VOV4.Êđê - Du\m thu\n êgao, pra\k brei ]an ho\ng mnga hdjul mơ\ng Knơ\ng pra\k đru ba yang [uôn ]ar Daklak đru leh kơ lu go\ êsei [un ga\n hgao klei dleh dlan, bi h’^t kja\p klei hd^p mda, jing anôk jưh knang h’^t kja\p kơ mnuih [un ti nei. Hương Lý, pô ]ih klei mrâo kơ Sang mđung asa\p blu\ VN dôk jưh ti kr^ng Dap kngư mâo leh klei ]ih la] kơ boh tu\ dưn anei mơ\ng boh s^t brua\ duh mkra mnia mblei ti lu go\ êsei [un ti kdriêk Krông Ana.

Sui ho\ng anei du\m thu\n, go\ êsei Y’Duan Ktla ti [uôn }uah, să Êa Ana, kdriêk Krông Ana, ]ar Daklak jing sa hlăm êbeh 340 go\ êsei [un mơ\ng să. Sang mâo  lo\ hma, [ia\dah kyua amâo mâo prăk duh bi liê, go\ êsei `u hd^p nao w^r w^r hlăm klei dleh knap. Klei hd^p mda kla\ s^t bi mlih mơ\ng hla\k thu\n 2013, leh `u jho\ng ma\ ]an 20 êklăk mơ\ng Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn, `u lo\ mkra mlih 5 sao kphê, nga\ 3 sao lo\ pla mdiê leh ana\n lo\ rông u\n, mnu đa. Mâo prăk mb^t ho\ng klei kreh kriăng kno\ng leh 2 thu\n êdei kơ ana\n go\ êsei `u dưi tla leh jih ênoh prăk ]an. Truh kơ ara\ anei bruă duh mkra go\ êsei đ^ kyar leh, klei hd^p mda h’^t kjăp h^n, hrui w^t mâo giăm 180 êklăk prăk hlăm 1 thu\n.

Y’Duan hơ\k m’ak: “ Klei hd^p mda go\ êsei kâo êlâo dih amâo mâo prăk ]ia\ng duh bi liê kriê dlăng kơ kphê leh ana\n rông mnơ\ng ôh, kyua mâo Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn brei ma\ ]an prăk, mơ\ng prăk ana\n go\ êsei duh bi liê ba pla kphê leh ana\n rông mnơ\ng. Truh kơ ara\ anei bruă duh mkra go\ êsei h’^t kjăp leh, mâo mnơ\ng [ơ\ng mnơ\ng pioh”.

Amâo djo\ kno\ng go\ êsei Y’Duan Ktla đui] ôh, [ia\dah du\m êtuh go\ êsei mkăn ti să Êa Ana, kdriêk Krông Ana kpưn đ^ tlaih kơ klei [un [in kyua mâo prăk ma\ c\an mơ\ng Knơ\ng pra\k dlăng ba yang [uôn ]ia\ng mđ^ kyar bruă duh mkra. Mơ\ng ênoh prăk ]an, mb^t ho\ng klei tă ]ua, đru ai mơ\ng brua\ knu\k kna, êpul êya, lu gru hmô bruă duh mkra hluê mdê ho\ng klei mâo ti alu\ wa\l dưi mko\ mjing mđ^ lar boh tu\ dưn hlăm bruă ba yua prăk ]an mse\ si: ba pla kphê, tiêu, mmao ^t, mdiê, rông u\n, rông êmô đru mguôp mhro\ klei [un pral, h’^t kjăp kơ du\m go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ hlăm să.

Y’Pil Êban, K’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Êa Ana, kdriêk Krông Ana brei thâo: “ Mơ\ng ênoh prăk ma\ ]an mơ\ng Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn đru leh lu să ni h’^t kjăp kơ klei êđăp ênang, mđ^ kyar klei hd^p mda mnuih [uôn sang, êlâo dih klei duh bi liê kơ anak aneh nao hriăm hră m’ar ăt dleh dlan, [ia\dah mơ\ng leh mâo knơ\ng prăk brei ]an pioh kơ phung hđeh hriăm hră, sinh viên anak aneh hlăm să ăt mâo klei duh bi liê leh ana\n hriăm hră jăk h^n”.

Truh kơ ara\ anei, Knơ\ng prăk dlăng ba yang ]ar Daklak bi hgu\m ho\ng du\m êpul hgu\m, êpul êya brua\ tu\ krơ\ng kna brei ]an prăk hluê ho\ng êbeh 600 êpul mkiêt mkriêm leh ana\n ma\ ]an prăk, mko\ mjing êbeh 100% anôk nga\ brua\ brei ]an prăk ti du\m să. T^ng kno\ng mơ\ng ako\ thu\n truh kơ ara\ anei, knơ\ng prăk mđ^ ktang bruă brei ]an prăk ho\ng ênoh prăk brei ]an mâo leh êbeh 631 êklai prăk, brei giăm 26 êbâo 500 go\ êsei dưi ]an prăk. Hlăm ana\n, brei giăm 15 êbâo 670 go\ êsei [un, giăm [un leh ana\n tlaih kơ [un dưi ]an prăk ]ia\ng duh bi liê kơ bruă duh mkra, rông mnơ\ng, mđ^ kyar klei hd^p mda. Êbeh 5 êbâo 400 go\ êsei ti kr^ng [uôn sang dưi ]an prăk ]ia\nảnu\ mkra hdră bruă êa doh leh ana\n bi mdoh wa\l anôk hd^p mda. Mơ\ng hdră bruă brei ]an msir mghaih bruă mă mjing leh klei găl kơ êbeh 860 ]ô mnuih mâo nanao bruă ngă. Êbeh 429 go\ êsei mâo klei hd^p dleh dlan dưi ]an prăk brei anak aneh nao hriăm hră…

Nguyễn Tử Ân, Khua Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn ]ar Daklak brei thâo: “ Ho\ng phung knuă druh knơ\ng prăk bi g^r nanao, amâo djo\ kno\ng jing knuă druh brei ]an pra\k đui] ôh, [ia\dah lo\ ngă bruă ]ung ba mtru\t mjhar mnuih [uôn sang dơ\ng, ]ia\ng si be\ ngă mơ\ng ênoh prăk nrei c\an ana\n, pô mtô mblang mtru\t mjhar mnuih [uôn sang hluê ngă hdră mtru\n mơ\ng knu\k kna, ba yua prăk ]an djo\ hdra\,  mâo ba w^t klei tu\ dưn. Mb^t ho\ng ênoh prăk mơ\ng Gưl dlông leh ana\n alu\ wa\l hluê ngă hdră bruă rơ\ng kơ thu\n 2017 mhro\ ênoh go\ êsei [un tru\n mơ\ng 2,5 – 3%”.

Hdră bruă brei ]an prăk mơ\ng Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn ]ar Daklak klă s^t jing klei mđ^ ai yuôm bhăn, jing hdră bruă klă s^t đru kơ ]ar mđ^ kyar bruă duh mkra, yang [uôn. Klei anei bi êdah klă ho\ng bruă go\ êsei [un leh ana\n phung knu\k kna dlăng ba dưi bi h’^t kjăp leh klei hd^p mda, mhro\ [un mâo boh tu\ dưn./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k.