VOV4.Êđê - S^t truh yan hjan ang^n êbu\, hluê ana\n jing klei dôk hu\i hyưt pro\ng kyua hnoh êa Krông Pa đoh nao ga\n kơ alu\ wa\l c\ar Gia Lai [rư\ hruê [rư \klưh rai kjham h^n.

Go\ êsei aduôn Vũ Thị Phương, [uôn sang phu\n ti Thái Bình, hriê dôk ti [uôn Quỳnh Phụ 3, să }ư\ Rcăm, kdrê] giăm ho\ng Lệ Bắc, kdriêk Krông Pa, ]ar Gia Lai hluê hdră hriê mko\ mkra [uôn sang duh [ơ\ng mrâo mơ\ng thu\n 1985. Go\ êsei `u dưi mâo mbha lăn pro\ng hlăm brô 1.800m2 ]ia\ng bi h’^t kjăp klei hd^p mda ti anei. {ia\, klei hd^p mda go\ êsei gơ\ bi mlih jih tuôm ho\ng klei mtu\k mtu\l. Mơ\ng thu\n 2009, klei klưh lăn tuê hang krông Pa tư\ êlam phă lăn hang leh ana\n ara\ anei klưh truh giăm sang aduôn Phương leh.

                         Hang Krông Ba klưh lăn siă ho\ng sang mnuih [uôn sang.

 Anôk lăn mbha pioh dôk ara\ anei kno\ng adôk hlăm brô 100m2 leh ana\n ana\p êa kur proh đue# tơ mâo êa lip pro\ng. Go\ êsei aduôn Phương hlăk gra\p hruê dôk tlă ana\p ho\ng klei hu^ hyưt s^t grăp bliư\ truh yan hjan ang^n êbu\, ]ang hmang dưi mâo đru mbe\ nao dôk kơ anôk mkăn, rơ\ng kjăp klei êđăp ênang kơ go\ êsei: Băng. “ Sang amâo mâo mnuih ôh, sang knong hja\n am^, ho\ng 3 ]ô anak, hma pưk amâo mâo, grăp bliư\ yan hjan êa đ^ pro\ng mse\ s’nei, s’năn klưh lăn yơh, am^ anak hmei hu^ hyưt êdi, [ia\dah amâo thâo b^t ti anôk đue# nao ôh. Gưl êa lip thu\n 2009, knuă druh să ăt brei phung k’han [uôn hriê mbe\ mđue# nao dôk kơ sang riêng gah. Mơ\ng thu\n 2009 truh kơ ara\ anei, grăp thu\n lăn lo\ klưh nao yơh điêt. Kyua ana\n ara\ anei akâo kơ gưl dlông đru brei am^ anak hmei đa”.

            Kbưi ho\ng [uôn Quỳnh Phụ 3 hlăm brô 1km, klei klưh lăn tuê hang Krông Pa ăt hlăk ngă hma^ djo\ kjham kơ klei hd^p mda, bruă duh mkra leh ana\n asei mlei mnuih [uôn sang [uôn Lang, să }ư\ Rcăm. Klei klưh lăn tuê hang Krông Pa ngă lui] du\m êtuh ha lăn duh mkra pla mjing,  kpuh mđung 21 boh msat leh ana\n hlăk arưp kơ pưk sang, klei hd^p mơ\ng êbeh 80 go\ êsei mnuih [uôn sang hlăm [uôn. S^t leh rue# yan hjan êa lip, klei klưh lăn lo\ tư\ êlam h^n phă lăn hang, du\m go\ êsei mnuih [uôn sang hlăm [uôn Lang hu^ hyưt êdi. 

                              Klei klưh lăn ngă lui] lu lăn pla mjing. 

Mnuih [uôn sang lu thu\n akâo leh ho\ng du\m gưl mâo klei djo\ tuôm, [ia\ ăt ka dưi msir mghaih mơh. Nay Thông, dôk ti [uôn Lang, să }ư\ Rcăm, kdriêk Krông Pa, ]ar Gia Lai la]:“ Akâo kơ gưl knu\k kna să leh ana\n ]ar, g^r mjing klei găl đru kơ mnuih [uôn sang, ]ia\ng ba mnuih [uôn sang nao dôk kơ [uôn mrâo ktang ưm ktang jăk. }ia\ng mnuih [uôn sang h’^t kjăp bi duh [ơ\ng. Lăn ala, hma pưk ara\ anei êa kpuh đung jih leh”.

            Ti ktuê hnoh Krông Pa, kbưi êbeh 20km t^ng kơ ako\ êa mkă ho\ng să Rcăm, 170 go\ êsei mnuih [uôn sang ho\ng hlăm brô 900 ]ô mnuih, ti 4 boh [uôn mnuih [uôn sang ti ana\n mơ\ng să Êa Rsai, kdriêk Krông Pa ăt hlăk tlă ana\p ho\ng klei hu^ hyưt kyua klei klưh lăn tuê hang krông. Ti 4 boh [uôn anei, êa krông Pa ăt ngă klưh lăn tư\ êlam siă ho\ng sang mnuih [uôn sang. Thu\n 2012, knu\k kna să Êa Rsai leh ana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm kdriêk Krông Pa mphu\n nga\ hdră bruă mbe\ mđue# mnuih [uôn sang. {ia\ truh kơ ara\ anei, hdră bruă ăt ka ngă rue# leh mơh, alu\ [uôn mrâo ka mâo mơh pui kmlă, êa yua leh ana\n sang hră hriăm, mnuih [uôn sang ka dưi mbe\ nao dôk kơ [uôn mrâo ôh, Phu\n agha ngă êmưt hnui klei anei kyua k[ah prăk yua. Hluê si Hdră mtru\n mrô 623/QĐ –UBND mơ\ng Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Gia Lai dla\ng bi mklă hdră bruă mbe\ mđue# mnuih [uôn sang kr^ng klưh lăn să Êa Rsai wưng thu\n 2012- 2014 mâo ênoh prăk êbeh 17 êklai prăk, hlăm ana\n 70% prăk mơ\ng Trung ương, 30% prăk alu\ wa\l. {ia\, truh jih thu\n 2014, jih wưng hluê ngă, hdră bruă mrâo tu\ mă hlăm brô 8 êklai prăk. 

                  }ia\ng dja\l bi h’^t kjăp klei hd^p mda kơ mnuih [uôn sang, Ngô Tiến Hùng, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Êa Rsai, mâo  klei c\ia\ng akâo s’nei: “ Ara\ anei, hnoh krông Pa `u bi mlih nnao hnoh đoh, 2, 3 thu\n ho\ng anei, `u klưh lăn t^ng anôk mnuih [uôn sang dôk hd^p. Hnơ\ng êa pro\ng, s^t nik klei klưh lăn, êa kur proh leh ana\n klei hma^ djo\ kơ pưk sang mnuih [uôn sang jing pro\ng êdi. Ăt ]ang hmang mâo klei mđing dlăng mơ\ng Knu\k kna ktang ưm ktang jăk”.

            Đinh Xuân Duyên, Khua Adu\ bruă Lo\ hma kdriêk Krông Pa brei thâo: jing alu\ wa\l bi kkuh plah wah kr^ng lăn dap – kr^ng dap kngư, jing kr^ng lăn ]uah êga leh ana\n troh trôk pro\ng, kdriêk Krông Pa jing kr^ng phu\n kơ klei klưh lăn tuê hang Krông Pa. Du\m thu\n giăm anei, klei klưh lăn tuê hang Krông Pa [rư\ hruê [rư\ kjham. Kluôm kdriêk ara\ anei mâo êbeh 280 go\ êsei mnuih [uôn sang ti 5 boh [uôn mơ\ng 2 să }ư\ Rcăm leh ana\n Êa Rsai hlăk tlă ana\p ho\ng klei hu^ hyưt kyua klei klưh lăn. Khă sơnăn, bruă mbe\ mđue# mnuih [uôn sang kbiă đue# mơ\ng kr^ng hu^ hyưt adôk lu klei ka djo\. Kdriêk akâo ho\ng du\m gưl 3 hdră bruă mâo: 2 hdră bruă mbe\ mđue# mnuih [uôn sang ti să }ư\ Rcăm, Êa Rsai leh ana\n 1 hdră bruă ngă guê gang êa Krông Pa ho\ng ênoh prăk bi liê êbeh 320 êklai prăk.

 {ia\dah truh kơ ara\ anei, kno\ng mrâo mâo hdră bruă mbe\ mđue# mnuih [uôn sang ti să Êa Rsai dưi dla\ng bi mklă leh, [ia\ adôk k[ah prăk yua, bi 2 hdră bruă adôk ho\ng ênoh prăk c\ia\ng yua hlăm brô 303 êklai prăk ăt hlăk guôn ]ar leh ana\n Trung ương dla\ng bi mklă. Đinh Xuân Duyên la]: “ T^ng kơ kdriêk, să ăt mâo leh klei kwưh akâo ]ia\ng duh bi liê kơ du\m hdră bruă, [ia\ kyua prăk adôk k[ah ]ia\ng duh bi liê kơ du\m bruă nah gu\. Hmei akâo kơ du\m knơ\ng bruă mơ\ng ]ar, ăt mse\ mơh Trung ương ksiêm dlăng klă boh klei mâo hlăm alu\ wa\l ]ia\ng đru brei prăk kăk hluê ngă du\m hdră bruă mđrăm mb^t, rơ\ng kjăp klei hd^p mda mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l”.

                        Hlăk êjai dôk guôn po\k hluê ngă hdră bruă mbe\ mđue#, mnuih [uôn sang du\m kdriêk t^ng Ngo\ Gia Lai, dôk hd^p ti tuê hnoh Krông Pa ăt lo\ dơ\ng tlă ana\p ho\ng du\m klei hu^ hyưt klưh lăn. Ho\ng klei yan adiê bi mlih, du\m klei bi mlih kơ hnoh đoh, amâo dưi thâo ôh klei hu^ hyưt srăng truh ya hb^l be\ ho\ng du\m êtuh go\ êsei mnuih [uôn sang. Hlăk êjai ana\n, yan hjan ang^n êbu\ thu\n anei truh leh, klei hu^ hyưt kơ klei klưh lăn jing năng brei hưn răng êdi.

                                                                                    H’Nga Êban pô mblang.