VOV4. Êđê - {uôn Ama Thuôt ho\ng klei ga\l djo\ jing Anôk phu\n knơ\ng mơ\ng Dak lak a\t mse\ mơh mơ\ng kluôm kr^ng wa\l Dap Kngư, mâo sa anôk anơ\ng yuôm bha\n kơ l^ng khan leh ana\n brua\ duh mkra mơ\ng kluôm kr^ng wa\l Dap Kngư. Mơ\ng đưm hlo\ng kơ ara\, s^t ksiêm mđing hria\m kơ Việt nam, ara\ng khăng dla\ng dap Kngư jing anôk yuôm bha\n pro\ng kơ brua\ l^ng khan, duh mkra, kriê mgang klei êđa\p ênang la\n c\ar. Leh anaưn klei anei a\t mâo phung duah ksiêm mđing hria\m h[uê ênuk, brua\ kđi c\ar dlông ro\ng la\n bi mkla\: hlei pô mâo ma\ Dap kngư sna\n dla\ng mse\ si dưi nga\ pô kriê dla\ng jih kr^ng wa\l Đông Dương.

     My mơ\ng hla\k mphu\n hriê kơ Việt Nam k[^n leh ai ktang l^ng khan kơ anei c\ia\ng nga\ pô kia\ kriê kr^ng wa\l yuôm bha\n anei. Ho\ng l^ng khan drei, mblah ma\ leh ana\n mtlaih êngiê Dap Kngư jing brua\ yuôm phu\n, dưi bi rai klei mgang mkhư\ mơ\ng khan roh. Kyua ana\n Hdra\ mblah dap Kngư dưi bi mkla\ jing sa hla\m du\m hdra\ mblah yuopom bha\n. Leh ana\n boh s^t jing klei mblah dưi {uôn Ama Thuôt bi mjing leh gru krua\k kna\lpro\ng hlam kluôm hdra\ mblah yan mnga thu\n 1975, hdra\ mblah Hồ Chí Minh nao truh kơ mtlaih êngiê kluôm dhuôm kwar Dhu\ng hluh lir lan c\ar.

     L^ng khan drei hluê nga\ hdra\ mblah Dap Kngư jing jih êpul êya pro\ng knha\k, mao 4 sư đoàn leh ana\n 4 trung đoàn khan jơ\ng, mb^t ho\ng lu êpul khan, dưi kah mbha jing gra\p alu\ ti du\m êlan nao mơ\ng hdra\ mblah. 12 Trung đoàn khan jơ\ng leh ana\n khan mka\n nao ksu\ng mblah mtlaih êngiê {uôn Ama Thuôt. C|ia\ng bi mjing hdra\ êlan mblah  tu\ dưn, bi kha\t ktlah Dap Kngư ho\ng kr^ng kwar Krah, bi kha\t ktlah Dhu\ng – Dưr Dap Kngư, bi ktlah {uôn Ama Thuôt, mơ\ng hruê 4 – 8/3/1975, drei kha\t êlan 21 t^ng nah Ngo\.

    Tlam hruê 9/3. Phu\n g^tgai hdra\ mblah ba jih ai tiê ksu\ng nga\ kơ {uôn Ama Thuôt. Kyua mâo klei mpra\p leh tliêr kja\p, t^ng mka\ bi kla\ n^k, mko\ mjing bi hgu\m ja\k, ana\n du\m t^ng ksu\ng nao mơ\ng khan djo\ ho\ng hruê mmông kc\ah leh s’a\i.

     {ri tr^p 2h3 mn^t hruê 10/2/1975, jing hruê 29 mlan 1 Yua\n Ất Mão, Trung đoàn 198 khan knha\k tu\ nga\ brua\ ksu\ng nao êlâo hla\m kdra\n mblah, mko\ mjing klei tle\ mu\t ti du\m anôk k`a\m mse\ si tac\ êdeh phiêr, nah tluôn trung đoàn 53, wa\l hjiê Mai Hắc Đế. Leh ênai mtuh mơ\ng anu\ng boh mtuh khan knha\k, 12 trung đoàn khan jơ\ng leh ana\n du\m khan mka\n mơ\ng 2 nah t^ng, mđra\m mb^t mtuh phao ksu\ng nga\ kơ roh.

     Jih wa\l krah {uôn Ama Thuôt mgei. Ama H’Oanh, jing Khua dla\ng brua\ Đảng êlâo adih wa\l krah {uôn Ama Thuôt, pô g^t gai êpul nga\ brua\ kđi c\ar c\ar Dak Lak, hluê êpul êdeh msei ksu\ng mu\t hla\m wa\l krah {uôn Ama Thuôt lo\ w^t hdơr:“ Mtuh leh, mtuh leh jih, ana\n êdeh msei dôk ka\p ti êngao dliê jing gơ\ ka\n mâo klei duah ka\m leh. Di`u bi êran êdeh, pui mtrang mngac\ bhung leh ana\n dla\ng êlan nao mu\t. Ana kyâo gơ\ ua\ leh 2/3, êdeh msei kno\ng nao tla\ dra\m ma\ leh ana\n hlo\ng êran nao yơh. Êpul nga\ brua\ kđi c\ar hmei mmông ana\n mâo 106 c\ô mnuih, dôk sia\ djiêo 2 boh êdeh Kam Nhông, êran hluê nah tluôn. Nao mu\t truh kơ t^ng nah Dưr {uôn Ama Thuôt snba\n adiê aguah mngac\ leh. {uh hla\m dlông adiê jing êdeh phiêr roh lo\ dơ\ng hriê, [ia\ `u amâo mâo jho\ng tru\n gia\m ôh kyua phao mơ\ng drei mnah. Ana\n jing phu\n tal êlâo kâo [uh khan êdeh phiêr pô mblah ho\ng roh”.

     7h 15 mn^t hruê 10/3, du\m kbuôn knong drei hluê ho\ng asa\p mtru\n bi tu\ ư mnah knong hla\m Sư đoàn 23, Knơ\ng g^t gai tiểu khu Dak Lak leh ana\n Wa\l anôk khan êdeh msei.

     Truh kơ 9h aguah, drei mb^t ho\ng khan jơ\ng  bi hgu\m ho\ng êdeh msei mko\ mjing gưl ksu\ng nga\ hla\m Knơ\ng g^t gai tiểu khu, anôk ako\ knơ\ng g^t gai du\m khan răng mgang klei êđa\p ênang, khan [uôn hla\m c\ar. 3h tlam hruê 10/3, drei dưi mâo ma\ ksiêm dla\ng jih tiểu khu Dak lak. Lê Chí Quyết, jing K’ ia\ng khua dla\ng brua\ Đảng c\ar, K’ia\ng khua Anôk khan kriê dla\ng c\ar Dak Lak êlâo adih lac\ kơ klei m^n pô hla\k truh kơ {uôn Ama Thuôt hruê 10/3/1975 snei:“ Hruê 10/3, êdeh msei drei ksu\ng nao mu\t hla\m kả phuổ, êpul khan hmei [uh sna\n a\t bi kngar mơh. Ayo\ng adei hla\m alu\ wa\l hmi bi kngar êdimi, mmông ana\n kơh thao jing êdeh msei mơ\ng kwar Dưr hriê. Ana\n hmei đa\o knang jing sra\ng mblah dưi êdi yơh. Kyua êdeh msei hriê mu\t truh leh kơ kar phuôr, hla\k kwang dar sư đòan 23 , bi tac\ êdeh phiêr L19 jing drei mâo ma\ leh”.

       5h tlam hruê 10/3, drei dưi mâo kriê dla\ng leh du\m anbôk k`a\m hla\m wa\l krah {uôn Ama Thuôt. Leh 32 h kdơ\ng mblah jho\ng ktang, khan drei mâo bi mdlưh rai leh jih khan roh, mtlaih êngiê kluôm dhuôm wal krah {uôn Ama Thuôt. Hla c\hia\m gru cách mạng ka\ đung phiêr ti lu anôk hla\m wa\l krah {uôn Ama Thuôt, mnuih [uôn sang bi mtluk mtlak drông klei mblah dưi.

      Klei m’ak., klei đa\o knang mblah dưi bo\ dlai ai tiê mnuih. Lê Chí Quyết, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ khan kriê dla\ng êlâo adih c\ar dak Lak ya\l dliê:“  Bùi San leh ana\n Huỳnh Văn Cần, Khua dla\ng brua\ Đảng mtru\n asa\p kơ Knơ\ng brua\ khan kriê dla\ng jing ba mnuih [uôn sang lo\ w^t kơ [uôn sang pô. Knơ\ng brua\ khan kriê dla\ng bi po\k jih du\m hjiê mnơ\ng [ơ\ng hua\, ba mbha kơ mnuih [uôn sang. H’Bưih hla\k ana\n, mâo asa\p mtru\n w^t sna\n mnuih [uôn sang gơ\ hơ\k mơ\ng ai, đa\o knang sna\k. đa\o knang mâo leh asa\p lo\ w^t kơ [uôn sang jing kja\p  leh ana\n, mpra\p w^t mblah roh tơ roh lo\ w^t bi kdơ\ng jing sra\ng mblah dlưh rai mtam”.

                                                            BTV: H’Nga.