VOV4.Êđê –Yan không thu\n anei dưi đao\ knăl srăng dleh dlan, hma^ kjham kơ klei hd^p leh anăn bruă duh mkra mnuih [uôn sang. Ti Lăn Dap Kngư, wưng anei hlăk mâo du\m pluh êbâo ha ana pla mjing k[ah êa krih, lu ênhă, ana pla mjing djiê krô amâo dah lui] mang. Hlăk êjai anăn, hnơ\ng êa hlăm du\m knơ\ng kdơ\ng êa [ia\ h^n mkă ho\ng kah knar lu thu\n. Lu knơ\ng kdơ\ng êa ara\ anei khuôt êa, mnuih [uôn sang hlăk g^r duah hdră mdrơ\ng ho\ng klei adiê không k[ah êa.

Ti krah adiê mđia\ ktang ph^t mơ\ng yan bhang La\n dap kngư, ayo\ng Lương Văn Dục, thôn Giang Xuân, sa\ Êa Đa\h, kdriêk Krông H’Nang, ]ar Daklak dôk g^r tui duah anôk dưm ma^ pom êa krih kơ đang kphê êbeh 600 ana. Kyua kno\ng sa êa hnoh điêt [ia\dah mâo leh du\m boh ma^ pom êa dôk pom êa krih jih hnơ\ng ti kr^ng anei. Hluê si klei t^ng mơ\ng `u, na\ng ai bhiâo riâo rit êa hnoh anei ăt sra\ng jih mơh êa, đang kphê adih lui sna\n yơh, amâo lo\ thâo b^t mjing ôh:

“Kla\ s^t gơ\ pô dôk mđing uê` mơh, kyua êa krih anei [rư\ hruê [rư\ k[ah mơh. Lu go\ sang ara\ anei dôk k[ah êa mơh, [ia\ mnuih mâo [a\ng êa ktir. Ara\ anei, hlei pô mâo [a\ng êa ktir, êa ăt hro\ leh mơh. Boh klei anei na\ng ai jing kjham h^n mka\ ho\ng thu\n êlâo. Ara\ anei amâo lo\ thâo pla ya mnơ\ng ôh ]ia\ng djo\ guôp ho\ng kr^ng la\n snei anei”.

                     Ako\ krông Ba (Gia Lai) êa khuôt jih leh

 Lê Văn Hiển, K’ia\ng khua anôk brua\ sang ]ư\ êa sa\ Êa Đa\h, kdriêk Krông H’Nang brei thâo, kluôm sa\ mâo hla\m brô 3000 ha mnơ\ng pla [ia\dah phu\n mka\p êa mơ\ng du\m knơ\ng kdơ\ng êa điêt kno\ng dja\p êa krih kơ hla\m brô ka bo\ mơh 100ha, jing kno\ng hla\m brô 3% ênha\ la\n. Ênha\ adôk kno\ng jưh knang mơ\ng du\m ênao êa, êa kba\ng mơ\ng mnuih [uôn sang yơh. Wưng anei, du\m knơ\ng kdơ\ng êa a\t mse\ ho\ng ênao êa, êa kba\ng phu\n hro\ leh, lu go\ sang amâo lo\ mâo êa krih kơ mnơ\ng pla ôh. Kno\ng hla\m wưng bhiâo na\ng ai klei k[ah êa sra\ng mâo ti lu anôk hla\m alu\ wa\l sa\:

“Hla\m krah mlan 3 anei sra\ng dleh dlan h^n kyua êa hnoh, ênao êa kbưi mơh, dleh ba mka\p êa kơ mnuih [uôn sang krih mnơ\ng. Bi ti sa\ ka\n mâo ôh ênao êa pro\ng ka\p mgơ\ng êa kơ mnuih [uôn sang. Ho\ng sa\ sna\n mâo leh mơh klei akâo kơ du\m gưl, anôk brua\ mjing klei ga\l k`a\m mkra mđ^ guê gang êa, mko\ mjing du\m knơ\ng kdơ\ng êa pro\ng [ia\ dah amâo mâo pra\k ka\k duh bi liê ôh sna\n dleh dlan mơh kơ brua\ anei”.

Mnuih [uôn sang Đak Rông (Cư Jut, Đak Nông)pom êa krih kơ kphê

Mb^t ho\ng ]ar Daklak, klei adiê không k[ah êa a\t dôk mâo kjham êdi ti lu alu\ wa\l hla\m kr^ng La\n dap kngư. Ti du\m kdriêk nah Ngo\ lehana\n Ngo\ Dhu\ng ]ar Gialai, kr^ng pla lu kbâo mơ\ng kluôm ala ]ar ho\ng hla\m brô 30 êbâo ha, dôk dleh dlan kyua adiê không k[ah êa. Nguyễn Hoàng Phước, K’ia\ng khua kia\ kriê sang ma^ kbâo [ê` hra An Khê, wa\l krah An Khê, ]ar Gia Lai, brei thâo, 15 êbâo ha kbâo hla\m kr^ng pla kbâo mơ\ng sang ma^ hro\ leh hnơ\ng mâo, êbeh 7 êbâo ha hla\m ênoh ana\n hlo\ng lui bh^t t^t, amâo dưi hrui koh ôh, lui] liê du\m êtuh êklai pra\k:

“Kha\dah sang ma^ a\t hâo hưn, mtô mblang, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n mnuih [uôn sang a\t g&r dla\ng kriê wiê êna\k đang kbâo [ia\dah amâo lo\ dưi nga\ ôh. Adiê mđia\ truh kơ 7 – 8 mlan hma\i truh kjham êdi kơ hnơ\ng đ^ jing mơ\ng kbâo hla\m wưng bi mkla\ hnơ\ng mâo kbâo [ê` hra”.

Kdrăn lo\ Nam Dong (Cư Jut, Đak nông)mdiê ka bi mtian êa khuôt leh

Bi ti ]ar Daknông, Hồ Sơn, Khua du\ brua\ lo\ hma mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk }ư\ Jut brei thâo, anei jing thu\n tal 4 đrông boh klei adiê không k[ah êa mâo dleh dưi ksiêm dla\ng ti alu\ wa\l. Hla\k êjai ana\n kno\ng mâo 15% hla\m ênoh 30 êbâo ha ênha\ la\n nga\ lo\ hma mơ\ng kdriêk dưi mâo êa krih ma\ êa mơ\ng du\m knơ\ng kdơ\ng êa. Hdra\ msir kơ du\m ênha\ la\n k[ah êa krih mâo leh kdriêk ba hưn mdah jing duh bi liê kdra\p pom êa ma\ êa mơ\ng êa krông Sêrêpôk, [ia\dah ]ia\ng dưi hluê nga\ brei mâo pra\k duh bi liê lu:

“Hdra\ msir sna\n kdriêk a\t mâo leh hra\ m’ar ba m’^t kơ ]ar, ]ia\ng akâo kơ ]ar lehana\n gưl dlông đru brei kdra\p krih, pom êa mơ\ng hroh krông Sêrêpôk, pom đ^ kơ dlông lehana\n mkra guê mka\p êa krih kơ hla\m brô 5 êbâi ha ti kr^ng du\m sa\ Nâm Yo\ng, Ea Pô, Dak Wil, DakRông. Êa krông Sêrêpôk dôk ti gu\ sa boh ]ư\ pro\ng, kyua ana\n, brei pom êa ga\n ]ư\ anei kơh dưi ba êa mu\t kơ wa\l anôk pla mnơ\ng ]ia\ng krih êa”.

Kdrăn lo\ 2 yan ti să Ea Pô, huyện Cư Jút, tỉnh Đăk Nông lui mang du\m thu\n ho\ng anei kyua khuôt êa

Wưng anei jing wưng mu\t hla\m yan bhang adiê không k[ah êa, đa\o kna\l klei adiê không k[ah êa sra\ng lo\ mâo kjham h^n hla\m wưng sui ti kr^ng la\n dap kngư. Du\m gưl brua\ sang ]ư\ êa lehana\n anôk brua\ djo\ tuôm mơ\ng ]ar dôk g^r po\k nga\ du\m hdra\ msir mdrơ\ng ho\ng klei adiê không k[ah êa, bi hro\ tui] hnơ\ng klei lui] liê.

H’Nê] pô ]ih hlo\ng răk