Tuôm jing leh anôk hlơr mmơr kơ klei tle\ ua\ druôm kyâo dliê soh ho\ng hdra\ bhia\n, leh 3.200 ha dliê c\o\ng mâo ti sa\ Đak T’Kan, kdriêk Tu M’Rông djo\ ba jao kơ mnuih [uôn sang S’Dang kriê dla\ng răng mgang, sna\n ênoh klei nga\ soh ho\ng hdra\ bhia\n dliê kmrơ\ng hro\ leh êdi. Ti [uôn Đak Prông, c\ia\ng răng mgang 700ha dliê djo\ jao, 110 go\ êsei bi mko\ mjing 5 êpul kriê dla\ng răng mgang, khăng nao hiu suang dla\ng, mko\ mjing du\m anôk dôk gak răng ti du\m ktuê êlan phu\n nao mu\t hla\m dliê. A Tuấn, sa c\ô mnuih [uôn sang brei thâo:“ Êlâo adih, mnuih [uôn sang hla\m [uôn ka nga\ ôh anôk dôk gak răng anei, ana\n khăng mâo mnuih nao tle\ ua\ druôm kyâo dliê hla\m sa thu\n a\t mâo êbeh 10 bliư\ mơh. Ho\ng brua\ răng mgang dliê sna\n amâo mâo djo\ kno\ng kơ du\m go\ êsei đuic\ ôh, [ia\ jih [uôn. {uôn kah jing 5 êpul, bi kmlah dôk gak răng jih hruê mlam, kno\ng lui du\m go\ êsei mâo mnuih rua\ dua\m amâo dah mnuih mduôn khua”.

     Brua\ hluê nga\ hdra\ mtru\n t^ng tla pra\k brua\ kriê dla\ng wa\l anôk dliê a\t đru kơ c\ar Kon Tum mđ^ pral klei jao la\n, jao dliê. Truh kơ ara\ anei, êbeh 600 êbâo ha dliê mb^t ho\ng la\n dliê mơ\ng c\ar mâo leh pô kriê dla\ng. Bi ênha\ dliê pha\n jao kơ êbeh 5.000 go\ êsei leh ana\n 23 êpul êya jing gia\m 130 êbâo ha. Ho\ng mdê bi go\ êsei tu\ ma\ răng mgang dliê thu\n 2013, gra\p go\ êsei dưi tu\ ma\ mơ\ng 3 êkla\k mkrah truh 10 êkla\k pra\k t^ng tla brua\ kriê dla\ng răng mgang dliê. Kyua dưi mkra mđ^ klei hd^p mda mơ\ng dliê, ana\n mnuih [uôn sang sia\ suôr h^n ho\ng dliê leh ana\n hluê nga\ s^t êm^t brua\ dliê. An Văn Sáu, Khua dla\ng brua\ Đảng sa\ Đak T’Kan, kdriêk Tu M’rông brei thâo:

: “ Mnuih [uôn sang mâo klei bi mđ^ leh klei thâo săng, bi mkla\ brua\ răng mgang kriê dla\ng dliê jing ba klei tu\ kơ asei pô. Kla\ klơ\ng jing mnuih [uôn sang mâo [ơ\ng klei tu\ mơ\ng pra\k knu\k kna bi liê kơ brua\ răng mgang kriê dla\ng dliê. Tal 2 jing dưi mâo [ơ\ng klei tu\ mơ\ng dliê leh ana\n gu\ êyui kyâo dliê c\ia\ng mđ^ kyar brua\  pla ana kđuic\ leh ana\n du\m mta ana hrui ma\ hla\m [ia\ hruê. Mơ\ng brua\ anei, klei duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang [rư\ [rư\ dưi bi mđ^, mnuih [uôn sang mâo lu hdra\ c\o\ng bi mko\ mjing ma\ du\m anôk dôk gak răng ti du\m ktuê êlan mu\t kbia\ c\ia\ng kơ phung nao tle\ ua\ druôm kyâo amâo dưi hriê mu\t ôh. Du\m [uôn bi mko\ mjing s’a\i du\m êpul nao hiu ksiêm dla\ng”.

     Phu\n pra\k hrui mâo mơ\ng brua\ răng mgang kriê dla\ng dliê hla\k đru kơ du\m pô dliê ti Kon Tum, bohnik du\m Knơ\ng brua\ dliê kmrơ\ng Knu\k kna msir mghaih du\m klei dleh dlan kơ phu\n pra\k duh bi liê c\ia\ng kriê dla\ng, răng mgang leh ana\n mđ^ kyar dliê. Hluê si du\m Knơ\ng brua\ dliê kmrơ\ng ti alu\ wa\l, hla\k ka mâo ôh hdra\ mtru\n t^ng tla pra\k răng mgang kriê dla\ng dliê, pra\k knu\k kna gra\p thu\n mka\p kơ du\m anôk brua\ pioh yua kơ brua\ răng mgang kriê dla\ng dliê mâo kno\ng 150 êbâo pra\k/ 1ha. Ara\ anei , ênoh pra\k anei truh êbeh 200 êbâo pra\k, đa mâo kr^ng mâo truh êbeh 300 êbâo pra\k/1ha.

     Mâo klei đru mơ\ng ênoh 6 êklai pra\k hla\m gra\p thu\n mơ\ng pra\k t^ng tla kơ brua\ răng mgang kriê dla\ng dliê, Knơ\ng brua\ TNHH dliê kmrơ\ng Đak Tô tu\ jing leh hla\m klei c\ih mkra hdra\ kriê dla\ng dliê h’^t kja\p ho\ng 14.000ha hla\m ênoh 16.000ha dliê. Vũ Văn Cường, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ brei thâo:“ Tal 1 pra\k brei pha\n jao răng mgang dliê t^ng tla kơ mnuih [uôn sang hmei brei mâo 200 êbâo pra\k/1ha. Ênoh pra\k jih jang hmei tla kơ mnuih [uôn sang hla\m 1 thu\n hla\m brô 1 êklai 600 êkla\k pra\k. Tal 2 jing t^ng mdu\m gra\p thu\n hmei mka\p mâo 120.000 [e\ êđai ana kđuic\ mjeh. Bohnik hla\m thu\n 2014, hmei hluê nga\ du\m hdra\ pla kyâo dliê. Hdra\ êlan mơ\ng Knơ\ng brua\ jing iêo jak lu mnuih [uôn sang hluê nga\ brua\ pla dliê c\ia\ng kơ digơ\ hlo\ng răng mgang dliê. Hmei pha\n jao kơ mnuih [uôn sang du\m kdrêc\ brua\ hla\m brua\ pla kyâo dliê mâo 9 êkla\k pra\k/1ha. Ho\ng klei bi hgu\m su\k suôr ho\ng mnuih [uôn sang mse\ si anei, hmei đa\o knang mnuih [uôn sang srăng hra\m mb^t ho\ng hmei răng mgang ja\k đơ ênha\ dliê c\o\ng mâo a\t mse\ mơh dliê pla”. 

     Ara\ anei mâo leh 19 êpul, ho\ng êbeh 5.000 go\ êsei leh ana\n 23 êpul êya ti c\ar Kon Tum mâo t^ng tla pra\k tu\ răng mgang kriê dla\ng dliê, leh ana\n c\ar a\t hla\k lo\ dơ\ng iêo mguôp du\m phu\n pra\k hrui mâo c\ia\ng bi mđ^ pra\k t^ng tla, mđ^ pra\k mâo hrui w^t kơ mnuih [uôn sang nga\ brua\ dliê. Hdra\ mtru\n anei hla\k mjing klei bi mlih ja\k hla\m brua\ g^t gai mơ\ng brua\ Knu\k kna a\t mse\ mơh hla\m brua\ kriê dla\ng răng mgang dliê.

                                                                                    H’Nga mblang, răk dlăng.