VOV4. Êđê - Hla\m du\m hruê ako\ mlan 3, Lê Tự Thân, anak kluc\ am^ Thứ mơ\ng Đà Nẵng nao truh kơ [uôn pro\ng Tam Kỳ, c\ar Quảng Nam c\ia\ng tria\ng dla\ng Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang, ma\ mơ\ng rup am^ pô. Thận lac\ snei: hdra\ brua\ nga\ mkra c\ia\ng bi mpu\ klei sa\n asei mlei djiê êngia\ `a\t kriêp mơ\ng du\m êtuh êbâo Am^ Việt Nam Jho\ng ktang nga\ kơ `u ktưn hưn h^n kơ am^ pô: “ Knưng rup rue# leh nga\ mkra dla\ng siam êdi, kâo lac\ ja\k kơ Đảng leh ana\n Knu\k kna ru\ mkra leh hdra\ brua\ am^ mâo klei yuôm bha\n êdi c\ia\ng kơ anak c\ô hla\m kluôm ala mđing dla\ng, mta\ mta\n kơ anak c\ô tui hria\m knhuah gru Cách mạng, hdơr nnao kơ ai tiê du\m Am^ Việt Nam jho\ng ktang. Anak c\ô am^ Việt Nam jho\ng ktang kluôm ala a\t hơ\k mơh”.

     Truh kơ mmông anei, mâo gia\m 70 êbâo c\ô am^ hla\m kluôm ala dưi brei mđup ana\n kna\l leh ana\n lo\ dơ\ng tui duah brei ana\n kna\l Am^ Việt Nam jho\ng ktang, hla\m ana\n c\ar Quảng Nam mâo lu êdi ho\ng 11.200 c\ô am^ dưi tu\ yap ana\n kna\l pro\ng yuôm anei. Thu\n 2004, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam po\k klei iêo lac\ mtru\t mjhar klei bi mkrum mguôp nga\ mkra Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang ma\ rup mơ\ng Am^ Nguyễn Thị Thứ. Hdra\ brua\ dưi mdơ\ng nga\ ti C|ư\ Cấm, [uôn pro\ng Tam Kỳ, c\ar Quảng Nam. Thu\n ana\n, ti Sang bi lông mjua\t ktang asei mlei Nguyễn Tri Phương, [uôn pro\ng Đà Nẵng, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mko\ mjing hdra\ bi mje\ mjuk kdo\ mmui` iêo mthưr du\m tal mnuih [uôn sang hgu\m kngan đru mkrum mguôp ru\ mkra Knưng rup. Leh kơ ana\n, ti [uôn pro\ng Hải Phòng, [uôn pro\ng Hồ Chí Minh, Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam mko\ mjing du\m klei mje\ mjuk kdo\ mmui` iêo lac\ mtru\t mjhar du\m êpul brua\, mnuih bi mkrum mguôp pra\k nga\ mkra hdra\ brua\.

     Mnuih [uôn sang hla\m kluôm ala mâo lu brua\ nga\ ja\k siam mđing truh kơ hdra\ brua\ mâo klei yuôm bha\n pro\ng pr^n anei. Êpul hgu\m brua\ mniê Việt Nam mko\ mjing leh hdra\ brua\ iêo mthưr kơ gra\p c\ô amai adei mniê hla\m êpul đru mguôp nga\ mkra Knưng rup. Aduôn Nguyễn Thị Kim Thúy, K’ia\ng khua dla\ng Trung ương Êpul hgu\m brua\ mniê Việt Nam lac\ snei: anei jing hdra\ brua\ bi êdah ai tiê hdơr knga tla ai: “ Du\m gưl mniê Việt Nam dôk hdơr nnao ai tiê mơ\ng du\m phung jho\ng ktang sa\n asei mlei djiê êngia\, Am^ Việt Nam jho\ng ktang. Hmei c\ang hmang hdra\ brua\ Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang – Sa hdra\ brua\ ru\ mdơ\ng mâo klei yuôm bha\n pro\ng pr^n, leh ana\n bi hmô mdah mơ\ng mniê Việt Nam, hdra\ brua\ jing anôk w^t kơ phu\n agha mơ\ng du\m tal mniê Việt Nam.

      Mơ\ng klei bi m^n: “ Am^ jing hnoh êa đoh nnao amâo mâo thâo tuc\, jing mnguh mnga\t la\n c\ar. Am^ kkiêng mơ\ng anôk la\n ala jho\ng ktang, leh ana\n kkiêng du\m c\ô anak jho\ng ktang leh ana\n sra\ng lo\ w^t kơ la\n, kơ c\ư\ êa Việt Nam. Am^ sra\ng hd^p nnao la\ lar, bi mđ^ ai ktang kơ du\m gưl hla\k ai hla\m hdra\ brua\ mko\ mkrta leh ana\n răng mgang la\n c\ar”, mơ\ng Đinh Gia Thắng bi êdah leh ti knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang hla\m kluôm knưng rup mâo boh dlông dơ\ng 18m6, boh pro\ng hluê êlan wat truh 120met, boh kpal klo\ knưng rup anôk pro\ng êdi truh êbeh 24m nga\ mkra ho\ng boh tâo hoa cương. Hla\m lam klo\ knưng rup jing Sang kriê pioh kơ Am^ Việt Nam jho\ng ktang, hưn mthâo kơ gru rup, klei hd^p leh ana\n klei ba myơr tuh êyuh mơ\ng di Am^ ho\ng djuê ana. Klo\ knưng rup phu\n dôk sia\ ho\ng ênao êa pro\ng hla\m brô 1.000m2. Wa\l anôk ru\ mdơ\ng leh ana\n anôk ala jum dar knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang êdah kla\ boh yuôm mơ\ng  knhuah klei m^n đa\o jing anôk c\ia\ng bi hdơr leh ana\n bi [uh du\m boh yuôm dhar kreh mâo leh mơ\ng đưm mơ\ng djuê ana Việt Nam. Ti ana\p wa\l tac\ jing 8 [e\ kmeh ktur krah mjing du\m rup di am^ ti 3 kwar Dưr, Krah, Dhu\ng, du\m mniê êra su\ng adru\ng ti ktuê êlan Trường Sơn. Pô c\ih kac\ rup Đinh Gia Thắng, hla\m Êpul Mỹ thuật Việt Nam, pô ru\ mkra Knưng rup Am^ Việt Naị jho\ng ktang lac\ kơ ai tiê mơ\ng kboh pô snei:“ Klei lac\ kơ Am^ jing klei nga\ mgei ai tiê êdi ho\ng kâo. Klei nga\ mkra knưng rup anei mơ\ng hla\k  c\ih kac\ truh kơ krah ktur mjing ho\ng boh tâo kâo a\t dôk nnao klei mgei ai tiê mơ\ng pô. Đrông hla\m 9 thu\n, hla\m ai tiê kâo a\t mâo nnao klei bi hmư\, bi [uh kơ am^, mơ\ng ana\n kâo bi êdah ti gra\p gru krah, gru ktur mjing gru rup [o# mta am^, gru rup [o# mta mơ\ng du\m c\ô anak mơ\ng kluôm ala hla\k mđing truh kơ am^, bi [uh gru rup amâo djo\ kno\ng gru rup kơ am^ đuic\ ôh [ia\ `u lo\ bi [uh gru rup mơ\ng la\n c\ar”.

     Mơ\ng klei bi m^n tal êlâo Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang jing leh sa hdra\ brua\ mâo hnơ\ng ala c\ar, mâo klei yuôm bha\n kơ h[uê ênuk, kơ knhuah dhar kreh, kơ boh ja\k siam dla\ng. Lê Anh Dũng dôk ti kdriêk Điện Bàn, c\ar Quảng Nam lac\ snei: du\m klei bi mblah răng mgang ala c\ar dlông ro\ng la\n mâo lu Knưng rup jho\ng ktang, [ia\ kno\ng ti Việt Nam mâo knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang:“ Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang c\ia\ng bi mpu\, bi hdơr kơ di Am^ Việt Nam jho\ng ktang, ti dlông sa boh c\ư\ mâo C|ư\ dliê êa juôr kmrơ\ng dliê siam ja\k.  Klei yuôm bha\n jing c\ia\ng mtô bi hria\m sna\n kâo m^n `u amâo mâo djo\ kno\ng kơ gưl hla\k ai đuic\ ôh, [ia\ kơ du\m gưl ênuk. Klei yuôm bha\n pro\ng êdi jing `u rông ba, lo\ dơ\ng c\uê ai tiê trơ\ng bla\k mâo leh mơ\ng đưm kơ du\m gưl mơ\ng du\m ênuk leh ana\n kơ du\m gưl êdei anei. ~u jing gru bi hmô mdah mơ\ng knhuah dhar kreh anak mnuih mơ\ng ai tiê kha\p c\ia\ng kơ la\n c\ar mơ\ng di am^, kha\p c\ia\ng kơ anak, kha\p c\ia\ng kơ la\n c\ar, djuê ana”.

     Knưng rup Am^ Việt Nam jho\ng ktang dưi ru\ mdơ\ng ti C|ư\ Cấm, sa\ Tam Phú, [uôn pro\ng Tam Kỳ, c\ar Quảng Nam jing ai tiê leh ana\n klei bi hdơr pro\ng êlam ho\ng Am^ Việt Nam jho\ng ktang mơ\ng mnuih [uôn sang kluôm ala a\t mse\ mơh mơ\ng knua\ druh, phung c\ih klei mrâo Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, du\m mnuih mphu\n mko\ klei iêo lac\ po\k nga\ hdra\ brua\\.

                                                            BTV: H’Nga.