VOV4.Êđê –Lu klei bi hmô siam, klei ya\l dliê mgei ai tiê kơ phung knua\ druh, l^ng kahan Awa Hô jih ai tiê kyua mnuih [uôn sang, ma\ brua\ ti kr^ng dôk bluh mâo klei rua\ tưp hla\k dôk hưn mthâo lar bra hla\m êpul êya yang [uôn. Phung kahan ra\ng mgang knông la\n, phung nai aê mdrao kahan jing leh phung kahan ti kdra\n bi kdơ\ng mblah, gang mkhư\ ho\ng klei rua\, mpra\p ai tla\ ana\p ho\ng du\m klei truh ju\ jhat lehana\n klei hu^ sra\ng tưp klei rua\ jing pro\ng êdi, ]ia\ng kriê dla\ng klei suaih pral kơ mnuih [uôn sang mse\ si mnuih hla\m go\ sang, ga\p djuê pô.

Êbeh 20  hruê êgao Thượng tá Lê Xuân Tuyến, pô ngă bruă kđi ]ar Tiểu đoàn 2, Sang hră l^ng kahan (Êpul kahan mrô 1) dôk jưh ti ]ar Ninh Bình ka w^t ho\ng go\ êsei mơh. Bruă ngă mơ\ng ayo\ng lehana\n [^ng găp ana\n jing mdiăng ba, tu\ drông, dăp anôk dôk huă [ơ\ng, đih mdei kơ mnuih [uôn sang w^t mơ\ng kr^ng mâo klei ruă. Aguah ưm kgu\ mơ\ng 5 m’mông ]ia\ng prăp êmiêt mnơ\ng [ơ\ng huă kơ giăm 700 ]ô mnuih bi ktlah, nao tu\ drông mnuih [uôn sang đue# w^t amâo uê` yang hruê amâo dah mlam, prăp êmiêt du\m mta bruă ]ia\ng ksiêm dlăng klei suaih pral, xét nghiệm, kah mta hluê djo\ hdră mtru\n. Du\m bruă ngă k]ah jao mrâo mrang mdê mơh ho\ng du\m hdră bruă êlâo dih, amâo djo\ kno\ng sua^ êmăn đui] ôh, [ia\dah ana\p tuôm ho\ng tưp lar klei ruă đ^ h^n. Mdê mnuih mdê bruă ngă, phung knuă druh, l^ng kahan bi hluê ngă djo\ si hdră mtru\n, ksă êmă, jih ai tiê hlăm bruă đru mnuih [uôn sang. Mă klei m’ak mơ\ng mnuih [uôn sang jing klei m’ak kơ pô, Thượng tá Lê Xuân Tuyến brei thâo:

“Klei kâo năng hdơr ho\ng mnuih [uôn sang êlâo kơ mnuih [uôn sang jih wưng bi ktlah, ana\n jing du\m asa\p la] jăk mơ\ng mnuih [uôn sang ho\ng phung l^ng kahan hlăm bruă đru leh mnuih [uôn sang lehana\n hmei [uh anei jing klei kdrưh k’ang, klei hưn ktưn lehana\n ]ih pioh ai tiê khăp ]ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang ho\ng l^ng kahan ăt mse\ mơh knuă druh l^ng kahan hmei”.

Ai tiê mkhư\ gang klei ruă mse\ si mblah roh lehana\n klei ngă bruă kriêp mliêp mơ\ng phung knuă druh l^ng kahan ti du\m êtuh anôk bi ktlah, grăp mta bruă digơ\ đru mnuih [uôn sang mâo mnuih [uôn sang ]ih pioh. Êbeh 36 êbâo 700 ]ô mnuih bi ktlah ti du\m anôk bi ktlah klin sa anôk mơ\ng phung l^ng kahan sơnăn du\m ana\n mơh ai tiê khăp ]ia\ng, mpu\ mđ^ ho\ng phung knuă druh, l^ng kahan awa Hồ. Ara\ anei jih jang l^ng kahan mâo 110 anôk bi ktlah klin sa anôk hlăk lo\ dơ\ng bi ktlah lehana\n ksiêm dlăng êbeh 18 êbâo ]ô mnuih [uôn sang. Grăp anôk bi ktlah doh mnga], phung l^ng kahan đru hgu\m ksă êmă, djo\ hnơ\ng ]ua\n, grăp blư\ huă [ơ\ng h’uh mđao klei khăp ]ia\ng… Mâo đađa mnuih [uôn sang amâo ]ia\ng hluê ngă, [ia\dah leh thâo săng klă bruă ngă mơ\ng phung l^ng kahan ]ia\ng kriê dlăng klei suaih pral kơ asei mlei pô, go\ êsei digơ\ lehana\n [uh klă bruă ngă mơ\ng phung digơ\, jih ai tiê kyua mnuih [uôn sang ngă bruă, mnuih [uôn sang mpu\ mđ^ kơ ai tiê khăp ]ia\ng mơ\ng digơ\, lehana\n l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang sa ai tiê mkhư\ gang klei ruă Covid-19. Mnuih [uôn sang hlăk bi ktlah ti alu\ wa\l bi ktlah klin sa anôk mơ\ng kahan alu\ 7 brei thâo:

“Phung l^ng kahan, phung y, bác sĩ đru kâo klam mnơ\ng dhơ\ng brei kâo nao kơ adu\ lehana\n mjing klei găl kơ hmei mâo anôk dôk mdei doh mnga], mâo klei huă [ơ\ng jăk j^n lehana\n tăp năng lo\ bi mlih du\m mta mnơ\ng [ơ\\ng djo\ đo\k k[ông ho\ng pô. Kâo [uh ai tiê khăp ]ia\ng yuôm h^n kơ mah”.

Amâo djo\ kno\ng ti du\m êtuh anôk bi ktlah klin sa anôk, ti du\m boh sang hră, du\m anôk bruă, alu\ wa\l l^ng kahan đui] ôh, [ia\dah du\m kr^ng knông lăn, l^ng kahan răng mgang knông lăn kah mbha du\m êbâo anôk bruă ksiêm dlăng ti du\m [a\ng jang knông lăn, êlan lăn ]ia\ng mkhư\ gang klei ruă tưp lar. Knông lăn Việt Nam – Trung Quốc kah mbha 535 êpul, knông lăn Việt Nam Campuchia kah mbha 352 êpul lehana\n knông lăn Việt Nam Lào mâo 271 êpul. Trung tướng Phùng Sỹ Tấn, k’iăng khua đru k]e\ bruă l^ng kahan, l^ng kahan yang [uôn Việt Nam brei thâo kdrê] tal 2 bruă mkhư\ gang klei ruă, l^ng kahan srăng mđ^ h^n anôk bi ktlah truh 140 anôk, djăp anôk dôk kơ hlăm brô 45 êbâo ]ô mnuih:

“L^ng kahan ba yua mta bhiăn g^t gai hluê mta bhiăn ênuk blah ngă mơ\ng wưng hluê ngă hdră bruă mkhư\ gang klei ruă tưp Covid-19. Leh wưng tal 1, hmei mă klei hriăm, sơnăn k]ưm wưng tal 2, hmei hluê ngă mta bhiăn anei klă mnga] h^n, mâo boh tu\ dưn h^n. Knơ\ng bruă l^ng kahan du\m alu\ wa\l, phu\n bruă l^ng kahan răng mgang knông lăn lehana\n binh chủng ksiêm hriăm klei g^t gai mơ\ng khua Phu\n bruă răng mgang ala ]ar, Phu\n bruă đru k]e\ bruă hluê ngă bruă kah mbha, bruă kah mbha anei mâo khua knu\k kna bi mklă jing g^t gai prăp êmiêt du\m anôk bi ktlah, hluê ngă klei bi ktlah klin sa anôk mơ\ng knơ\ng bruă l^ng kahan du\m alu\ wa\l g^t gai kah mbha ]ia\ng mguôp mb^t ho\ng du\m alu\ wa\l”.

Hruê mlan êgao, du\m êbâo ]ô knuă druh, l^ng kahan jang anôk kơ mnuih [uôn sang lehana\n jih ai tiê đru mnuih [uôn sang ti du\m anôk bi ktlah klin sa anôk. Bi ti alu\ wa\l knông lăn, du\m êbâo ]ô knuă druh l^ng kahan hlăk dôk đăm hlăm dliê ho\ng klei yan adiê amâo mâo jăk siă suôr ho\ng anôk bruă kriê dlăng ]ia\ng gak răng amâo brei mnuih mơ\ng kr^ng mâo klei ruă mu\t dôk soh ho\ng hdră bhiăn, đru mguôp mkhư\ gang klei rua\ tưp Covid-19 tưp lar mơ\ng mbah [a\ng knông lăn mtam…

H’Mrư pô ]ih hlo\ng răk