VOV4.Êđê -}ar Kontum mâo knông lăn êbeh 280km bi knông ho\ng ]ar Attapư, ]ar Sekong ala ]ar Lao, lehana\n ]ar Rattanakiri ala mtao Campuchia. Hlăm du\m thu\n giăm anei kyua ngă jăk brua\ ho\ng ta] êngao hlăm brua\ răng mgang klei êđăp ênang knông lăn, êpul kahan răng mgang knông lăn ]ar Kontum bi leh jăk brua\ jao kơ pô. Mb^t ho\ng brua\ răng mgang kjăp klei êđăp ênang knông lăn, phung knua\ druh l^ng kahan răng mgang knông lăn, lo\ ngă jăk brua\ mje\ mgiăm ho\ng ala ]ar mâo knông lăn mb^t, ]ia\ng hrăm mb^t mko\ mjing alu\ wa\l knông lăn êđăp ênang, bi hgu\m mguôp, hgu\m brua\ lehana\n mđ^ kyar. kdrê] L^ng kahan awa Hô Lăn Dap kngư hruê anei hmei hưn mthâo ho\ng diih brua\ kahan răng mgang knông lăn ]ar Kontum dôk ngă. Lehana\n ara\ anei drei truh kơ kđông răng mgang knông lăn R’ Long, ti sa\ Đăk Long, kdriêk Đăk Glei, sa hlăm du\m gru mnga] ngă jăk brua\ ho\ng ta] êngao hlăm brua\ răng mgang klei êđăp ênang klông lăn.

       Kđông khan R’Long ti sa\ Đak Long, kdriêk Đak Glei, c\ar Kon Tum mâo brua\ kia\ kiê răng mgang kdrêc\ knông la\n dlông taih gia\m 24 km bi sia\ knông ho\ng ala c\ar ma\h jia\ng Lao. Alu\ wa\l mơ\ng Kđông khan kia\ kriê răng mgang anôk ala dleh dlan ho\ng lu c\ư\ dlông leh ana\n amâo mâo mnuih [uôn sang dôk ôh. T^ng nah ala c\ar mah jia\ng mâo alu\ Thoàng Kày Ôoc, hla\m wa\l [uôn Wa\ng Tắt, kdriêk Sản Xay, c\ar Attapư. Anei jing kr^ng wa\l k[^n lu anôk brua\ mơ\ng dua ala c\ar nga\ brua\ ma\ ba yua mnơ\ng dliê kmrơ\ng leh ana\n mnơ\ng gu\ la\n. C|ia\ng hluê nga\ ja\k brua\ kia\ kriê răng mgang knông la\n, gơ\ng kna\l knông la\n leh ana\n bi kdơ\ng ho\ng klei ga\n hgao knông la\n soh ho\ng hdra\ bhia\n, Kđông khan kia\ kriê răng mgang knông la\n R’Long bi mkla\ brua\ ho\ng ala tac\ êngao jing brua\ yuôm bha\n êdi. Kyua ana\n mơ\ng lu thu\n êgao, knua\ druh, l^ng khan khăng bi mko\ mjing nnao du\m gưl nao nga\ brua\ iêo lac\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang êngao knông la\n. Trung tá Hồ Sĩ Lâm, Khua Kđông khan R’Long brei thâo:“ Hmei bi hgu\m mko\ mjing klei nao c\ua\ ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ kơ mnuih [uôn sang ti wa\l [uôn Thoàng Kày Ooc. Hmei brei mđup du\m hnư mnơ\ng kơ du\m go\ êsei dleh knap, mko\ mjing klei huai bi mdoh [uôn sang, wa\l hd^p mda. Êngao kơ ana\n hmei lo\ bi mko\ mjing du\m brua\ bi mje\ mjuk  hla\m brua\ dhar kreh, mjua\t ktang asei mlei.”

      Kno\ng t^ng mơ\ng thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, knua\ druh l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long bi mko\ mjing leh mâo 4 bliư\ nao ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ kơ êbeh 400 gưl mnuih ti [uôn Thoàng Kày Ooc. {ri ho\ng kna\m m’ak tit hat, hruê bi hdơr pro\ng Kđông khan mko\ mjing s’a\i  du\m êpul nao c\ua\ c\hưn, brei mđup mnơ\ng kơ êpul khan răng mgang knông la\n leh ana\n kơ mnuih [uôn sang ala c\ar mah jia\ng. Ho\ng klei hd^p mơ\ng mnuih [uôn sang hla\m [uôn dôk dleh dlan, Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long mko\ mjing klei mtô mblang iêo lac\ mtru\t mjhar, mka\p brei djuê mjeh, mnơ\ng pla, mnơ\ng rông, ktrâo lac\ kơ mnuih [uôn sang pla  mâo 500 ha hbei [lang pioh ba ch^ kơ sang ma\i Đa\k Tô lo\ mjing h^n pra\k mâo ba w^t.

      Mâo leh du\m klei ya\l dliê mgei ai tiê kha\ng mao mnuih [uôn sang [uôn Thoàng Kày Ooc bi yaưl dliê hmư\ s^t gra\p bliư\ bâk bâo kơ khan kriê mgang knông la\n Việt Nam. Klei ya\l dliê kơ e\ Y’Nọi Se Keo 14 thu\n jing sa klei bi tô hmô. M^ndah êlan nao kơ sang hra\ mơ\ng Y’Nọi Se Keo mjưh leh yơh hla\k am^ ama djiê he\ kdja\t `ha\r. Sna\n [ia\dah klei m’ak lo\ w^t ho\ng e\ hla\k knua\ druh, khua g^t gai Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long thâo kơ klei hd^p e\, ana\n brei mđup leh pra\k đru hria\m hra\ m’ar gra\p mlan mâo 500 êbâo pra\k tơl truh kơ e\ hria\m jih adu\ 12. Klei hmao đru anei đru leh e\ gơ\ ga\n hgao klei dleh dlan lo\ dơ\ng nao sang hra\. E| Y’Nọi Se Keo hơ\k kdơ\k brei thâo:“ Am^ ama djiê he\ ana\n 8 ayo\ng amai adei kâo dleh knap êdimi. Kâo dôk ho\ng amiêt [ia\ amiêt a\t knap mơh. Phung amiêt khan kriê mgang knông la\n Việt Nam brei mđup kơ kâo pra\k đru hria\m hra\ m’ar ana\n kâo m’ak êdi. Kâo sra\ng g^r hria\m bi thâo c\ia\ng lo\ tla w^t klei đru mơ\ng di amiêt khan kriê mgang knông la\n R’Long.”

      Klei mđing dla\ng đru ho\ng jih ai tiê, kpa\ mngac\ mơ\ng knua\ druh, l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long mâo brua\ knu\k kna alu\ wa\l leh ana\n mnuih [uôn sang ala c\ar mah jia\ng tu\ yap dla\ng myuôm. Sam Ma\i, Khua [uôn Thoàng Kày Ooc lac\ snei: “ Kâo leh ana\n  mnuih [uôn sang [uôn Thòang Kày Ooc bi mpu\ kha\p êdi kơ khan Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long Việt Nam. Khan kriê kriê mgang knông la\n Việt Nam thâo sna\k, đru hmei lu  leh, dla\ng ba hmei ja\k mơh. S^t mâo klei dleh dlan, bohnik rua\ dua\m khan kriê mgang knông la\n Việt Nam đru brei s’a\i. Hmei  lac\ ja\k êdi kơ ai tiê mơ\ng ayo\ng adei khan Kđông kriê mgang knông la\n Việt Nam.”

     Mâo [uh du\m klei ma\ kiê kngan kja\p ph^t, klei hơ\k ma’k blu\ tlao, du\m klei bi ya\l dliê sia\ suôr plah wah knua\ druh, l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long ho\ng êpul khan răng mgang knông la\n leh ana\n mnuih [uôn sang [uôn Thoàng Kày Ooc, hmei săng snei: c\ia\ng mâo klei thâo bi kha\p c\ia\ng anei, knua\ druh, l^ng khan Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long hluê nga\ leh ja\k brua\ ho\ng ala tac\ êngao knông la\n. Anei jing mta klei yuôm bha\n c\ia\ng hla\m du\m thu\n êgao Kđông khan kriê mgang knông la\n R’Long a\t mâo nnao klei bi hgu\m đru tliêr kja\p mơ\ng êpul brua\ djo\ tuôm leh ana\n mnuih [uôn sang ala c\ar mah jia\ng Lao hla\m brua\ răng mgang klei dưi kia\ kriê, kriê mgang klei êđa\p ênang knông la\n.

                                                H’Nga – Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.