VOV4.Êđê - Ho\ng klei ]ang hma\ng pral dưi ba ênha\ dliê ti alu\ wa\l kdriêk Kon Plo\ng, ]ar Kontum mu\t hla\m hdra\ ]ua\l mka\ ra\ng mgang la\n dliê lu jơr ala ]ar, ti [uôn pro\ng Kon Tum, Knơ\ng brua\ Lo\ hma mđ^ kyar kr^ng [uôn sang Kontum bi hgu\m ho\ng Êpul brua\ ra\ng mgang hlô mnơ\ng dliê quốc tế, Anôk brua\ ra\ng kriê klei lu jơr mnơ\ng dhơ\ng hd^p mâo ana\n Ala ]ar Việt Nam mtah mda (Green Viet) mko\ mjing leh Klei k[^n trông “Ra\ng kriê klei lu jơr mnơ\ng dhơ\ng hd^p mguôp ho\ng hdra\ mđ^ kyar h’^t kja\p, k`a\m mtru\t mđ^ du\m brua\ ra\ng mgang dliê ti Kon Plo\ng tu\ dưn, bi knar hla\m brua\ kriê pioh lehana\n mđ^ kyar hdra\ duh [ơ\ng ti alu\ wa\l.

Jing sa kdriêk ti nah Ngo\ Dưr ]ar Kon Tum, Kon Plong ara\ anei mâo êbeh 84 êbâo ha dliê ho\ng hnơ\ng êyui k'up mâo êbeh 82%. Phung ksiêm hriăm lu thu\n êgao mơ\ng êpul bruă kriê pioh hlông mnơ\ng quốc tế leh anăn [^ng hgu\m bi mklă klei lu jơr, lu mta, mâo ma\ hjăn mơ\ng dliê Kon Plong. Boh nik jing bruă thâo [uh du\m mta mnơ\ng dơ\ng lui] ram hlăk dưi kriê mgang ti hnơ\ng lu h^n ti Việt Nam leh anăn dlông ro\ng lăn, mse\ si: kra jơ\ng uê ho\ng hlăm brô 5 êtuh drei,  Kuê` miêng k`^ Kwar krah mâo hlăm brô 1 êtuh drei ho\ng lu hlô mnơ\ng h^n yuôm mkăn mse\ si: Mja brung, kra alê, kgâu aseh, mher, lehana\n du\m mta ]^m yuôm hin mơ\ng Việt Nam leh anăn kr^ng wa\l mse\ si: ]^m Kon Ka Kinh, ]^m Ngọc Linh. Josh Kempinski, Khua bi ala êpul bruă răng mgang hlô mnơ\ng quốc tế, bi mklă klei ]ia\ng êdi ba dliê Kon Plông hlăm hdră ]uăl mkă kriê mgang mnơ\ng hd^p lu jơr ala ]ar:“Dliê Kon Plông jing sa hlăm du\m wa\l dliê dưi la] jing yuôm bhăn mrô sa h^n [ia\ dah amâo mâo anăn hlăm dliê hrông Việt Nam. Dliê Kon Plong mâo du\m bruă klam yuôm bhăn leh anăn hnơ\ng yuôm bhăn amâo dliê amâo djo\ kno\ng ho\ng kr^ng wa\l đui] ôh [ia\ dah dưi mâo hnơ\ng yuôm bhăn quốc tế. Kr^ng wa\l dliê Kon Plong dưi la] jing yuôm bhăn êdi ho\ng mnơ\ng kriê pioh ]o\ng mâo mơ\ng Việt Nam leh anăn `u năng ho\ng sa kr^ng kriê pioh. Dliê Kon Plong mdê mâo ma\ hjăn snăk kyua `u jing bruă klam bi hgu\m jih ]ư\ Trường Sơn mơ\ng nah Dhu\ng truh kơ nah Dưr mơ\ng ]ư\ Trường Sơn."

Nao hlăm klei bi k[^n mâo 90 ]ô bi ala jing phung khua kiă kriê, phung kreh knhâo leh anăn mnuih [uôn sang kdriêk Kon Plong. Ti anôk bi k[^n, phung bi ala bi trông du\m mta phu\n yuôm bhăn mđing truh kơ bruă hnưm ba ênhă dliê ti kdriêk Kon Plong, ]ar Kon Tum hlăm bruă ]uăl mkă răng mgang mnơ\ng ]o\ng mâo lu jơr ala ]ar, mse\ si: ]uăl kr^ng wa\l dliê ho\ng 42 êbâo ha, du\m bruă ngă bi mlih leh anăn klei dưi ]ia\ng mko\ mjing wa\l kriê mgang, du\m klei dleh dlan gun kpăk tuôm s^t mko\ mjing wa\l kriê mgang leh anăn du\m hdră msir hluê ngă, hdră tă kriê dlăng răng mgang dliê, mnơ\ng dhơ\ng hd^p êlâo leh anăn êdei kơ mko\ mjing mguôp ho\ng bruă mđ^ kyar klei duh [ơ\ng hơ^t kjăp ti alu\ wa\l. Hoàng Văn Lâm, kriê dlăng Hdră mơ\ng êpul răng mgang hlô mnơ\ng quốc tế la] snei, brei mđing dlăng ho\ng 3 hdră k`ăm ]ia\ng bi mtăp mđơr plah wah răng mgang mnơ\ng dhơ\ng hd^p leh anăn mđ^ kyar bruă duh mkra ala [uôn mơ\ng alu\ wa\l.“Rơ\ng kriê pioh ênoh yuôm lu mnơ\ng hd^p, du\m anôk mâo lu h^n. Mb^t anăn si be\ ngă ]ia\ng bi knar klei mâo plah wah bruă kriê pioh leh anăn đ^ kyar bruă duh mkra mơ\ng alu\ wa\l. Si be\ ngă [ia\ dah ăt rơ\ng mđ^ lar bi mko\ wăl  dliê hlô mnơ\ng hd^p mda truh ti nah Dhu\ng, nah Dưr."

Mb^t ho\ng bruă tui duah du\m hdră k`ăm kriê pioh mnơ\ng hd^p hlăm dliê Kon Plong, mđing truh k`ăm mko\ mjing wa\l kriê pioh, phung bi ala nao hlăm klei bi k[^n ăt la] kơ klei hu^ hyưt truh kơ klei lu jơr, mâo ma\ hjăn mơ\ng dliê Kon Plong ară anei, anăn jing: Anôk hd^p mda mơ\ng du\m mta hlô mnơ\ng [rư\ bi klah anôk, bi hro\ hnơ\ng jăk kyua klei hiu koh druôm kyâo soh ho\ng hdră bhiăn, jah ênah ngă pưk hma leh anăn du\m bruă mko\ mjing mkăn ăt dôk mâo. Êngao anăn klei hiu lua mnah leh anăn ]h^ mnia hlô mnơ\ng dliê. Ti anôk bi k[^n, êpul bruă kriê mgang hlô mnơ\ng quốc tế [uăn rơ\ng êlâo h^n srăng đru kơ bruă sang ]ư\ êa leh anăn bruă djo\ tuôm ]ar Kon Tum hlăm bruă hyuă kjăp hiu suang dlăng, ktuê dlăng, ruh mgaih [ưi [ê] kơ hlô mnơ\ng, đru kơ phung ngă bruă ksiêm hriăm, ksiêm dlăng, bi mklă alu\ wăl ]uăl ]ia\ng bi leh hdră ]uăl wa\l kriê pioh, hâo hưn mđ^ klei thâo săng kriê mgang kơ êpul êya, tui duah, iêu mthưr phung đru kơ wa\l kriê pioh dliê Kon Plông leh anăn dliê ti ]ar Kon Tum.

Pô ]ih: Khoa Điềm

Pô Mblang: H’Zawut