VOV4.Êđê - Ho\ng giăm 547 êba ha dliê ]o\ng mâo ti Lăn Dap Kngư, Kontum kno\ng dôk ti tluôm ]ar Lâm Đồng mâo boh pro\ng lehana\n hnơ\ng luôm mơ\ng dliê. Leh hruê khua knu\k kna mtru\n asa\p brei kđăl mbah dliê, yap anei jing sa hlăm du\m hdră mjê] ]ia\ng do\ng mgang dliê Lăn Dap Kngư, ]ar Kontum pral ngă mtam klei khua knu\k kna g^t gai, ho\ng lu hdră ktang.

     Êbeh sa mlan êgao, du\m pluh ]ô knua\ druh mnuih ngă brua\ răng mgang dliê, mơ\ng dhar brua\ kia\ kriê kmrơ\ng ako\ êa, lehana\n đang dliê ti ]ar Kontum, brei mâo hdră ma\ brua\ ktang, ngă soh hlo\ng tu\ klei [uah mkra, amâodah hlo\ng brei mdei brua\. Hlăm ênoh ana\n, mse\ si klei Nguyễn Thanh Thuỷ, Khua đang dliê Đăk Ba, hlăm knơ\ng brua\ dliê kyâo Đăk Glei hlo\ng brei mdei brua\ kyua amâo mâo thâo kia\ kriê brua\ knua\, phưi tha klei mnuih nao mu\t hlăm dliê kmrơ\ng bi rai dliê, lehana\n mâo lu phung knua\ druh mnuih kia\ kriê kmrơ\ng ako\ êa Kon Braih tu\ leh lu hdră [uah mkra mdê mdê, kyua lui mnuih [uôn sang jah ênah ngă hma truh kơ 4ha. Snăn, brua\ tal êlâo mơ\ng phung khua g^t gai ]ar mtru\n jing, mghaih msir ktang hlei êpul brua\, mnuih ngă brua\ kia\ kriê, [ia\dah lui dliê kmrơ\ng jih rai mâo ngă leh ho\ng klei ktang. Nguyễn Hữu Hải, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Kontum brei thâo: “Khua dliê mơh ngă lu] rai dliê, snăn hlo\ng ba phat mkra, tal êlâo amâo lo\ brei jing khua dliê ôh. Amâo lo\ brei klei dưi mkăn ôh. Amâodah truh kơ klei [uah mkra, mlih anôk ngă brua\, amâo lo\ brei ngă brua\ ana\n ôh”.

      Mb^t ho\ng brua\ kjăp klei bhiăn, mđ^ h^n brua\ đua klam, lehana\n [rư\ [rư\ ngă bi mdoh êpul knua\ druh răng mgang dliê, ]ar Kontum mâo leh lu hdră ]ia\ng răng mgang, gang mkhư\ klei bi rai dliê, lehana\n bi kdơ\ng ho\ng mnuih ngă brua\ răng mgang dliê. Hlăm du\m alu\ wa\l dliê mse\ si ]uê dliê mrô 474 ti sa\ Măng Kê`, ]uê dliê mrô 502 ti sa\ Hiếu kdriêk kon Plong amâodah ti knông kdriêl dua kdriêk Ia Hdrai, lehana\n Ia Grai hlăm ]ar Gialai… Brua\ sang ]ư\ êa lehana\n du\m dhar brua\ djo\ tuôm bi mko\ mjing du\m anôk kia\ kriê, mguôp ho\ng du\m dhar brua\ djo\ tuôm hyua kjăp h^n brua\ hiu suang êwa\ng, ksiêm dlăng kih mdoh phung bi rai dliê, phung du\ mdiăng kyâo soh ho\ng hdră bhiăn.

    Mâo jao răng mgang êbeh 59 êbâo ha dliê ]o\ng mâo hlăm alu\ wa\l mâo kdriêl knông ho\ng ]ar Gialai mâo du\m pluh km êlan êa kbia\ hriê mơ\ng du\m phu\n pui, mjing leh klei găl ênưih kơ phung tle\, ua\ druôm lehana\n mđue# kyâo, Lương Viết Tú, khua anôk brua\ kia\ kriê dliê kyâo kdriêk Ia Hdrai brei thâo, bi rai he\ bi jih du\m anôk kreh tle\ kyâo ana\n yơh jing brua\ tal êlâo mơ\ng phung kia\ kriê dliê ara\ anei hlăm alu\ wa\l:“Anôk brua\ kia\ kriê dliê kyâo, ]o\ng k]e\ kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk mko\ mjing du\m anôk gak răng, ngă klei ksiêm mơ\ng lu dhar brua\. Tal êlâo jing ksiêm dlăng êdeh êdâo mu\t kbia\. Ksiêm dlăng, tui tio\ hlăm krah ênao êa phu\n pui Sesan 4, lehana\n ksiêm dlăng ktuê êlan dơ\ng mơ\ng phu\n pui Sesan 4 truh kơ Sesan 3A. Êngao kơ brua\ ksiêm dlăng kjăp snăn êpul mko\ mjing klei hiu kih mdoh mơ\ng lu dhar brua\ kahan ksiêm, kahan kdriêk, kahan răng mgang knông lăn, êpul gak răng dliê kyâo, pô dliê ngă nanao klei kih mdoh phung tle\ kyâo hlăm alu\ wa\l”.

     Mb^t ho\ng klei ngă lu hdră răng mgang dliê mơ\ng phu\n mtam, djăp dhar brua\ djo\ tuôm ]ar Kontum g^r bi rai jih êlan dơ\ng mơ\ng phung tle\ kyâo hlo\ng truh kơ phung mkra mjing, lehana\n phung tle\ ]h^ kyâo soh ho\ng hdră bhiăn, ho\ng hdră ngă klei ksiêm dlăng kluôm brua\ răng mgang dliê. Bi rai jih du\m anôk awa\ ]a\r kyâo soh ho\ng hdră bhiăn. }ia\ng dưi ngă brua\ anei, êpul ksiêm dlăng lu dhar brua\ hlăm ]ar, mâo knơ\ng brua\ lo\ hma, knơ\ng brua\ ngăn do\ wa\l hd^p mda, knơ\ng brua\ ]ua\l mka\ duh bi liê, dhar brua\ jia, kahan ksiêm, lehana\n knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk, [uôn pro\ng hlăk ngă klei ksiêm dlăng hlăm jih jang phung duh mkra mâo anôk awa\ ]a\r kyâo. Boh tu\ dưn tal êlâo brei [uh, mâo [ia\ êdi hlăm brô 1/3 anôk mkra mjing kyâo mâo lăm lui leh kyua soh ho\ng klei bhiăn. Nguyễn Trung Hải, Khua knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Kontum brei thâo: “Ara\ anei hlăm ]ar mâo truh 55 anôk mkra mjing kyâo. Jih jang anôk mkra mjing anei amâo mâo djo\ hlăm hdră ]ua\l mka\ ôh, lehana\n amâo mâo klei dưi brei ma\ brua\ ôh. Amâo mâo ôh du\m anôk mkra mjing kyâo dliê hla\m alu\ wa\l dja\ ba kyâo mơ\ng anôk mkăn mkra mjing. Jih jang anôk mkra mjing kyâo amâo mâo djăp ho\ng ênoh ]ua\n brei ma\ brua\ ôh, amâo tuôm mâo ôh hra\ mơar bi kla\ phu\n agha kyâo pô mkra mjing, snăn hmei akâo kơ ]ar, lehana\n brua\ sang ]ư\ êa du\m kdriêk bi kruh jih anôk brua\ ana\n, ]ia\ng tlaih mâo anôk phung tle\ kyâo ba kyâo pô soh ho\ng hdră bhiăn hlăm anôk mkra mjing”.

     Leh êbeh sa mlan mâo asa\p mtru\n mơ\ng khua knu\k kna brei kđăl mbah dliê, yap anei jing hdră mjê] ]o\ng do\ng đru kơ dliê kmrơ\ng ti Lăn Dap Kngư, mb^t ho\ng brua\ ngă djo\ klei khua knu\k kna g^t gai, ]ar Kontum mâo ăt mơh du\m hdră ma\ brua\ kla\ mnga], iêu jak jih brua\ kđi ]ar nao bi răng mgang, kia\ kriê lehana\n mđ^ kyar dliê, mse\ si: G^r răng mgang bi kjăp đơ kmrơ\ng adôk, lehana\n lo\ pla mjing kyâo dliê, mđ^ hnơ\ng luôm dliê mơ\ng 62,3% ara\ anei đ^ truih 63,75% hlăm thu\n 2020. Grăp thu\n bi hro\ [ia\ êdi 20% ênoh ngă soh, lehana\n bi hro\ mâo mkrah đang dliê rai./.

                                      Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.