VOV4.Êđê- Mjeh ana pla mjing mâo bruă lo\ hma ]ar Lâm Đồng dlăng jing sa hlăm du\m klei yuôm bhăn hlăm bruă mđ^ hnơ\ng jăk, boh mnga lo\ hma. Hlăm 3 thu\n êgao, grăp thu\n bruă lo\ hma ]ar Lâm Đồng đru leh mơ\ng 3 truh 7 êklai prăk ]ia\ng kơ du\m alu\ wa\l mđ^ hnơ\ng jăk mjeh ana pla mjing ]ia\ng bi hrô kơ du\m mta mjeh amâo jăk.

}ia\ng ksiêm dlăng boh tu\ dưn bruă bi mlih mnơ\ng pla, mrâo anei, Êpul hgu\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Lâm Đồng mko\ mjing leh Êpul bruă ksiêm dlăng “Bruă hluê ngă mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla hlăm alu\ wa\l ]ar Lâm Đồng”.

Đinh Văn Thể, khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Đông Thanh, kdriêk Lâm Hà, ]ar Lâm Đồng brei thâo; să adôk du\m ênhă lăn pla mdiê 1 yan mâo mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ba pla djam mtam, pla mnga, pla ana hluăt mrai. Thu\n 2019, mnuih [uôn sang hrui w^t 900 êklăk hlăm 1 ha mơ\ng bruă pla djam lehana\n giăm 1 êklai 200 êklăk prăk hlăm 1 ha mơ\ng bruă pla mnga, 300 êklăk prăk hlăm 1 ha mơ\ng bruă pla ana rông hluăt mrai. Khă gơ\ bi mlih ba pla djam, mnga amâo dah ana rông hluăt mrai, hnư hrui đ^ ăt đ^ lu du\m blư\ mkă ho\ng lăn pla mdiê kno\ng hrui w^t gu\ 50 êklăk prăk hlăm 1 ha; 1 thu\n.

Nguyễn Văn Châu, k’iăng khua Knơ\ng bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang Lâm Đồng hâo hưn: hdră k]ah mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla hlăm alu\ wa\l ]ar jing 1 hdră pro\ng mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma. Mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla jing bruă ngă amâo dưi k[ah ôh hlăm klei hluê ngă Hdră  lo\ mko\ dăp bruă lo\ hma.  Grăp thu\n, knơ\ng bruă lo\ hma ]ar Lâm Đồng mđing hmư\ klei akâo mơ\ng alu\ wa\l, mko\ mjing hdră k]ah bi mlih djuê mjeh mnơ\ng pla ba hưn mdah kơ knơ\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar mklă mklơ\ng. Thu\n 2017, ênoh prăk pioh kơ hdră k]ah mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla giăm 3 êklai 500 êklăk prăk. Thu\n 2018, ênoh prăk bi liê êbeh 3 êklai prăk lehana\n thu\n 2019, ênoh prăk duh bi liê ti hnơ\ng 7 êklai prăk.

Lăn mdiê lo\ mâo [ia\ mdiê bi mlih pla ]ê` hrue# mboh ly ti wa\l krah Đinh Văn, kdriêk Lâm Hà - Lâm Đồng

 Nguyễn Văn Châu ăt yăl dliê, hdră k]ah mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla kah mbha 2 kdrê]; 1 kdrê] đru mdul bruă blei bản quyền lehana\n mđ^ hnơ\ng thâo pla mjing mjeh djam, mnga mâo hnơ\ng jăk. Kdrê] anei lu êdi mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma đru mdul kơ du\m êpul bruă duh mkra blei djuê mjeh hlăm ala ]ar lehana\n mđ^ hnơ\ng jăk pla mjing djuê mjeh, ênoh prăk duh bi liê mơ\ng Knu\k kna đru mdul 1 kdrê] lehana\n êpul bruă duh mkra đru mdul 1 kdrê]. Thu\n 2017 kdrê] blei djuê mjeh mơ\ng ala ta] êngao amâo dưi hluê ngă kyua gun kpăk hlăm klei ngă hră m’ar. Thu\n 2018, Knơ\ng bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang đru mdul leh kơ êpul bruă duh mkra blei mơ\ng ala ta] êngao 109 êbâo phu\n ana mjeh djăp mta ho\ng hnơ\ng đru mdul 468 êklăk prăk, êpul bruă duh mkra đru mdul 804 êklăk prăk. Thu\n 2019, Knu\k kna đru mdul kơ êpul bruă duh mkra blei mơ\ng ala ta] êngao 39 djuê mjeh djam, mnga, giăm 500 êbâo djuê mjeh lehana\n 70 kg asa\r mjeh djăp mta ho\ng ênoh prăk bi liê truh 5 êklai 300 êklăk, knu\k kna đru mdul giăm 500 êklăk prăk.

Dưi ksiêm dlăng, hdră k]ah mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng pla, đru mdul blei bản quyền lehana\n mđ^ hnơ\ng thâo pla mjing djuê mjeh djam, mnga mâo hnơ\ng jăk hluê ngă h’^t kjăp, êpul bruă duh mkra hluê ngă lu lehana\n boh tu\ dưn hrui w^t đ^ h^n. Kno\ng kdrê] bruă mđing dlăng ana\n jing bruă bi mlih djuê mjeh ti du\m alu\ wa\l si hdră po\k ngă.

 Trương Quốc Khánh, khua Adu\ bruă Lo\ hma kdriêk Lâm Hà, ]ar Lâm Đồng t^ng knăl, bruă đru mdul mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma kơ bruă bi mlih djuê mjeh ti alu\ wa\l adôk [ia\ đei lehana\n hnơ\ng điêt. Trương Quốc Khánh hâo hưn klei tô hmô klă s^t, să Đông Thanh, kdriêk Lâm Đồng jih 2 thu\n 2018, 2019 kno\ng mâo 7 go\ êsei dưi đru mdul bi mlih 2,7 ha lăn pla mdiê 1 yan ba pla djam mtam ho\ng ênoh prăk đru mdul 10 êklăk prăk hlăm 1 ha, ênoh prăk bi liê đru mdul truh 27 êklăk prăk. Amâo dah đru mdul bruă pla mpluă sầu riêng hlăm đang war thu\n 2019, kno\ng mâo 4,7 ha ho\ng ênoh prăk bi liê truh 18 êklăk 800 êbâo prăk kah mbha kơ 4 go\ êsei, hnơ\ng điêt lehana\n ênoh bi liê [ia\ ngă kơ mnuih [uôn sang amâo đei ]ia\ng hluê ngă ôh. Trương Quốc Khánh akâo, amâo guôn duh bi liê lar [ar ôh, duh bi liê klin sa anôk, hluê ngă hnơ\ng pro\ng, mâo klei tu\ dưn jăk, mnuih [uôn sang ngă lo\ hma [uh boh tu\ dưn lehana\n ênưih ba yua.

Mse\ djuê ana kdriêk Lâm Hà, [uôn pro\ng Bảo Lộc ăt hluê ngă bruă bi mlih djuê mjeh, đru mdul kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ho\ng ênoh bi liê êbeh 225 êklăk prăk hlăm 3 thu\n. Ênoh đru mdul ti hnơ\ng 2 êklăk prăk hlăm 1 ha kơ ana boh kroh, sầu riêng mâo 4 êklăk prăk hlăm 1 ha jing [ia\ đei, hnơ\ng duh bi liê lar [ar hlăm bruă hluê ngă dleh dlan. Mb^t ana\n, du\m alu\ wa\l bi ksiêm dlăng bruă ngă hră m’ar ]an prăk hdră bruă adôk dleh dlan, mkăp prăk yua êmưt ngă kơ klei hluê ngă hdră bruă amâo ênưih pưih ôh.

Hlăm 3 thu\n 2017, 2018, 2019, knơ\ng bruă lo\ hma đru mdul leh kơ du\m alu\ wa\l giăm 750 ha lăn boh mnga hrui w^t [ia\ ba pla mta ana boh mnga hrui w^t đ^ ho\ng ênoh prăk duh bi liê giăm 3 êklai prăk.

            Klă s^t, ênoh ]ia\ng mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma đ^ h^n du\m blư\ lehana\n ]ia\ng bi mâo 1 hdră bruă wưng sui ]ia\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma dưi pla mjing du\m djuê mjeh boh mnga hrui w^t đ^, mâo boh tu\ dưn, đru mguôp hluê ngă tu\ jing hdră lo\ mko\ dăp bruă ngă lo\ hma

            Bùi Văn Hùng, k’iăng khua Êpul hgu\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, khua Êpul bruă ksiêm dlăng t^ng knăl, mơ\ng bruă ksiêm dlăng brei [uh, bruă bi mlih djuê mjeh mnơ\ng pla ti du\m alu\ wa\l adôk mâo du\m klei ka djo\, mâo bruă mkăp prăk êmưt, ênoh prăk yua [ia\ đei, duh bi liê lar [ar lehana\n bruă ngă hră m’ar adôk dleh dlan. Êpul bruă srăng mđing hmư\ klei blu\ hrăm mơ\ng du\m alu\ wa\l lehana\n ba hâo hưn truh kơ knơ\ng bruă djo\ tuôm ho\ng hdră k`ăm ba asa\p blu\ mơ\ng klei s^t êdi ]ia\ng hdră k]ah mđ^ hnơ\ng jăk djuê mjeh mnơ\ng dưi hluê ngă [rư\ hruê [rư\ mâo boh tu\ dưn./.

Pô mblang: H'Mrư Ayun