VOV4.Êđê- Hla\m hdra\ êlan, brua\ klam, hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn hla\m Klei ]ih mkra Hra\ hâo mdah ksiêm w^t hdra\ êlan mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn 10 thu\n, wưng thu\n 2021 – 2020, Hra\ m’ar ba mdah kơ Klei bi k[^n Đảng kluôm ala tal XIII mâo k]ah mtru\n hdra\ k`a\m: Mđ^ kyar dhar kreh, ala [uôn, hluê nga\ klei đ^ kyar lehana\n mta\p mđơr yang [uôn; amâo mdei mkra mđ^ klei hd^p mnơ\ng dhơ\ng, ai tiê klei m^n mnuih [uôn sang. Mđ^ kyar h’^t kja\p, kluôm dhuôm “Amâo lui hlei pô dôk ti tluôn”, a\t jing brua\ phu\n dưi hưn mdah ti anôk bi k[^n brua\ Đảng du\m alu\ wa\l kwar Krah – La\n dap kngư mđing truh.

Hdra\ mđ^ klei hd^p mda ala [uôn kr^ng mnuih djuê [ia\ lehana\n ]ư\ ]hia\ng jing leh 1 hlăm 4 hdra\ duh mkra ala [uôn phu\n mơ\ng ]ar Khánh hoà hla\m wưng thu\n 2015 – 2020. Hlăm 5 thu\n leh êgao, ]ar Khánh Hoà mâo bi liê leh êbeh 140 êklai prăk kơ du\m kr^ng ]ư\ ]hia\ng, lo\ mguôp ho\ng du\m ênoh prăk mkăn mâo êbeh 270 êklai prăk. Prăk anei đru leh kơ giăm 2 êbâo mta brua\ kơ phung [uôn sang duh [ơ\ng. Êlan klông pưk sang mâo duh bi liê leh djăp ênu\m, jih jang êlan klông hlăm sa\ mâo leh sơăi êlan êdeh pro\ng, lu brua\ phu\n kơ klei hd^p mâo duh bi liê. Boh tu\ dưn bi hro\ [un truh 25% ênoh go\ êsei [un. Kha\ snăn, hdra\ anei ka mâo klei tu\ dưn pro\ng ôh, ênoh go\ êsei [un ti dua kdriêk ]ư\ ]hia\ng hlăm ]ar ăt adôk êbeh 30%. Truh kơ ara\ anei, kdriêk Khánh Sơn ka mâo ôh sa\ djăp ênoh ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo. Nguyễn Văn Nhuận, k’ia\ng brua\ Đảng kdriêk, Khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa kdriêk Khánh Sơn brei thâo, wưng kơ ana\p, kdriêk ktưn ]ia\ng mđ^ hnơ\ng hd^p kơ phung [uôn sang:

“Ara\ anei, kdriêk mâo hrui w^t kơ kah knar grăp ]ô mnuih kno\ng mil 20 êkla\k 500 êbâo prăk, mta ]ua\n mơ\ng klei bi k[^n pro\ng Đảng kdriêk, jing giăm 48 êklăk prăk grăp ]ô mnuih, jing mil mơ\ng mkrah đui]. Phu\n kơ ai brưih đ^ mơ\ng du\m sa\ ti Khánh Hoà adôk ti gu\ êdi. Bi mâo he\ hdra\ ma\ brua\ kla\ mnga], iêu jak jih ai ktang mơ\ng yang [uôn, boh nik ]ar bi mâo klei đru. ]ang hmăng mâo hdra\ ala ]ar k`ăm kơ brua\ bỉho\ [un dưi đru leh, hdra\ ala ]ar k`ăm kơ klei duh bi liê kr^ng mnuih djuê [ia\. Ana\n yơh jing boh kdru\t kơ brua\ duh bi liê”.

Mấu Văn Phi, Khua brua\ Đảng kdriêk Khánh Vĩnh la], wưng păn brua\ kơ ana\p, alu\ wa\l srăng nga\ djăp hdra\ bi hro\ [un ho\ng lu mta, ho\ng klei kjăp, boh nik ho\ng kr^ng mnuih djuê [ia\; lo\ dơ\ng ngă hdra\ ala ]ar k`ăm bi hro\ [un, lehana\n kơ klei hd^p mda ala [uôn kjăp. Mrâo leh êgao, kdriêk Khánh Vĩnh ruah leh mnơ\ng pla mjing mâo boh krue\ du\ng kl^t mtah, boh kneh k[luôn k`^, boh suai cát… pioh duh m^n mjut mjing êđai mjeh, hdra\ pla mjing, đru ngăn prăk kơ phung [uôn sang mlih mnơ\ng pla mjing. Du\m hdra\ ma\ brua\ jăk kơ klei bi mlih mnơ\ng pla mjing, mjua\t brua\ knua\ ma\ ]ia\ng kơ phung [uôn sang srăng đru kơ khánh Vĩnh tlaih mơ\ng kdriêk [un pral h^n. Mấu Văn Phi, khua brua\ Đảng kdriêk Khánh Vĩnh la]:

“Mta k`ăm jing brei drei tlaih mơ\ng klei [un [in yơh, g^r hlăm wưng anei. Sa mta k`ăm ana\n yơh, [ia\dah ngă he\ ho\ng lu hdra\, mâo lu êlan bi ma\ brua\. Mâo du\m hdra\ bi hmô hla\m klei duh [ơ\ng, hla\m brua\ knua\ bi mâo klei tu\ jing po\k mlar hlăm yang [uôn. Ana\p anei, mkra êlan klông, po\k anôk kơ phung [uôn sang dưi ]h^ boh mnga pô mâo. Ngă ho\ng lu brua\ mơ\ng phu\n kơ êdu\n jih thu\n mlan mtam”.

Mđ^ hnơ\ng phung [uôn sang hd^p amâo mâo djo\ kno\ng t^ng ma\ mil ênoh phung [uôn sang dưi ba w^t đui] ôh, [ia\dah lo\ mđ^ mơh kơ hnơ\ng hd^p hlăm ai tiê. Klei ]ih mkra hra\ mơar kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng 13 kơ ana\p ]oh ]ua\n leh brua\ mjut mjing anak mnuih Việt Nam hlăm klei kru\ ai tiê thâo khăp kơ lăn ]ar, ho\ng klei thâo g^r, myưng m’ang kơ djuê ana, mđrăm mb^t thâo bi đru, lehana\n ho\ng ai tiê thâo êpa mhao kpưn đ^. Mjut mjing anak mnuih ăt jing sa hlăm 6 mta klei Hdra\ mtru\n kơ klei bi k[^n pro\ng đảng ]ar Phú Yên tal 17 ]oh ]ua\n. Ana\n jing mjut mjing anak mnuih Phú Yên đ^ kyar kluôm dhuôm, hrăm mb^t ho\ng klei mđ^ hnơ\ng thâo săng, mâo knhuah dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ jăk, thâo hd^p jăk ho\ng jih jang mnuih. Trần Hữu Thế, k’ia\ng khua brua\ Đảng ]ar, Khua brua\ sang ]ư\ êa ]ar Phú Yên bi kla\ hlăk ngă [rư\ [rư\ ru\ mdơ\ng anôk hd^p mda kreh dhar, dhar kreh bi mâo klei bhiăn mđ^ hnơ\ng hd^p phung [uôn sang:

“Hmei hlăk g^r mjua\t mjing knhuah hd^p jăk, dưn yua jih knhuah bhiăn jăk. Lehana\n mơ\ng knhuah bhiăn ana\n ana\n yơh, mko\ mjing klei bhiăn dhar kreh, du\m knhuah gru dhar kreh srăng jing du\m anôk jăk, mâo brua\ bi mguôp hla\m klei jăk. }ia\ng kơ jih jang mnuih bi tui duah, lehana\n mđ^ h^n knhuah gru dhar kreh. Hlămana\n, amâo dưi tlaih ôh kơ klei hd^p mda ala [uôn”.

Thu\n 2020, kyua hmăi mơ\ng klei rua\ tưp Covid 19, hnơ\ng đ^ kyar klei hd^p mda hlăm du\m ]ar ti kwar Krah, lehana\n Lăn Dap Kngư păt amâo dưi lo\ mbrưih. {ia\dah du\m ]ar hlăk dôk ngă lu hdra\, mse\ si đru prăk kăk, đru braih kơ phung dôk găn hlăm klei dleh dlan. Du\m alu\ wa\l ana\p truh kơ mta k`ăm mđ^ hnơ\ng dưi mâo ba w^t, hnơ\ng hd^p jăk kơ phung [uôn sang. Mb^t ho\ng du\m klei găl mrâo dưi dưn yua, du\m ]ar ti La\n Dap Kngư lo\ mâo klei găl ]ia\ng mđ^ kyar pô ana\n jing brua\ pl ạming. Kr^ng pla tiu, kphê mboh h^n dlông ro\ng lăn, hlăk dôk ti ana\p klei găl mâo mơh, ti ana\p klei lông dlăng mâo mơh kyua klei kuôl ka\ mnia mblei êngiê EVFTA mâo leh klei tu\ dưn. Klei bi k[^n pro\ng Đảng du\m boh ]ar ti Lăn Dap Kngư wưng păn brua\ mrâo 2020 – 2025 lo\ dơ\ng bi êdah ai tiê brua\ klam, klei g^r ]ia\ng mđ^ kyar brua\ duh mkra ala [uôn, “]ia\ng kơ klei hd^p mda phung [uôn sang dưi mđ^ nanao” Nai pr^n Nguyễn Duy Thuỵ, khua hlăm êpul hgu\m hlak mblang gưl dlông Đảng, khua anôk brua\ ksiêm duah klei kreh knhâo yang [uôn kr^ng La\n Dap Kngư la], jih jang du\m ênoh ]ua\n hdra\ k]ah, klei ta\ êlan kơ brua\ mđ^ kyar klei hd^p mda ala [uôn, klei bi mguôp ho\ng ta] êngao, brua\ răng mgang klei êđăp ênang kr^ng mnuih djuê [ia\ hlăm wưng kơ ana\p, bi mâo hdra\ ma\ brua\ kla\ ]ia\ng bi mlih hdra\ êlan duah [ơ\ng bi tu\ jing kơ du\m êpul mnuih:

“Ho\ng boh klei mse\ si ara\ anei, ]ia\ng mjing klei bi mlih jăk mđ^ kyar klei hd^p mda ala [uôn, snăn tal êlâo bi mâo klei êđăp ênang, mâo anôk hd^p mda jăk, mâo lăn ala dliê kmrơ\ng hrông kơ mnuih djuê [ia\, snăn kơh mjing anôk găl kơ klei duah [ơ\ng mâo klei tu\ jing. Tui hlue ho\ng klei jing mdê mdê, lehana\n klei bhiăn, lehana\n anôk ala kr^ng wa\l mdê bi anôk bi mâo he\ hdra\ bi mlih brua\ duh [ơ\ng bi djo\. Sa hla\m du\m hdra\ êlan bi hmô kơ klei duah [ơ\ng jing brua\ yuôm bhăn snăk, lehana\n srăng mâo klei tu\ dưn pro\ng mơh, ana\n yơh jing brua\ pla mjing doh, k`ăm bi hro\ [un kơ kr^ng mnuih djuê [ia\ dôk dleh dlan”.

Êjai ana\n, tui si klei ]ih hlăm hra\ mơar kơ klei bi k[^n pro\ng đảng 13, Võ Tấn Tài, k’ia\ng khua kia\ kriê hlo\ng klam ngă khua ]ih hra\ êpul hgu\m ]ar Daklak la], ]ia\ng dưi ngă tu\ jing jih jang hdra\ mtru\n mơ\ng Đảng, kơ klei dưn yua jih ai ktang klei bi mguôp jih jang djuê ana jing knơ\ng, kyuadah lo\ m^n bi djo\ jing jih jang klei tu\ dưn mơ\ng klei bi mlih ana\n yơh jing asei phung [uôn sang pô yơh dôk ti gu\ klei Đảng kia\ kriê mâo mko\ mjing he\:

“Kâo [uh jih jang hra\ mơar anei, la] djo\ kơ klei bi mguôp jih jang djuê ana, jih jang hrăm mb^t ai tiê, bi krăp ma\ brua\. Kâo m^n ana\n jing sa hdra\ jăk lehana\n jing sa klei m^n djo\ ]ia\ng dưi dưn yua ai ktang jih jang djuê ana hlăm klei dưi mơ\ng brua\ mlih mrâo mse\ si Hdra\ mtru\n mơ\ng Đảng mtru\n leh”./.

Pô mblang:  Y-Khem Niê