VOV4.Êđê - Đảng drei bi mkla\: La\n ]ar drei mđ^ kyar brua\ duh mkra êngiê hluê si Hdra\ êlan Xã hội chủ nghĩa. Brua\ duh mkra êngiê hluê si gru hmô drei ruah leh jing hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra hluê djo\ si klei bhia\n mơ\ng anôk bi mnia mblei mâo klei gai dla\ng mơ\ng Knu\k kna kriê dla\ng ho\ng Hdra\ bhia\n. Boh phu\n mơ\ng Knu\k kna brua\ kđi ]ar kyua hdra\ k`a\m: “ Mnuih [uôn sang mdro\ng sah, la\n ]ar kja\p ktang, nga\ phu\n mil pô, mta\p mđơr leh ana\n đ^ kyar” bi mkla\ mtru\n leh boh phu\n mơ\ng hdra\ brua\ duh mkra êngiê ti ala ]ar drei, bi mkla\ mtru\n hdra\ êlan pro\ng kơ hdra\ brua\ tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n ]ar.

C|ia\ng lac\ kla\ kơ knhuah mdê mơ\ng hdra\ brua\ duh mkra êngiê ti ala c\ar drei, ana\n jing lu mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma jing pô phu\n, hluê ho\ng knu\k kna mơ\ng mnuih [uôn sang, kyua mnuih [uôn sang leh ana\n kơ mnuih [uôn sang. Đrông hla\m 30 thu\n bi mlih mrâo, hdra\ bruaduh mkra Việt Nam mâo leh du\m klei tu\ na\n bi mđ^ ai. Mơ\ng sa ala c\ar kthu\l mluk, ư\ êpa nnao đrông, drei ktưn đ^ tlaih mơ\ng klei ala c\ar [un knap, đ^ kyar êdu awa\t. Kyua ta\ hdra\  kơ hnơ\ng đ^ kyar brua\ duh mkra nao mb^t ho\ng rơ\ng klei đ^ kyar bi mrâo mrang leh ana\n mta\p mđơr yang [uôn mơ\ng hla\m du\m knhuang mđ^ kyar mtam, ana\n ti Việt Nam drei hla\m du\m pluh thu\n êgao, gra\p c\ô mnuih [uôn sang thâo săng, [uh leh kơ klei bi mlih mrâo ba hriê kơ asei mlei pô leh ana\n go\ sang pô sa klei bi mlih kơ klei hd^p.

Klah c\\u\n jing mnse\ si ana\n, [ia\ c\ia\ng bi lac\ kla\ mâo du\m ênoh mrô pioh [uh kla\ brua\ anei `u kla\ klơ\ng h^n. Leh wưng bi mlih mrâo mơ\ng thu\n 1986 – 1990 ho\ng hnơ\ng đ^ kyar GDP t^ng mdu\m kno\ng mâo 4’4% / 1 thu\n, sna\n Việt Nam drei mâo leh gia\m 20 thu\n hnơ\ng đ^ kyar tu\ ja\k, amâo mâo uê` kơ klei ru\ng răng brua\ nga\n pra\l kr^ng wa\l leh ana\n klei toh hroh brua\ duh mkra kluôm ro\ng la\n. T^ng mdu\m hla\m 10 thu\n mơ\ng thu\n 1991 truh kơ thu\n 2000, hnơ\ng đ^ kyar GDP mâo 7,6%. Hla\m 5 thu\n lo\ dơng mâo 7,34% leh ana\n hla\m 5 thu\n toh hroh kluôm ro\ng la\n drei a\t mâo hnơ\ng đ^ kyar t^ng mdu\m truh 6,32%. Klei bi mlih hdra\ brua\ duh mkra kla\ klơ\ng hluê hdra\ bi mjing brua\ tuh tia mkra mjing. Ênoh brua\ tuh tia mkra mjing leh ana\n du\m brua\ mưn yua mka\n đ^ nnao amâo mâo mdei. Nao mb^t ho\ng hnơ\ng đ^ kyar brua\ duh mkra jing brua\ ma\ t^ng mdu\m gra\p thu\n đ^ mơ\ng 2,5% truh 3%, kla\ klơ\ng jing gra\p thu\n lo\ mjing mâo hla\m brô 1 êkla\k 600 brua\ ma\ mrâo. Ênoh duh bi liê mơ\ng pra\k knu\k kna kơ brua\ kriê dla\ng klei hd^p mda yang [uôn hla\m brô êbeh 28%. Phu\n pra\k iêo mkrum mguôp mơ\ng êpul êya, yang [uôn duh bi liê kơ brua\ kriê dla\ng klei hd^p mda yang [uôn mâo truh hla\m brô 30%. Hnơ\ng bi mhro\ [un knap pral leh ana\n nnao đrông hla\m du\m thu\n. Hluê si hnơ\ng c\ua\n mơ\ng Knơ\ng pra\k dlông ro\ng la\n, Ênoh go\ êsei [un knap ti Việt Nam bi mhro\ leh mơ\ng êbeh 58% hla\k thu\n 1993 tru\n adôk hla\m brô 5% hla\m thu\n 2015 anei.

Kyua amâo mâo mdei ma\ klei hria\m mơ\ng boh s^t êdi, drei mkra mlih nnao đrông, mâo lu hdra\ mtru\n djo\ guôp c\ia\ng dưi gai dla\ng mđ^ kyar êjai leh ana\n dưi bi leh ênu\m du\m klei bhia\n mtru\n kriê dla\ng brua\ duh mkra yang [uôn. Du\m klei bi blei mnia êngiê leh ana\n du\m mta brua\ bi blei mnia hla\k mko\ mjing, mđ^ kyar, gơ\ mâo leh bi  mguôp hgu\m hla\m ala c\ar  ho\ng kr^ng wa\l leh ana\n dlông ro\ng la\n.Anôk c\h^ mnia mnơ\ng dhơ\ng, brua\ mưn yua mka\n đ^ kơ ênoh, mta, hnơ\ng. Ênoh ênil pa\t c\ia\ng jih du\m mta mnơ\ng, brua\ mưn yua mka\n nga\ hluê djo\ ho\ng hdra\ blei mnia êngiê ara\ anei. Anôk nao nga\ brua\ dưi bi mko\ mjing ho\ng phu\n mka\p mnuih nao nga\ brua\ lar lu. Brua\ c\h^ mnia nga\n pra\k đ^ kyar ja\k mơh. Brua\ c\h^ mnia la\n ala pưk sang đ^ kyar ktang. Brua\ kreh knhâo hdra\ kdra\p nga\ brua\ mrâo mrang hla\k mko\ mjing leh ana\n mâo leh knhuang đ^ kyar phu\n tal êlâo.

Hdra\ êlan Tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar mâo Đảng drei bi mkla\ mơ\ng Klei k[^n tal 9, bi mbo\ leh ana\n bi ênu\m ti du\m Klei k[^n tal 10, 11. Hdra\ êlan kluôm jing Tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar c\ia\ng bi mguôp sia\ suôr ho\ng bi mđ^ kyar hnơ\ng thâo hra\ m’ar, mđ^ lar ai dưi klei mâo jing du\m klei ga\l djo\ mơ\ng la\n c\ar. Tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar jing hdra\ brua\ mơ\ng jih jang mnuih [uôn sang, mơ\ng dja\p phung duh mkra, ma\ brua\ mđ^ lar klei ga\l mơ\ng anak mnuih nga\ jing mta klei phu\n kơ klei đ^ kyar pral leh ana\n h’^t kja\p. Đảng drei a\t mâo hdra\ êlan mtru\t mđ^ ai jih jang mnuih [uôn sang c\ia\ng bi kria\ng kreh thâo mkiêt mkriêm mko\ mkra la\n c\ar, mguôp klei bi mđ^ hnơ\ng đ^ kyar brua\ duh mkra ho\ng mkra mđ^ klei hd^p mda mnuih [uôn sang, mđ^ kyar brua\ dhar kreh, sang hra\ m’ar, hluê nga\ klei đ^ kar mrâo mrang leh ana\n mta\p mđơr yang [uôn, răng mgang la\n êa wa\l hd^p mda.

{ia\ boh phu\n gơ\, tuh tia mkra mjing ti ala c\ar drei gia\m 30 thu\n êgao adôk  mđing kơ mđ^ kyar hluê boh pro\ng, knang kơ brua\ ma\ yua ba c\h^ nga\n do\ mâo, hla\m du\m brua\ ba yua lu pra\k leh ana\n mnuih nga\ brua\ thâo mbrua\ adôk [ia\. Lu brua\ tuh tia mkra mjing jing kno\ng mko\ da\p, lu ba yua ma\i mo\k kdra\p mnơ\ng yua leh ana\n mnơ\ng yua pioh mkra mjing blei ba mơ\ng ala tac\ êngao…… Brua\ bi mguôp tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar ho\ng duh mkra klei m^n mjing ka mâo hdra\ msir kla\ klơ\ng leh ana\n ka mâo klei tu\ mse\ si klei c\ia\ng ôh. Iêo mguôp jih ai dưi klei mâo kơ brua\ tuh tia mkra mjing bi mrâo mrang la\n c\ar adôk lu klei ka djo\. Brua\ duh bi liê, bohnik duh bi liê mơ\ng knu\k kna adôk mda\k mduê,  ka đei mâo klei tu\ ôh. Klei tle\ [ơ\ng nga\n pra\k, bi liê ti mang, duah “ klei tu\ kơ êpul” hla\k nga\ bi mkhư\ klei tu\ hla\m brua\ duh bi liê mđ^ kyar.

                                                                 H’Nga pô ]ih mkra.