VOV4.Êđê - Mâo klei tu\ ư mơ\ng Khua knu\k kna, Knơ\ng bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang ]ar Kon Tum hlăk hluê ngă 1 hdră bruă ka tuôm mâo ôh, ana\n jing ba yua ênoh prăk 27 êklai mơ\ng phu\n prăk tla kriê dla\ng wa\l dliê ]ia\ng ngă mkra mnư\ k`ăm kriê mgang wa\l dliê mku\l adôk kno\ng sa anei yơh mơ\ng kluôm ala ti să Đak Mar, kdriêk Đak Hà. Boh s^t brei [uh, mâo mnư\ mnang ]ia\ng bi mkhư\ mgang kơ wa\l dliê pro\ng êbeh 546 ha anei ho\ng du\m alu\ wa\l dôk ăt mse\ mơh hma pưk mơ\ng mnuih [uôn sang jing klei hma\ng hmưi sui leh mơ\ng phung knuă druh, mnuih ngă bruă ti anei kyua klei anei đru bruă kriê dlăng răng mgang dliê mku\l mâo boh tu\ dưn h^n mkă ho\ng du\m mnê] ngă mdê] mdar leh anaưn amao mâo thao hu\i mơ\ng phung tle\ ua\ druôm kyâo.
Ho\ng ênhă pro\ng êbeh 546 ha, dliê mku\l mkuôm Đak Uy ti să Đak Mar, kdriêk Đak Hà mâo hnơ\ng luôm 99,4%, hlăm ana\n hnơ\ng kyâo mku\l mâo êbeh 70%. Nay Y Riu, Khua g^t gai Anôk bruă kriê dlăng dliê mkuôm Đak Uy brei thâo: ênoh kyâo mku\l hlăm dliê Đak Uy jing kyâo mku\l k`^, hluê si mta k]ah ti Hdră mtru\n 32 hruê 30/3/2006 mơ\ng Knu\k kna dăp hlăm êpul IIA jing kyâo bi mkhư\ klei koh druôm ba yua. Hlăm du\m thu\n êgao kyua ênoh kyâo mku\l hlăm sang ]ơ mnia mâo phung ghan mnia hrui blei đ^, mâo wưng đ^ êdi truh du\m êtuh êbâo prăk hlăm 1 kg ngă kơ dliê mku\l Đak Uy mâo n’nao phung tle\ ua\ druôm kyâo ba yua djăp mnê] uă druôm. Nay Y Riu brei thâo:
“ Kyua kyâo mku\l mâo ênoh yuôma anăn phung tle\ ua\ druôm kyâo jing du\m phung hriê mơ\ng djăp anôk, ra` ăt mâo mơh. Di`u yua djăp hdra\ mnê] nga\ mdêc\ mdar, lu êdi hlăm adiê mlam, adiê hjan pro\ng kha\ng mâo mơ\ng 12 – 15 ]ô mnuih. Di`u yua anuă uă ho\ng kngan ngă klei dleh dlan kơ êpul kriê dlăng dliê. Tơdah hmao [uh di`u lo\ w^t bi kdơ\ng ho\ng mnuih ngă bruă mơ\ng Anôk bruă kriê dlăng dliê mkuôm Đak Uy”.
}ia\ng kriê mgang dliê mku\l yuôm hin, mâo wưng brua\ knu\k kna leh ana\n knơ\ng bruă djo\ tuôm ]ar Kon Tum jak iêu wa\t êpul l^ng khan leh ana\n khan ksiêm đru êpul kriê dlăng răng mgang dliê mku\l. Ara\ anei ]ia\ng mkhư\ gang phung tle\ kyâo, 29 ]ô mnuih ngă bruă mơ\ng Anôk bruă kriê dlăng dliê mkuôm Đak Uy ngă mkra 15 anôk dôk hlăm dliê, bi kah mbha dôk gak răng jih hruê mlam ti du\m anôk phung tle\ ua\ druôm kyâo khăng `u\ kma ]ia\ng kriê mgang kyâo mku\l. Khă s’năn kyua dliê pro\ng, êpul mnuih ngă bruă [ia\ đui], dưi bi mkhư\ ti ako\ anei sna\n k[ah ti ako adih anăn ăt mâo n’nao phung tle\ ua\ druôm kyâo khăng mu\t hlăm dliê tle\ uă druôm kyâo mku\l. Ho\ng klei snei, Anôk bruă ksiêm dlăng dliê ]ar Kon Tum lo\ đru n’nao mnuih nga\ brua\ kơ Anôk bruă kriê dlăng dliê mkuôm Đak Uy. Nguyễn Hoài Tâm, K’iăng khua Anôk bruă brei thâo:
“ Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kyâo bi mkla\ mko\ mjing 1 êpul nga\ bruă đru brei kơ Anôk bruă kriê dlăng dliê mkuôm Đak Uy hlăm bruă kriê dlăng răng mgang. Klă klơ\ng jing grăp bliư\ nao hiu suang dlăng kih mdoh s’năn bi mâo 1 ]ô K’iăng khua anôk bruă amâo dah K’iăng khua êpul hiu suang ksiêm dlăng dliê ngă khua êpul nga\ bruă. Mnuih ngă bruă mơ\ng êpul [ia\ êdi mâo mơ\ng 7 truh kơ 10 ]ô mnuih. Bruă phu\n mơ\ng êpul ana\n jing mđ^ ktang bruă ksiêm dlăng, ktuê hluê dlăng leh ana\n hmao [uh du\m klei ngă soh hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê ti Dliê mkuôm Đak Uy”.
Kyua dliê mkuôm Đak Uy jing anôk dap, t^ng nah Ngo\ bi ks^ng ho\ng êlan Hồ Chí Minh, 3 t^ng Dưr – Yu\ - Dhu\ng ks^ng ho\ng wa\l anôk dôk leh ana\n lo\ hma mơ\ng mnuih [uôn sang, kyua ana\n, anei jing klei găl êlưih phung tle\ ua\ druôm kyâo mu\t kma hlăm dliê uă druôm kyâo mku\l. Kyua ana\n kơ klei mâo mnư\ mnang bi mkhư\ mgang ho\ng wa\l dliê pro\ng êbeh 546 ha dliê ho\ng du\m wa\l anôk dôk leh ana\n lo\ hma mơ\ng mnuih [uôn sang jing klei ]ang hmang sui leh mơ\ng phung knuă druh, mnuih ngă bruă knu\k kna ngă bruă kriê dlăng răng mgang dliê mku\l ti anei. Nguyễn Trung Hải, Khua Knơ\ng bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang ]ar Kon Tum brei thâo: leh mâo Khua knu\k kna tu\ ư, ho\ng ênoh prăk 27 êklai mơ\ng phu\n prăk tla kơ brua\ kriê dlăng wa\l dliê, mnư\ mnang mâo boh dlông 2 mét mkrah, kpal 15cm jum dar wa\l dliê mkuôm Đak Uy hlăk ngă mkra s^t nik srăng đru kơ bruă kriê mgang kyâo mku\l mâo ênoh yuôm jăk h^n:
“ Kyua gơ\ amâo mâo mnư\ kriê mgang, anăn klei hu^ hyưt uă kơ phung tle\ kyâo uă bi rai đ^ h^n. Bruă kriê dlăng răng mgang tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Mâo knu\k kna đru brei kơ ]ar 27 êklai prăk ngă mkra mnư\ gang mkhư\. S^t nik leh ngă mkra mnư\ gang khư\, bruă kriê dlăng răng mgang dliê srăng găl êlưih h^n leh ana\n srăng amâo lo\ mâo ôh klei uă druôm kyâo soh ho\ng hdră bhiăn mse\ si êlâo dih”.
Klei dliê mkuôm Đak Uy dưi ngă mkra mnư\ răng gang kriê dlăng s^t nik srăng ba w^t lu boh tu\ dưn kơ bruă kriê dlăng răng mgang dliê mku\l yuôm hin adôk kno\ng sa anei yơh hla\m kluôm ala. Anei ăt jing 1 klei bi tôhmô klă klơ\ng êdi kơ du\m boh tu\ dưn mơ\ng brua\ hluê ngă hdră mtru\n tla prăk kriê dlăng răng mgang wa\l dliê hlăk ba w^t kơ du\m wa\l dliê ti Kon Tum.
H’Nga pô ]ih hlo\ng răk.
Viết bình luận