VOV4.Êđê - Kdrăp mrâo hlăk dôk bi mlih pral djăp mta ra klei mâo hlăm klei hdĭp. Ti čar Kon Tum, dŭm êpul êya mnuih ƀuôn sang ăt ƀrư̆ ƀrư̆ ba yua kdrăp mrâo đru kơ hdră kriê dlăng dliê ba wĭt klei tŭ dưn, mkiêt mkriêm hruê mmông lehanăn mnuih mă bruă.

Sa hruê knhal jih mlan 4, ti gŭ êyui dliê mtah êđăp hlăm kdrêč răng mgang dliê Tu Bra A, êpul phăn jao răng mgang dliê ƀuôn ViChiring ti să Hiếu, kdriêk Kon Plông ngă bruă ksiêm dlăng răng mgang dliê. Giăm 10 čô mnuih hŏng đĭng blŭ thâo mĭn, hdruôm mơar čih điêt, giê masin mkă, ngă bruă bi mklă anôk, čih ênoh kơ ênhă leh anăn ênoh ana kyâo dliê hlăm phần mềm Locus Map. Hluê si ayŏng A Da, phần mềm đru bruă kriê dlăng leh anăn răng mgang dliê mơ̆ng ƀuôn ViChiring găl ênưih hĭn lu êdi. “Tĭng kơ bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng mkŏ dưm hlăm đĭng blŭ phần mềm kơ hla kak dliê, kyua phần mềm anei ayŏng adei hlăm alŭ dưi hiu ksiêm dlăng răng mgang dliê jăk hĭn. Mơ̆ng năn snăn pô ksiêm yap ana kyâo, wăl dliê jing dliê jăk, dliê amâo jăk, wăl dliê hlăm anôk alŭ kriê dlăng, Êngao anăn, mơ̆ng kdrăp GPS, leh ƀuh ana kyâo dliê mâo arăng bi rai snăn pô dưi mkă hnơ̆ng kyâo mơ̆ng ana kyâo dliê arăng bi rai, anôk ana kyâo arăng koh druôm čiăng bi hgŭm hŏng êpul bruă djŏ tuôm duah mă phung bi rai dliê.

Phạm Văn Bình – knuă druh ksiêm dlăng dliê ti să Hiếu, lač, mơ̆ng knhal jih thŭn dih, Keh răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum bi hgŭm hŏng Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kdriêk Kon Plông đru kơ pô dliê jing dŭm êpul, mnuih ƀuôn sang mkŏ dưm phần mềm Locus Map hlăm đĭng blŭ thâo mĭn čiăng kriê dlăng leh anăn răng mgang dliê. Kdrăp ba yua anei amâo liê prăk ôh, ênưih ba yua GPS pral leh anăn djŏ, đru kơ bruă hiu ksiêm dlăng răng mgang dliê. “ Kdrăp ba yua Locus Map găl ênưih hlăm bruă čih ênoh mrô ksiêm dlăng leh anăn ba mơĭt ênoh mrô hlăm đĭng blŭ thâo mĭn. Êngao anăn lŏ đru kơ klei mă rup (rup mâo anôk leh anăn dưi ksiêm dlăng mtam hlăm Locus Map amâo dah Google Earth hlăm đĭng blŭ anôk bruă kriê dlăng amâo dah phung khua gĭt gai ksiêm dlăng dliê). Rup ăt bi êdah klă mmông, anôk mă rup đru kơ bruă ktuê dlăng ênoh mnuih hiu suang dlăng, ênhă dliê, ênoh ana kyâo djŏ klă.”

Phan Thế Vinh – Khua Knơ̆ng bruă Sang čư̆ êa să Hiếi brei thâo, kluôm să ară anei mâo êbeh 16 êbâo ha dliê hrông. Hlăm anăn Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Kon Plông kriê dlăng 13 êbâo ha, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Hiếu 3 êbâo ha, leh anăn 164 êpul gŏ êsei leh anăn êpul êya mnuih ƀuôn sang kriê dlăng êbeh 8 êtuh ha. Ară anei mâo êbeh 1.200 gưl mnuih ƀuôn sang dưi hriăm mjuăt, mkŏ dưm phần mềm Locus Map čiăng kriê dlăng, răng mgang dliê. Phan Thế Vinh lac, bruă ba yua kdrăp mrâo hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê jing bruă êdah kdlưn, klei tŭ klă mngač hĭn.  “Leh Keh răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê Kon Tum leh anăn Anôk bruă răng mgang dliê nao đru kơ mnuih ƀuôn sang  mkŏ dưm phần mềm kriê dlăng leh anăn răng mgang dliê hlăm đĭng blŭ hmei hŏk mơak snăk, anei jing hdră êlan mbĭt mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar ăt msĕ mơh mơ̆ng Knŭk kna. Phần mềm dưi bi đru ktuê dlăng leh anăn hưn nanao boh klei dliê jih hruê mlan čiăng ktuê dlăng. Êlâo dih hiu suang dlăng dliê nanao leh anăn lu mnuih snăn ară anei knŏng ktuê dlăng hlăm đĭng blŭ leh anăn amâo guôn lu mnuih ôh. Sa hruê kăm knŏng čiăng 1 hruê hiu ksiêm dlăng, bi êlâo dih bi mâo 3 truh 4 hruê, bi ară anei ktuê dlăng hlăm phầm mềm đĭng blŭ.

Năng ai dưi bi mklă, bruă ba yua phần mềm Locus Map hlăm bruă kriê dlăng leh anăn răng mgang dliê mơ̆ng Keh răng mgang mđĭ kyar dliê čar Kon Tum leh anăn êpul ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng čar Kon Tum jing hdră ngă djŏ leh anăn djŏ guôp hŏng hdră mđĭ kyar mơ̆ng yang ƀuôn ăt msĕ mơh hdră Knŭk kna amâo dah Dhar bruă dliê kmrơ̆ng Việt Nam tă leh. Phầm mềm ngă bruă tŭ dưn, srăng đru jăk kơ pô dliê hlăm bruă kriê dlăng leh anăn răng mgang dliê, mơ̆ng anăn dŭm kdrăn dliê liă lia ti Lăn Dap Kngư, hlăm anăn mâo čar Kon Tum dưi kriê mgang nanao.