VOV4.Êđê- Knơ̆ng bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng (Phŭn bruă Lŏ hma, mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang) hưn răng, klei huĭ pui ƀơ̆ng dliê ti krĭng Lăn dap kngư hlăk dôk ti hnơ̆ng hưn răng êdi. Knơ̆ng bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng mtă kơ mnuih ƀuôn sang điêt đuôt amâo djă yua pui hlăm dliê lehanăn giăm dliê kyua klei amâo răng huĭ srăng bluh mâo klei pui ƀơ̆ng dliê. Ti anăp klei anăn, anôk bruă djŏ tuôm dŭm alŭ wăl hlăm krĭng pŏk ngă leh hdră gang mkhư̆ hŏng klei pui ƀơ̆ng dliê:

 Kriê dlăng răng mgang êbeh 13 êbâo ha dliê,  grăp blư̆ mŭt hlăm yan không, Anôk bruă kriê dlăng dliê mgang akŏ êa Hra, kdriêk Mang Yang, čar Gia Lai lŏ bi hgŭm hŏng mnuih ƀuôn sang čuh rơ̆k rung nah gŭ dliê. Nguyễn Văn Chín, Khua dhar bruă kriê dlăng brei thâo, yan không thŭn anei, 1000 ha dliê mâo klei huĭ pui ƀơ̆ng dliê lu hĭn, dưi čuh rơ̆k rung êđăp ênang. Anôk bruă mbĭt hŏng dŭm gŏ êsei păn jao dliê jik čuh leh rơ̆k rung tir mâo 13 km êlan gang pui, mbĭt anăn hyuă kjăp bruă hiu suang dlăng gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng.

“Hmei hâo hưn mtô mblang leh anăn bi klă ƀuăn rơ̆ng hŏng dŭm gŏ êsei mnuih ƀuôn sang hdĭp giăm dliê pŏk ngă dŭm gru hmô gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê rơ̆ng djŏ hdră mnêč. Mkŏ mjing hiu suang dlăng găk răng ti dŭm anôk ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng hŏng hdră phŭn jing gang mkhư̆ jing phŭn, hmao truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng.

Gia Lai mkŏ mjing jik čuh rơ̆k rung hlăm anôk ênưih pui ƀơ̆ng

 Kdriêk Mang Yang ară anei mâo êbeh 53 êbâo ha dliê, hlăm anăn mâo giăm 6 êbâo ha hlăm dŭm krĭng ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng anăn jing: AYun, H’Ra, Đê Ar, Đắk Trôi, Đắk DJăng. Trần Tất Đắc, K’iăng Khua anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng kdriêk Mang Yang brei thâo: Čiăng pral gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê, kdriêk Mang Yang bi leh Anôk bruă gĭt gai gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê gưl să, mkŏ mjing hdră 4 ti năn mtam, mbĭt anăn mkŏ mjing dŭm êpul gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê truh dŭm êtuh čô mnuih, kmeh gơ̆ng jing mnuih ƀuôn sang alŭ wăl čiăng gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê mơ̆ng mphŭn mtam.

“Răng mgang dliê jing bruă mjêč êdi leh anăn yuôm bhăn jing bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê brei mă bruă gang mkhư̆ jing phŭn. Tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng dliê snăn brei yua lu kdrăp mnơ̆ng, wăt kdrăp mnơ̆ng mrâo mrang msĕ si dŭm ala čar mrâo mrang ƀiădah ăt mđing kơ bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ngbrei dưm mrô sa.”

  Ti Lâm Đồng, mơ̆ng êlâo kơ Têt nguyên đán truh ară anei, krĭng wăl dliê hngô ênưih pui ƀơ̆ng ktuê êlan dơ̆ng prŏng 27C găn dŭm să Dă Sar, Dă Nhim, Dă Chais ti kdriêk Lạc Dương mâo Anôk bruă kriê dlăng dliê akŏ êa Dă Nhim leh anăn dŭm gŏ êsei phăn jao kriê dlăng dăp mnuih gak răng ti dŭm anôk, hiu suang dlăng nanao čiăng hmao ƀuh tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng. Ha Dinh, djuê ana K’Ho, gŏ êsei phăn jao kriê dlăng dliê ti să Dă Sar brei thâo:

“Anôk bruă mâo hdră kčah jing mkŏ mjing êpul čiăng mbha grăp čô mnuih gak răng. Tơdah ƀuh mâo pui ƀơ̆ng snăn hmei hưn mtam kơ anôk gak răng, anôk anei srăng pral hâo hưn kơ Anôk bruă čiăng ba nao êpul hmao truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng”.

Lâm Đồng hriăm mjuăt gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê

Nguyễn Khang Thiên,  Khua Knơ̆ng bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng čar Lâm Đồng brei thâo, hŏng klei blŭ amâo ngă ngơi mang, brei thâo răng anăn dŭm hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê mâo dŭm anôk bruă pŏk ngă mơ̆ng akŏ yan không.

“ Hmei mđĭ ktang gĭt gai dŭm Anôk bruă dliê kmrơ̆ng, êpul ksiêm dlăng pral, dŭm adŭ thơ̆ng kơ bruă, dŭm pô dliê mđĭ ktang bruă kriê dlăng răng mgang dliê, gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Hlăm anăn mđing kơ bruă hâo hưn mtô mblang, kƀĭn hlăm dŭm anôk khăng mâo klei pui ƀơ̆ng kñăm rơ̆ng klei tŭ dưn bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê jăk hĭn.”

 Ti dŭm alŭ wăl ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng dliê ti čar Kon Tum, msĕ si: kdriêk Đăk Tô, Kon Rẫy, Ngọc Hồi, Ia H’Drai, Đang dliê knŭk kna mkuôm Chư Mom Ray… dŭm anôk bruă pô dliê, bruă dliê kmrơ̆ng leh anăn bruă sang čư̆ êa alŭ wăl ba nao êpul gak răng jih hruê mlan. Jing kdriêk knông lăn mâo êbeh 88 êbâo ha dliê leh anăn lăn dliê, lu jing ênhă dliê hlăk ti gưl đaŏ knăl ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng dliê, Nguyễn Quốc Tuấn,  Khua Anôk bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng kdriêk Ia H’Drai brei thâo:

“Adiê mđiă hlơr sui, adiê không ngă ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng dliê. Hmei ăt bi mklă dŭm krĭng phŭn ênưih mâo klei pui ƀơ̆ng dliê čiăng brei mnuih gak răng jih hruê mlam. Pô dliê mâo êpul thơ̆ng kơ bruă răng mgang dliê. Êpul anăn răng mgang dliê êjai leh anăn hlăm bruă gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Êngao anăn klei bhianw bi hgŭm hŏng dŭm anôk bruă, hŏng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să leh anăn dŭm anôk bruă ti alŭ wăl. Ksiêm dlăng pô dliê brei ngă djŏ hdră msir dưi bi mklă hluê si hdră 4 ti năn mtam čiăng ngă bruă tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng dliê.

 Čiăng pral gang mkhư̆ pui ƀơ̆ng dliê kơ êbeh 610 êbâo ha dliê, dŭm pô dliê ti Kon Tum ngă leh dŭm êbâo kma êlan mtah, êlan gang pui, mkŏ mjing dŭm êtuh anôk  găk răng čiăng kriê dlăng mnuih mŭt kbiă hlăm dliê, huai mdoh rơ̆k rung, mnŏng ênưih pui ƀơ̆ng mâo mnuih yua kñăm mkhư̆ klei huĭ pui ƀơ̆ng dliê, mkŏ mjing klei ƀuăn rơ̆ng hŏng grăp gŏ êsei mnuih ƀuôn sang ktuê dlăng bruă huai mdoh pưk hma huĭ pui ƀơ̆ng lar hlăm dliê.

Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă