VOV4.Êđê - Hruê 19/8/2006 jing sa hruê m’ak pro\ng ho\ng mnuih [uôn sang djuê ana M’nông, hla\k klei blu\ mơ\ng djuê ana pô dưi mđung hluê êlan mđung hdra\ mđung asa\p Ala c\ar. Amâo djo\ thâo kno\ng kơ du\m klei mrâo hla\m gra\p hruê, du\m hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng Knu\k kna, dưi ktrâo lac\ brei kơ hdra\ mnêc\ dla\ng kriê kơ mnơ\ng rông, mnơ\ng pla mjing, kriê dla\ng klei suaih pral đuic\ ôh …… [ia\ mnuih [uôn sang lo\ mâo hmư\ du\m ênhiang mmui` djuê ana pô. Điểu Mek, ti [uôn Bu Boong, sa\ Dak Ndrung, kdriêk Dak Song, c\ar Daknông a\t adôk hdơr kla\ n^k kơ klei mgei ai tiê hla\k phu\n tal êlâo hmư\ hdra\ mđung asa\p blu\ klei M’nông hluê hdra\ mđung asa\p blu\ Việt Nam: “ Phu\n tal êlâo hmư\ klei blu\ M’nông hluê êlan mđung asa\p blu\ Việt Nam ti Daklak, kâo [uh ja\k m’ak êdi leh ana\n kdrưh mơh kyua klei blu\ M’nông pô dưi mđung  ti Sang mđung asa\p blu\ Ala c\ar. Hla\m 10 thu\n ho\ng anei kâo a\t hmư\ nnao  hdra\  kưt mmui` ênhiang djuê ana, hmư\ kơ kdrêc\ mđung hdra\ mnêc\ nga\ lo\ hma kriê dla\ng kphê, tiêu, rông u\n, mnu\, êmô, kbao …. mâo klei tu\ êdi.”

     Mse\ ho\ng ĐIểu Mek mơh, hlaơm 10 thu\n êgao amai Thị Mai ti [uôn Bu Prâng, sa\ Dak N’drung, kdriêk Dak Song, c\ar Daknông lo\ mâo [^ng ga\p amâo dưi k[ah ôh jing sa boh radio điêt. Aguah, yang hruê dơ\ng, tlam, kha\ dôk kơ sang amâo dah hla\m hma, amâo dah đ^ hla\m êdeh nao ma\ mnơ\ng c\h^, s^t truh mmông mđung klei M’nông sna\n `u po\k yơh radio hmư\. ~u kral jih đo\k mơ\ng gra\p c\ô blu\ leh ana\n hơ\k hmư\ êdi jing đo\k mơ\ng Thị Đoa\t, Điểu Thân ra\k kdrêc\ “ Hra\m mb^t ho\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma”; Y’Sưng Phêja hla\m kdrêc\ “ Asa\p mta\ mta\n mơ\ng nai aê mdrao”; H’Thi Rya  ya\l dliê klei đưm….. Amai Thị Mai brei thâo: “ Mơ\ng hla\k mđung asa\p blu\ klei M’nông, mnuih [uôn sang hmư\ lu h^n, kyua hmư\ hdra\ mđung klei Yua\n sna\n phung mduôn khua gơ\ amâo mâo thâo săng ôh, blu\ ho\ng klei M’nông pô ana\n mnuih mduôn khua gơ\ thâo săng, mđing hmư\  thâo lu mta klei mrâo mơ\ng hdra\ mđung, bohnik kơ brua\ mko\ mkra klei hd^p mrâo, mđ^ kyar brua\ duh [ơ\ng, jing djo\ s^t kơ mnuih [uôn sang. Bi kâo dê kâo kha\p mơh hmư\,  kâo kha\ng đue# hiu ana\n hlam êdeh a\t kâo po\k nnao Hdra\ mđung  asa\p klei M’nông pioh hmư\, dja\p hdra\ mđung kâo [uh ja\k leh ana\n mao klei tu\ s’a\i kơ mnuih [uôn sang.”

     Lo\ w^t hdơr kơ du\m hruê mphu\n mđung hdra\ mđung klei M’nông, sna\n kơh [uh klei g^r mơ\ng du\m phung nga\ mkra hdra\ mđung klei M’nông c\ia\ng dưi mâo mnuih [uôn sang kha\p c\ia\ng mse\ si ara\ anei. Mơ\ng du\m c\ô adôk mda asei mrâo kbia\  mơ\ng [uôn sang, mâo klei mtô bi hria\m  ktrâo kc\e\ brei ho\ng jih ai tiê mơ\ng phung nga\ brua\ du\m hdra\ mđung klei blu\ djuê [ia\  Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, mơ\ng Nghệ nhân Ayang Điểu Kâu , pô ksiêm mđing duah kơ klei blu\ djuê ana M’nông, du\m phung nga\ brua\ Hdra\ mđung klei blu\ M’nông dja\l bi mưng ho\ng brua\ leh ana\n [rư\ mâo klei thâo pioh bi mđ^ hnơ\ng tu\ ja\k hmư\ mơ\ng hdra\ mđung, djo\ ho\ng klei c\ia\ng [rư\ hruê [rư\ êlam pro\ng h^n mơ\ng mnuih [uôn sang hmư\. Điêu Thân, Pô nga\ brua\ hla\m Hdra\ mđung klei M’nông ya\l dliê snei: “ Klei dleh dlan êdi ho\ng hmei jing brua\ mblang. Êlâo kơ hriê ma\ brua\ kơ Sang mđung asa\p blu\ kâo ka tuôm thâo c\ih, dla\ng ôh kơ boh hra\, leh ana\n hdra\ mblang, hdra\ răk dla\ng klei blu\ djuê ana pô, leh ana\n klei blu\ djuê ana hmei [ia\ sna\k mơh, kyua ana\n hla\m klei mblang klei mrâo, klei c\ih gra\p hgruê mâo lu boh hra\ mrâo ana\n hmei ba ma\  klei blu\ Yua\n pioh yua đa. Ara\ anei nga\ brua\ gơ\ mưng leh, [ia\ hmei a\t c\ia\ng bi g^r h^n dơ\ng pioh mblang leh ana\n ktuê ra\k hmư\ `u ja\k h^n.”

      Bi H’Thi Rya le\ lac\ snei: “ Du\m phung nga\ brua\ kơ Hdra\ mđung klei M’nông hriê mơ\ng lu kr^ng wa\l. Hla\k mrâo bi tuôm blu\ hra\m ho\ng [^ng ma\ brua\ mb^t [uh bi yua klei blu\ alu\ wa\l pô s’a\i, kla\ s^t hla\k ana\n kâo [uh bi kngar êdi kyua klei blu\ mơ\ng kr^ng wa\l `u bi mdê sna\n, mâo  klei blu\ pô amâo mâo thâo săng ôh, đa ta\p năng bi m^n pô amâo dưi thâo nga\ ôh. {ia\ ho\ng klei mtô bi hria\m kc\e\ ktrâo brei mơ\ng nai mtô Điểu Kâu leh ana\n klei g^r mơ\ng jih jang dôk nga\ brua\ ana\n bi tu\ ư yua mb^t klei blu\, dja\p mnuih hmư\ thâo săng s’a\i. Mơ\ng ana\n hmei bi mđ^ lar nnao klei thâo bi tu\ ư sa ana\n kơ hdra\ mblang, hdra\ ktuê ra\k si be\ nga\ bi djo\ guôp ho\ng mnuih [uôn sang mđing hmư\.”

     Ga\n hgao leh mâo 10 thu\n, mb^t ho\ng klei đ^ jing mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, klei đ^ kyar mơ\ng du\m hdra\ mđung asa\p klei Êđê, Jarai, Bahnar, S’dang, K’ho mơ\ng Knơ\ng brua\ Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam ti kr^ng Dap Kngư, hdra\ mđung asa\p klei M’nông [rư\ hruê [rư\ nao êlam h^n leh ana\n sia\ suôr h^n mâo mnuih [uôn sang mđing hmư\ lu h^n. Mơ\ng thu\n 2014, Hdra\ mđung klei M’nông hluê nga\ leh hdra\ hlo\ng mđung ti mmông ana\n mtam du\m kdrêc\ klei mrâo gra\p hruê. Hdra\ a\t dưi mđung leh hla\m hla po\k web VOV4.M’nông c\ia\ng mnuih [uôn sang M’nông dưi lo\ w^t hmư\, dla\ng klei mrâo ho\ng klei blu\ djuê ana pô.

     H’Măng Niê, Pô ka\p mđing hmư\ Hdra\ mđung asa\p blu\ klei M’nông, mnuih ka\p ktuê hmư\ leh ana\n đru mguôp brei klei blu\ kơ brua\ mblang, ktuê ra\k dla\ng mơ\ng nga\ brua\ mđung asa\p klei M’nông [uh lac\: “ Hla\m 10 thu\n êgao, du\m phung nga\ brua\ hdra\ mđung klei M’nông g^r leh jih ai pô ho\ng klei m^n jing kyua kơ mnuih [uôn sang, kyua kơ klei blu\ djuê ana pô leh anan [rư\ đ^ jing leh ho\ng klei đ^ kyar mb^t mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam. Đo\k blu\ mâo klei bi mlih mơ\ng dla\ng adôk đuôm dleh ara\ anei hmư\ [uh gơ\ djo\ leh ana\n ja\k h^n leh. Mblang [uh sia\ suôr ho\ng mnuih [uôn sang, ho\ng djuê ana pô ti kr^ng Daknông La\k dưi thâo hmư\ s’a\i. Ba hdra\ êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdra\ bhia\n mơ\ng Knu\k kna kơ mnuih [uôn sang. Tal 2 jing rơ\ng kriê pioh knhuah mdê hja\n djuê ana pô, m’ak sna\k, kdrưh êdi klei blu\ mơ\ng djuê ana pô  dưi dôk kriê yua nnao la\ lar.”

     10 thu\n ka djo\ jing sui đei ôh, [ia\ ho\ng klei hgu\m mguôp leh ana\n ai tiê c\ia\ng m’ai kơ brua\ mơ\ng sa êpul nga\ brua\ adôk mda asei, hdra\ mđung klei blu\ M’nông phu\n tal êlâo mâo leh klei tu\ na\ng mtru\t mđ^ ai. Ana\n jing klei tu\ yap mơ\ng khua g^t gai Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam, Knơ\ng brua\ sang c\ư\ êa c\ar Daknông pah brei leh lu hra\ pah mni; Ana\n jing klei kha\p c\ia\ng  mơ\ng mnuih [uôn sang hmư\ Hdra\ mđung asa\p klei M’nông ti du\m [uôn gia\m kbưi ba m’^t…. Anei jing ai mtru\t c\ia\ng gra\p c\ô nga\ brua\ Hdra\ mđung asa\p klei M’nông mơ\ng Sang mđung asa\p blu\ Việt Nam lo\ m’ai c\ia\ng h^n kơ brua\ leh ana\n mâo ai tiê đa\o knang kơ klei đ^ kyar kluôm hla\m wưng ti ana\p./.

                                               H’Nga pô ]ih mkra.