Dôk ti anăp sang gưl 4 prŏng siam, hmư̆ ênai phung hđeh dria dria hlăp hlăm tač, H’Pé Niê ti ƀuôn Trí, să Ƀuôn Đon, čar Dak Lak mgei ai tiê tơdah bi msĕ klei hdĭp trei mđăo hruê anei leh anăn dŭm thŭn mlan ƀuôn sang adôk lu klei ư̆ êpa, êlan klông amâo găl jăk, klei hdĭp dleh dlan duah mnơ̆ng ƀơ̆ng huă. Hŏng ñu, klei bi mlih ară anei, amâo djŏ knŏng jing pưk sang kjăp amâodah êlan prŏng ôh, ƀiădah ƀuh klei êđăp ênang, đăo knang tơdah mnuih ƀuôn sang mâo Đảng, Knŭk kna, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl kriê dlăng, mâo hdră duh ƀơ̆ng kjăp.

Mơ̆ng anăn, mnuih ƀuôn sang ti knông lăn msĕ si H’Pé Niê hơĭt ai tiê hdĭp ti ƀuôn sang, krơ̆ng kjăp ai tiê mnuih ƀuôn sang ti krĭng knông lăn.

 “Ară anei mnuih ƀuôn sang mâo klei hdĭp êđăp ênang leh. Mdrao mgŭn, sang hră, êlan klông... mâo leh djăp mta, jing trei mđao, jăk mơak leh.”

Klei hơ̆k mơak mơ̆ng H’Pé Niê ăt jing klei msĕ hlăm lu gŏ êsei mnuih djuê ƀiă ti Dak Lak leh dŭm thŭn mlan dưi dưn hdră êlan đru mđĭ kyar bruă duh mkra, bi hrŏ ƀun kjăp. Mơ̆ng klei mĭn “đru tal êlâo”, alŭ wăl bi mlih jing hdră duh ƀơ̆ng sui, kơrŭ wĭt ai ktang hlăm yang ƀuôn. Mơ̆ng ênoh prăk brei čan hŏng klei hrăm mbĭt mơ̆ng jih bruă kđi čar nah gŭ, lu gŏ êsei mnuih ƀuôn sang jhŏng yua klei kreh knhâo hdră mnêč hlăm bruă mkra mjing, mđĭ kyar bruă duh mkra gŏ sang, grăp knhuang gĭr ktưn tlaih ƀun.

 Truh mlan 5 thŭn 2026, kluôm čar Dak Lak mâo êbeh 833.500 gŏ êsei. Hlăm anăn adôk êbeh 34 êbâo gŏ êsei ƀun, mâo ênoh 4,13%, hjăn gŏ êsei ƀun krĭng mnuih djuê ƀiă adôk hlăm brô 10%. Hlăm wưng anei, Dak Lak bi mklă bi hrŏ ƀun lŏ dơ̆ng jing sa hlăm dŭm bruă klam kđi čar yuôm bhăn mrô sa, hŏng klei kñăm bi hrŏ ênoh gŏ êsei ƀun hlăm mnuih djuê ƀiă mơ̆ng 3% kơ dlông grăp thŭn. Čiăng dưi ngă klei kñăm anei, bruă klam mơ̆ng jih bruă kđi čar nah gŭ dưi bi mklă jing phŭn.

H’Đa Nê Byă,  Khua dlăng bruă Đảng Ƀuôn Đon, să Ƀuôn Đon, čar Dak Lak brei thâo, bruă bi hrŏ ƀun hlăm ƀuôn dôk dưi mđing dlăng mrô sa, jao bruă klam klă klơ̆ng kơ grăp čô đảng viên, grăp čô knuă druh čiăng đru kơ dŭm gŏ êsei ƀun.

 “Hmei kƀĭn mđĭ bruă hâo hưn mtô mblang, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang hgŭm hlăm dŭm hdră bi lông ktưn khăp kơ ala čar, msĕ si hdră mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo. Dŭm anôk bruă kriê dlăng, êpul hgŭm ti alŭ, ƀuôn ăt mprăp kơ hdră duh ƀơ̆ng, đru kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ kyar bruă duh mkra gŏ sang čiăng tlaih ƀun kjăp.”

 Hŏng klei mđĭ kyar bruă duh mkra, Dak Lak mđing bi liê bruă mtô bi hriăm, mđĭ klei thâo săng mnuih ƀuôn sang kñăm bi kjăp “klei mĭn mnuih ƀuôn sang” ti krĭng taih kbưi, boh nik krĭng knông lăn.

 Ti dŭm să knông lăn leh anăn  giăm krĭng wăl knông lăn nah Yŭ čar Dak Lak, lu hdră bruă sang hră hnơ̆ng prŏng dôk mjêč dưi mkŏ mjing. Wưng 2025-2030, Dak Lak mâo Đảng, Knŭk kna bi liê êbeh 485 êklai prăk čiăng mdơ̆ng 5 boh sang hră  knŭk kna rông ba mlir gưl.

Lê Thanh Sơn,  K’iăng Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Ƀuôn Đon brei thâo, sang hră mlir gưl ti să mâo ênoh bi liê êbeh 158 êklai prăk, djăp klei čiăng hriăm kơ êbeh 1.150 čô hđeh sang hră. Anei amâo djŏ knŏng jing hdră bruă mtô bi hriăm ôh ƀiădah lŏ jing hdră êlan đru kơ klei hdĭp mda ala ƀuôn yuôm bhăn sui.

 “Hdră bruă anei srăng mjing klei găl hriăm hră jăk hĭn kơ anak čô mnuih djuê ƀiă, mbĭt anăn đru kơ mnuih ƀuôn sang hơĭt klei mă bruă knuă, hdĭp hlăm ƀuôn sang, mđĭ kyar bruă duh mkra leh anăn hrăm mbĭt răng mgang knông lăn.”

 Tơdah klei hdĭp mda ƀrư̆ hơĭt, klei đăo knang mnuih ƀuôn sang hŏng Đảng leh anăn Knŭk kna ăt dưi mkra mđĭ. Ti lu ƀuôn sang, phung khua mduôn, phung mâo kơhưm jing leh êpul kmeh gơ̆ng hlăm bruă mtô mblang, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang mđĭ klei thâo răng ti anăp klei hiu mčeh luar, bi kah mbha êpul bi hgŭm djuê ana. Bàn Tôn Nhất, pô mâo kơhưm ti să Ea M’Droh, čar Dak Lak brei thâo. bruă răng mgang kơ klei mĭn čiăng răng mgang klei êđăp ênang ƀuôn sang dưi ngă nanao:

 “Kâo khăng mtrŭt mjhar mnuih djuê ƀiă brei thâo răng, amâo hmư̆ ôh klei phung jhat mplư bi kdơ̆ng hŏng Knŭk kna. Kyua ngă jăk bruă čung ba mnuih ƀuôn sang kyua anăn mnuih ƀuôn sang tinei ngă jăk nanao hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng, hdră bhiăn Knŭk kna.”

Leh giăm 40 thŭn ngă klei mlih mrâo, klei hdĭp mda bruă duh mkra- ala ƀuôn ti lu ƀuôn sang krĭng taih kbưi ti Dak Lak mâo leh klei bi mlih klă mngač. Dŭm ktuê êlan mrâo, dŭm gru hmô hdră duh ƀơ̆ng tŭ dưn, dŭm boh sang hră dôk mkŏ mjing ti krĭng knông lăn amâo djŏ knŏng bi mlih  krĭng ƀuôn sang mnuih djuê ƀiă ôh ƀiădah lŏ đru mđĭ klei đăo knang mơ̆ng yang ƀuôn hŏng Đảng, Knŭk kna.

Hlue si Nguyễn Hoàng Giang,  Khua Knơ̆ng bruă djuê ana leh anăn klei đăo čar Dak Lak, hlăm wưng 2021-2025, mâo êbeh 8.000 êklai prăk bi liê kơ dŭm hdră kñăm ala čar dưi mbha kơ dŭm alŭ wăl hlăm čar (mâo wăt čar Phú Yên hđăp). Hlăm wưng 2026 – 2030, alŭ wăl srăng lŏ dơ̆ng pŏk ngă tŭ dưn Hdră kñăm ala čar, mguôp hŏng mđĭ kyar bruă duh mkra hŏng klei răng mgang dhar kreh leh anăn rơ̆ng êđăp ênang ala ƀuôn.

 “Hŏng Dak Lak leh anăn krĭng wăl Lăn Dap Kngư, bruă djuê ana leh anăn klei đăo jing tur knơ̆ng kơ klei hơĭt kjăp kđi čar, ala ƀuôn leh anăn ăt jing boh kdrŭt kơ klei mđĭ kyar hơĭt kjăp. Tơdah dŭm hdră êlan dưi pŏk ngă jăk plah wah mđĭ kyar bruă duh mkra, răng mgang dhar kreh leh anăn rơ̆ng êđăp ênang ala ƀuôn srăng mjing tur knơ̆ng kjăp kơ alŭ wăl mđĭ lar klei găl, krơ̆ng klei kjăp leh anăn  mđĭ klei đăo knang mnuih ƀuôn sang hlăm hdră êlan mơ̆ng Đảng, Knŭk kna.”

Boh sĭt ti Dak Lak brei ƀuh, kriê dlăng klei hdĭp mda mnuih djuê ƀiă, mjing hdră duh ƀơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang jing hdră msir klă klơ̆ng čiăng krơ̆ng kjăp  kđi čar mơ̆ng nah gŭ. Anei ăt jing tur knơ̆ng yuôm bhăn čiăng mđĭ klei bi hgŭm jih jang djuê ana, mkŏ mjing kjăp “klei mĭn mnuih ƀuôn sang” ti krĭng Lăn Dap Kngư./.