VOV4. Êđê - Drei hlăk jhuang hlăm hruê tal êlâo
mơ\ng thu\n mrâo, thu\n Bính Thân. Dưi la] he\, wưng anei, jih jang mnuih mâo
klei mơak leh dưi găn thu\n 2015-Ất Mùi hlăm klei dleh dlan, klei lông dlăng;
]ang hmăng kơ thu\n 2016 srăng ba w^t lu klei găl kla\ mnga] h^n. Ho\ng alu\
wa\l Lăn Dap kngư, klei mơak dưi găn klei dleh dlan ktang êdah h^n leh du\m ]ar
mâo leh hnơ\ng đ^ kyar pro\ng, kha\dah mâo lu boh mnga mơ\ng pla mjing lu]
ênoh, klei k[ah êa amâo mâo mdei, ngă kơ brua\ pla mjing le\ hlăm klei dleh
dlan pro\ng.
Klei ]ang hmăng kơ thu\n 2016 Lăn Dap Kngư ăt êdah kla\ mơh êjai hlăm klei dleh dlan ana\n, kyuadah brua\ lo\ hma knư\ hruê knư\ mâo bi kjăp h^n, ho\ng phung ngă lo\ hma [rư\ hruê [rư\ dơ\ng thâo h^n, mâo klei bi mguôp ho\ng phung duh mkra mnia mblei bi đru kơ brua\ lo\ hma. Klei ]ang hmăng kơ thu\n 2016 mâo klei đ^ kyar mkăn lo\ mâo jing brua\ êlan klông, knơ\ng mbông êa, lehana\n du\m hdră brua\ lo\ hma mrâo, jing pro\ng.
Du\m hruê knhal jih thu\n Ất Mùi, ênoh ]h^
kphê, ksu tru\n hro\ h^n mka\ ho\ng du\m thu\n êlâo, [ia\dah amâo ngă êdu ôh ai
êwa duh kơ tết. Nao bi blei êdeh p’phu\t kơ anak mniê hiu hlăp tết, aduôn Ngô
Thị Tiến, ti thôn Sơn Lộc 2, sa\ }ư\ Bao, wa\l krah {uôn Hô, ]ar Daklak, brei
thâo, kha\dah ênoh ]h^ kphê tru\n kgu\, [ia\dah lu go\ sang hlăm thôn ăt tloh
blei êdeh pro\ng, ho\ng ênoh du\m êtuh êklăk prăk, kyua mâo ]h^ tiêu pla plua\
hla\m war kphê. Mse\ ho\ng aduôn Tiến, nao blei êdeh tay ga kơ anak, kno\ng prăk
lo\ duah thiăm mkăn: “Hruê anei nao blei
êdeh Vision kơ anak. Kâo m^n blei leh tit adih, [ia\dah anak ]ia\ng ara\ anei
yơh snăn nao bi blei êlâo kơ tết. Thu\n anei, s^t yơh boh kphê ]h^ amâo mâo
ênoh ôh. Sang kâo kphê mâo truh 1ha4, tiêu truh 3 êtuh phu\n. }ia\ng kơ lu amâo
mâo ôh, [ia\dah mâo prăk pioh bi liê [‘[ia\. Snăn mnuih [uôn sang ti }ư\ Bao
Bình Thuận pla tiêu jing êdi. Mâo sang ba w^t truh kơ 3 tôn leh”.
Amâo mâo djo\ hjăn kr^ng }ư\ Bao, Bình
Thuận ôh hlăm wa\l krah [uôn Hô tlaih leh mơ\ng klei amâo lo\ jưh knang hjăn kơ
kphê đu] ôh, hlăm du\m kr^ng pla kphê pro\ng ti Daklak, Dak Nông, Gialai, ăt đ^
mdro\ng ho\ng du\m mnơ\ng pla plua\ mkăn, mse\ si tiêu, boh sầu riêng, boh [ơr.
Ênoh tu\ dưn mnơ\ng pla ana\n jing kdlưn h^n tơdah mka\ ho\ng kphê, kyuana\n
kphê lu] ênoh, [ia\dah mnuih [uôn sang amâo mâo klei hn^ng ôh. Nguyễn Văn Hiếu
ti alu\ Phước Hoà, sa\ Êa Yông, kdriêk
Mb^t ho\ng ênoh ]h^ kphê, ksu hlăk tru\n,
thu\n 2015, Lăn Dap Kngư lo\ tuôm ho\ng klei adiê không, ba klei lu] liê pro\ng
mơh kơ brua\ duh mkra pla mjing. {ia\dah ]huang hlăm thu\n 2016 anei, klei anei
srăng dưi mghaih msir, tơdah knơ\ng kdơ\ng êa mâo lo\ mkra w^t. Ti Daklak, hlăm
du\m hruê knhal jih thu\n, ]ar mrâo mkra leh knơ\ng êa Rơt, djăp pioh krih mđoh
kơ êbeh 2 êbâo ha mnơ\ng pla mjing. Anei kno\ng mrâo jing sa kdrê] mơ\ng knơ\ng
êa ti ako\
Mb^t ho\ng sa brua\ lo hma pla mjing [rư\
hruê dơ\ng kjăp hlăm brua\ mko\ w^t brua\ knua\, mb^t ho\ng du\m knơ\ng kdơ\ng êa
mâo ru\ mkra pro\ng, kjăp, Lăn Dap Kngư lo\ mâo klei đ^ kyar pro\ng h^n hlăm
brua\ rông mnơ\ng, leh du\m pluh hdră brua\ mâo ngă leh hra\ mơar duh bi liê hlăm
thu\n 2015, ho\ng ênoh duh bi liê êbeh 20 êbâo prăk. Hlăm ênoh anei, ti Dưr Lăn
Dap Kngư, Knơ\ng brua\ rông mnơ\ng Gialai, bi liê leh truh 6 êbâo 500 êklai prăk,
mkra truh kơ 6 anôk rông pro\ng, dưi rông truh 12 êbâo drei êmô ma\ êa ksâo,
mguôp ho\ng knơ\ng brua\ Mutri Food ru mdơ\ng sa boh sang mkra mjing êa ksâo,
lehana\n mâo leh êa ksâo mâo ana\n kơ pô. Tơdah djăp mta brua\ dưi ngă djo\
mse\ ho\ng klei ]ang hmăng, djăp đang war mơ\ng Hoàng Anh Gia Lai srăng jing knơ\ng
pioh kơ brua\ rông êmô mâo klei đ^ kyar hlăm mnuih [uôn sang. Lê Đinh Vũ, Khua
knơ\ng brua\ rông êmô, hlăm Êpul gru\p Hoàng Anh Gia Lai brei thâo: “Tui si hdră wưng tal êlâo, êpul gru\p srăng
rông hlăm brô 120 êbâo drei. Brua\ rông êmô ma\ kđeh ara\ anei mâo hlăm brô 80
êbâo drei. Wưng tal dua, srăng lo\ rông mơ\ng 100 êbâo truh 200 êbâo drei, tui
hluê si brua\ knua\ mmông ana\n. Hdră kơ êdei ana\p srăng hgu\m ho\ng mnuih
[uôn sang, duah mjeh mrâo, rông ho\ng hdră mrâo mrang, lehana\n kăp blei jih
mnơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang mâo”.
Êmô ma\ êa ksâo, êmô ma\ kđeh hlăk jing
klei ]ang hmang pro\ng ti Dưr Lăn Dap Kngư hlo\ng truh kơ Dhu\ng Lăn Dap kngư, êjai
Lâm Đồng, dhar brua\ rông emô ma\ êa ksâo mâo leh mơ\ng sui ti ]ar mâo klei đru
hgu\m mơ\ng du\m knơ\ng brua\ duh mkra pro\ng. Vũ VănTư, Khua anôk brua\ duh bi
liê – mnia mblei, lehana\n hiu ]hưn ênguê ]ar Lâm Đồng, brei thâo: “Ara\ anei Lâm Đồng mâo leh lu phung duh
mkra pro\ng hriê mse\ si Vinamilk, TH True Milk, Boh nik, hdră êlan mơ\ng ]ar
kơ brua\ mđ^ kyar êmô ma\ êa ksâo, lehana\n djăp mta mnơ\ng mkra mjing mơ\ng êa
ksâo, pioh ]h^ hlăm ala ]ar lehana\n kơ ala ta] êngao, lehana\n pioh lo\ duh kơ
brua\ hiu ]hưn ênguê. Kr^ng rông êmô, mâo ]ar srăng jao kơ phung duh mkra mnia
mblei mkra hlăm du\m kr^ng dliê tu\l, du\m kdriêk Lâm Hà, Đơn Dương. Lehana\n
yuôm bhăn h^n, du\m hdră brua\ anei, srăng mguôp ho\ng mnuih [uôn sang, ]ia\ng
kơ mnuih [uôn sang mâo dưn yua mơh klei tu\ dưn mơ\ng brua\ bi mlih đang hma
amâo mâo jing mnơ\ng, mjing anôk pla rơ\k pioh rông êmô”.
Mb^t ho\ng du\m klei bi mlih pro\ng hlăm brua\ pla mjing, brua\ êlan klông, ti LănDap Kngư ăt hlăk mâo klei bi mlih ktang. Leh êlan dơ\ng pro\ng mrô 14, kno\ng êbeh kơ 1 thu\n, djăp brua\ mkra mđ^ êlan dơ\ng pro\ng mrô 19, mko\ kr^ng Lăn Dap Kngư ho\ng kdru\n ks^ Quy Nhơn, êlan dơ\ng pro\ng mrô 20, mko\ Daklak ho\ng Khánh Hoà, mâo ngă leh lu kdrê]. Sa brua\ lo\ hma mâo leh klei bi kna kơ brua\ pla mjing ho\ng brua\ rông mnơ\ng, t^ng hluê ho\ng knơ\ng mbông êa mâo hlăm tar [ar, lehana\n êlan klông truh hlăm djăp anôk, s^t nik mjing leh tur knơ\ng kjăp ]ia\ng kơ jih jang du\m ]ar Lăn Dap kngư đ^ kyar kjăp hlăm thu\n 2016 lehana\n kơ du\m thu\n ti ana\p.
Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.
Viết bình luận