VOV4. Êđê - {uôn sang ara\ anei [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar, klei m^n kơ klei mta\p mđơr êkei mniê hla\m go\ sang [rư\ hruê [rư\ dưi mâo phung êkei dla\ng ho\ng klei mdê leh ana\n mngac\ tac\ h^n mơh. Thâo : mo# pô hruê hruê tu\ lu klei kp^ amâo mâo djo\ [ia\ ôh mơ\ng du\m brua\ yang [uôn, lu phung êkei ]o\ng bi mlih leh klei m^n pô “ ung kno\ng nga\ brua\ p’pro\ng” ho\ng klei m^n đ^ kyar snei: “ brua\ pưk sang jing brua\ nga\ mb^t”. Drei hmư\ lăng klei di`u lac\:

     -  Kâo m^n hla\m go\ sang, brua\ bi mbha kơ jih 2 ]ô sna\n sra\ng djo\ guôp h^n kyua brua\ mơ\ng gra\p ]ô jing mse\ s’a^.

     -  Sang jing sang mb^t, kyua ana\n jing brua\ mb^t mơ\ng 2 ung mo#, phung ung c\ia\ng đru nga\ brua\ brua\ ho\ng mo# pô.

     -  Gra\p hruê, phung êkei c\ia\ng bi đru nga\ brua\ ho\ng phung mniê mse\ si: đru boh ]hum ao, rao ]hiên mngan. Dja\p mta brua\ bi mta\p mđơr mb^t s’a^, amâo mâo klei hê` ôh.

       {ia\, klei na\ng ênguôt, ana\n amâo mâo djo\ klei m^n mơ\ng jih jang phung êkei ôh. Amâo mâo djo\ [ia\ ôh phung êkei mdưm pô jing khua hla\m go\ sang leh ana\n la] snei: Brua\ kriê dla\ng kơ go\ sang jing brua\ mơ\ng phung mniê. Nao sang c\ơ mnia, tu\k kna\ êsei djam, boh ]hum ao, huai kih bi mdoh pưk sang, ata\t drông anak nao sang hra\ m’ar… du\m brua\ amâo mâo ana\n hla\m go\ sang leh leh ana\n hla\k nga\ kơ lu phung mniê le\ hla\m klei ru\ng răng, êma\n êmik. Kyua a\t mse\ si ung mơh, phung mo#, phung amai adei mniê lo\ mâo brua\ pô, brua\ yang [uôn. Sa hruê 8 mmông ti anôk ma\ brua\ leh ana\n w^t kơ sang lo\ mđing dla\ng kơ ung kơ anak, lu phung mniê amâo lo\ mâo mmông kơ du\m brua\ pô ]ia\ng nga\. Klei mta\p mđơr bi kpleh leh dơ\ng mơ\ng du\m brua\ dla\ng mse\ si điêt ana\n hla\m go\ sang. Lu phung mniê lac\ snei: Di`u ]ia\ng mâo klei đru mơ\ng ung pô, ]ia\ng dưi nga\ leh brua\ jing sa ]ô mo#, sa c\ô am^ [ia\ amâo mâo tu\ lu klei kp^ ôh.

      - Jing mniê, kâo ]ia\ng hmang, ung kjar anak aneh mâo klei đru ho\ng kâo du\m brua\ hla\m pưk sang.

     - Kâo ]ia\ng hmang ung pô thâo mđing dla\ng kơ mo# anak lu h^n leh ana\n thâo bi đru nga\ du\m brua\ hla\m sang.

     - Klei kâo ]ia\ng êdi kơ sa ]ô ung êdei adih, ana\n jing `u thâo đru kâo hla\m brua\ pưk sang, thâo bi pap brei kơ du\m brua\ êngao yang [uôn mơ\ng mo# leh ana\n mđing hmư\ kơ klei blu\ a\t mse\ mơh klei hd^p mdê hja\n mơ\ng mo# mâo [ia\.

     Hluê si phung thơ\ng kơ brua\ ksiêm hria\m kơ klei m^n, adôk mâo du\m go\ sang đ^ kyar mrao mrang leh klei hd^p ti ala ]ar drei dôk ka mâo klei thâo săng jk kla\ ôh kơ klei mta\p mđơr êkei mniê, kha\ mâo leh lu klei bi mlih ana\n jing kyua 2 t^ng ka mâo klei [uh sang mse\. Kyua ana\n, du\m kruôp ung mo# brei bi dôk mb^t ]ia\ng bi ya\l dliê yơh kơ du\m klei ]ia\ng, klei m^n kơ brua\ nga\ mơ\ng pô hla\m go\ sang. S^t drei thâo sa\ng kla\ kơ du\m klei ktro\ mo# pô hla\k dôk nga\, dôk đua klam sna\n phung ung sra\ng mâo du\m klei bi mlih djo\ guôp. Bi t^ng kơ mniê, klei thâo m^n,  klei blu\ tlao nao hriê ja\k m’ak jing klia\ng ]ia\ng kơ di`u dưi mâo klei đru s^t êm^t mơ\ng ung. Thạc sĩ Tâm lý Đào Lê Hoà An, khua hla\m knơ\ng brua\ Trung ương kơ Êpul ksiêm hria\m klei m^n Yang [uôn Việt Nam la]: “ Phung êkei hla\m go\ sang c\ia\ng thâo mđing kriê dla\ng mo# anak ho\ng du\m brua\ nga\ ênang, điêt. Drei dưi đru mo# hla\m du\m brua\ ti pưk sang mse\ si: rao ]hiên mngan, boh ]hum ao hluê ho\ng klei bi mbha djo\ guôp. Sna\n, du\m brua\ hla\m go\ sang s^t n^k sra\ng hdjul h^n leh ana\n sra\ng dul [ia\ klei ktro\ kơ mo# pô. {ia\ phung mniê c\ia\ng thâo blu\ mtru\t mđ^ ai leh ana\n mni kơ ung pô”.

      Hla\m klei hd^p go\ sang ênuk ara\ anei, tơ phung mniê dưi mâo klei bi mpu\ leh ana\n mâo bi đru mơ\ng du\m brua\ đơ điêt đui], mmông ana\n sra\ng kla\ s^t mâo klei mta\p mđơr êkei mniê.

                                                BTV: H’Nga.