrâo… Xủnthon Kha\nthavong, khua Knơ\ng Thông tấn xã Pathêt Lao brei thâo: thu\n 2015 kơ ana\p jing thu\n Lao mâo lu klei bi mko\ mjing brua\ kđi c\ar yuôm bha\n. Mb^t ana\n bi êdah klei c\ang hmang Knu\k kna leh ana\n Thông tấn xã Việt Nam đru brei kơ Thông tấn xã Lao klei kơ mnuih nga\ brua\, leh ana\n du\m anôk anơ\ng, kdra\p mnơ\ng yua c\ia\ng êdi pioh hâo hưn ja\k kơ du\m klei mâo mko\ mjing yuôm bha\n anei.

 

- Tlam mbruê, ti [uôn pro\ng phu\n New Delhi Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng mâo leh klei bi blu\ hrăm ho\ng Khua knu\k kna Ấn Độ Narendra Modi. Hlăm klei bi blu\ hrăm anăn, Khua knu\k kna Nguyễn Tấn Dũng, lehana\n Khua knu\k kna Narendra Modi [ua\n rơ\ng mđ^ kyar kluôm dhuôm klei hgu\m hlăm djăp mta dua ala ]ar, lehana\n mâo klei bi tu\ ư pro\ng kơ du\m hdră êlan, lehana\n hdră mghaih msir pro\ng kơ klei mđ^ kyar brua\ mje\ mgiăm dua ala ]ar ho\ng klei kla\ lehana\n tu\ dưn h^n hlăm brua\ kđi ]ar, brua\ duh mkra, brua\ l^ng kahan, brua\ kreh knhâo lehana\n brua\ sang hra\ mơar. Dua nah ăt bi tu\ ư bi je\ êrô du\m êpul gru\p pro\ng, lehana\n du\m gưl lehana\n hgu\m hlăm Đảng, Quốc hội lehana\n klei bi je\ êrô mnuih [uôn sang mko\ mjing jê` jê` klei bi k[^n Hgu\m Knu\k kna, Bi trông ]hai kơ hdră êlan ma\ brua\, bi trông ]hai kơ brua\ hgu\m kđi ]ar, bi trông ]hai kơ brua\ l^ng kahan, lehana\n kơ klei hgu\m brua\ duh mkra mnia mblei.

 

- Aguah hruê Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Lak mâo leh mmông drông c\hưn leh ana\n nga\ brua\ ho\ng Êpul nga\ brua\ mơ\ng Knơ\ng pra\k dlông ro\ng la\n (WB) ti Việt Nam kơ brua\ mđ^ klei hd^p mda leh ana\n klei bi mdoh la\n êa wa\l hd^p mda kơ mnuih [uôn sang djuê [ia\ t^ng Dưr leh ana\n kr^ng wa\l Dap Kngư. Ti mmông nga\ brua\, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Dak Lak Đinh Va\n Khiết hưn mthâo leh kơ êpul nga\ brua\ boh klei duh mkra yang [uôn mơ\ng alu\ wa\l. Ara\ anei hla\m wa\l c\ar mâo 47 djuê ana ayo\ng adei dôk hd^p mda hra\m mb^t, ho\ng êbeh 1 êkla\k 800 êbâo c\ô mnuih, hla\m ana\n mâo 35% jing mnuih [uôn sang djuê [ia\. Lu klei bhia\n hd^p  mơ\ng đưm đa\ a\t adôk yua nga\ hma\i djo\ amâo điêt ôh kơ klei bi mdoh la\n êa wa\l hd^p mda. Truh kơ ara\ anei mrâo mâo kno\ng 57% ênoh go\ êsei mâo sang tlô mnei, [ia\ ênoh sang tlô mnei djo\ hnơ\ng c\ua\n ka lu ôh; êbeh 90% sang hra\, sang êa drao duh bi liê nga\ mkra leh sang tlô djo\ ho\ng hnơ\ng; djah djâo ka mkra mjing a\t adôk lu, bohnik ti kr^ng mnuih [uôn sang.

 

- Hruê mbruê, Dhar brua\ mặt trận ]ar kwar ]ar Dak Nông mtru\t mjhar mlan ngă brua\ “Hruê kyua mnuih [un”. Ara\ anei ]ar Dak Nông adôk êbeh 20 êbâo go\ êsei [un, hlăm năn mâo êbeh 2 êbâo 300 go\ êsei ăt dôk hd^p hlăm du\m boh sang t^ rư]. Mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, Mặt trân ]ar kwar Dak Nông iêu mguôp leh mâo giăm 3 êklai prăk pioh đru ru\ mdơ\ng, mkra w^t 72 boh sang bi đru lehana\n mđup 1.150 hnư mnơ\ng kơ du\m go\ êsei [un. Lê Đình Nhung, K’ia\ng khua kia\ kriê Êpul hgu\m Phung hlăk ai ba ana\p êlâo dih ]ar Dak Nông brei thâo:“Mâo klei đru mơ\ng brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l lehana\n klei đru mơ\ng du\m go\ êsei, snăn ara\ anei mâo bi leh brua\ mdơ\ng sang kơ mnuih knap m`ai hlăm êpul. Boh nik ara\ anei, ho\ng prăk bi đru mâo đru leh kơ phung hla\m êpul 10 po\k hdruôm hra\ mkiêt mkriêm prăk grăp hdruôm 3 êklăk prăk… Anei jing klei đru mđ^ ai mnuih hla\m êpul hgu\m, mjing klei găl kơ digơ\ mơ\ng ênoh prăk điêt ]ia\ng mđ^ kyar klei hd^p mda”.

 

- Mrâo êgao, ti wa\l anôk sang Aê Diê Ka Đơn, c\ar Lâm Đồng mko\ mjing leh klei bi mje\ mjuk brua\ dhar kreh plah wah 2 djuê ana K’Ho ho\ng C|uru dôk hd^p mda ti du\m sa\ hla\m kdriêk. Anei jing gưl c\ia\ng kơ du\m djuê ana ba mdah du\m knhuah dhar kreh mdê hja\n mơ\ng djuê ana pô mse\ si: klei mmui` ênhiang djuê ana, knhuah kdo\, tông c\ing, hgơr, iu\ đ^ng, mb^t ana\n hưn mthâo du\m mnơ\ng [ơ\ng hua\ mâo leh mơ\ng đưm djuê ana pô, knhuah siam mnơ\ng [ơ\ng hua\ mơ\ng 2 djuê ana. Mơ\ng klei bi mje\ mjuk anei, mnuih [uôn sang mâo bi mtuôm duah mđing leh ana\\n mđ^ lar du\m knhuah dhar kreh mâo ma\ mdê hja\n mơ\ng djuê ana pô. Mơ\ng ana\n đru mguôp kriê pioh leh ân\n mđ^ lar boh yuôm bha\n knhuah dhar kreh ja\k siam mơ\ng du\m djuê ana dôk hd^p hla\m kdriêk Đơn Dương.

 

- Knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Lý Sơn, ]ar Quảng Ngãi blei leh 50 tôn braih pioh do\ng đru kơ mnuih [uôn sang tơdah êa ks^ poh ya\ ktang hlăm sui hruê. Ho\ng ênoh braih anei, giăm 22 êbâo ]ô mnuih [uôn sang hlăm plao ks^ amâo mâo lo\ hn^ng ôh kơ klei k[ah braih tơdah êjai wưng ka lo\ dưi je\ êrô ho\ng la\n hang hlăm du\m yăn hjăn ang^n êbu\ mse\ si du\m thu\n êlâo. Ara\ anei, brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Lý Sơn ăt mtru\t mjhar mnuih [uôn sang bi mkăp pioh braih mkue#, djam mtam hlăm yăn hjan ang^n êbu\ thu\n anei.

 

- Leh êbeh sa mlan t^ng mơ\ng hruê po\k nga\ Hdra\ tlo\ waccin mgang klei rua\ M[le\ sruê – Rubella amâo liê pra\k ka\k ôh truh kơ hruê 26/10, kluôm ala mâo leh 56/63 c\ar, [uôn pro\ng po\k nga\ brua\ tlo\ mgang kơ hđeh mơ\ng 1 – 14 thu\n. Hluê nga\ klei g^t gai mơ\ng Phu\n brua\ mdrao mgu\n, lu c\ar, [uôn pro\ng po\k nga\ leh brua\ tlo\ mgang kơ du\m kr^ng taih kbưi, kr^ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ leh ana\n kr^ng sia\ knông la\n ho\ng lu klei dleh dlan hla\m brua\ du\ mdia\ng ba, ra\ng kriê waccin leh ana\n iêo lac\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ba phung hđeh nao tlo\ mgang êlâo.

 

  Klei mrâo ala tac\ êngao:

 

- Klei bi k[^n bruă duh mkra Kr^ng wa\l Islam (WIEF) gưl tal 10 hruê mbruê mphu\n po\k leh ti Dubai, Du\m ala ]ar Arập hluh lir, mâo klei nao ai mơ\ng êbeh 2.700 êpul bi ala hriê mơ\ng êbeh 100 ala ]ar, k`ăm bi trông ]hai Klei m^n mjing bi đru hgu\m kyua klei đ^ kyar bruă duh mkra. Hdră k`ăm mơ\ng klei bi k[^n thu\n anei ana\n jing mjing klei găl mđ^ kyar amâo djo\ kno\ng kr^ng wa\l Islam đui] ôh, [ia\dah kluôm boh lăn.

 

- Hruê mbruê, Đức iêo mthưr mđ^ ktang klei đru brei ho\ng du\m ala ]ar riêng gah mơ\ng Syria, anôk hlăk mâo klei bi mblah ngă, ngă du\m êklăk ]ô mnuih đue# mơ\ng klei bi mblah nga\ nao dôk kơ du\m ala ]ar riêng gah mse\ si: Libăng, Jordan leh ana\n Thổ Nhĩ Kỳ. Blu\ hrăm ti ana\p klei bi k[^n quốc tế kơ mnuih đue# mơ\ng klei bi mblah ngă Syria ti Berlin ala ]ar Đức, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Frank Walter Steinmeier iêo mthưr êpul êya quốc tế bi mđing dlăng h^n kơ klei hơ^t kjăp mơ\ng du\m ala ]ar tu\ jum mnuih đue# mơ\ng klei mblah ngă.

- Hruê 27/10, Khua phu\n bruă ho\ng ala ta] êngao Nga Sergei Lavrov brei thâo; ala ]ar anei amra tu\ yap boh tu\ dưn klei ruah khua Quốc hội êlâo kơ hruê mlan bi k]ah mrâo mko\ mjing ti Ucraina, khă gơ\ klei ruah khua anei amâo mâo mko\ mjing kluôm kr^ng lăn Ucraina ôh. Lavrov bi êdah klei ]ang hmang Quốc hội mrâo mơ\ng Ucraina ana\p dưi msir mghaih du\m hdră bruă ala ]ar anei hlăk tlă ana\p leh ana\n knu\k kna mrâo mơ\ng Ucraina amra mko\ mjing klei bi blu\ hrăm djuê ana hluê si klei bi tu\ ư leh ti Minsk hlăk mlan êlâo.

 

- Aguah mbruê, ti [uôn pro\ng phu\n Vientian ala ]ar Lào, mphu\n po\k klei bi k[^n bruă ngăn prăk thu\n 2013-2014, k`ăm t^ng knăl boh tu\ dưn mâo ba w^t mơ\ng bruă ngăn prăk hlăm wưng êgao leh ana\n bi trông ]hai hdră ngă brua\ hlăm wưng kơ ana\p. Blu\ hrăm ti anôk bi k[^n, Khua knu\k kna Thoongsing Thammavong hơê] h’mưi leh ana\n mni m’uăn kơ bruă ngăn prăk Lào mâo ba w^t leh du\m boh tu\ dưn pro\ng pr^n hlăm hla\m wưng êgao, hlăm ana\n mâo bruă msir mghaih nư knu\k kna leh ana\n mâo leh djăp ênu\m du\m ênoh pra\k ]ia\ng yua.

 

- Hruê 27/10, êpul brua\ djo\ tuôm Ấn Độ prăp êmiêt mbe\ mđue# mnuih [uôn sang leh ana\n mkăp pioh mnơ\ng [ơ\ng huă ]ia\ng kdơ\ng gang ho\ng ang^n êbu\ Nilofar ana\p đue# nao hlăm hang ks^ kwar Yu\ ala ]ar anei. Knơ\ng bruă đăo knăl yan adiê Ấn Độ brei thâo; ang^n êbu\ Nilofar ara\ anei hnơ\ng ktang ang^n đue# nao truh 125 km hlăm 1 m’mông, hluê si t^ng knăl amra tuh nao hlăm bang Gujarat ala ]ar Ấn Độ hlăm aguah hruê 1/11. Ara\ anei mnuih [uôn sang hd^p tuê hang ks^ ti bang Gujarat mbe\ mđue# leh mơ\ng aguah hruê mbruê. Êngao kơnăn, l^ng k’han Ấn Độ ăt dôk hlăm klei răng mprăp ti Gujarat hlăm bruă kdơ\ng gang ho\ng klei ang^n êbu\.

 

- Hruê mbruê, klei bi drăm êdeh êdâo kjham ti [uôn pro\ng  Sao Paulo ala ]ar Brazil ngă [ia\ êdi 10 ]ô mnuih djiê, 20 ]ô mnuih mka\n êka. Klei bi drăm êdeh mâo hla\k êdeh ôtô mdiăng phung hđeh hriăm hră hiu ]hưn tlă drăm kơ êdeh du\ mdiăng mnơ\ng. Leh klei bi drăm êdeh pro\ng mdiăng êa pra^ hlo\ng pui [ơ\ng. Êpul nga\ brua\ truih mdjiê pui [ơ\ng lui] 2 m’mông kơh dưi truih mdjiê pui [ơ\ng. K’han ksiêm alu\ wa\l brei thâo: ara\ anei ka thâo klă ôh ana\n 10 ]ô mnuih djiê anei, hlăm ênoh mnuih djiê ana\n mâo 6 ]ô hđeh hriăm hră leh ana\n 4 ]ô nai mtô. Bi phung êka dưi ba nao leh kơ sang êa drao mdrao mgu\n.