Gru krua\k kna\l êdah kla\ êdi mơ\ng l^ng khan Awa Hô ti kr^ng knông la\n mơ\ng c\ar Gia Lai, sia\ knông ho\ng c\ar Rattanakiri jing êa mtah mda mơ\ng ana ksu. Gia\m 30 thu\n du\m phung khan mơ\ng Binh đoàn 15 tu\ nga\ brua\ duh mkra sia\ suôr ho\ng brua\ rơ\ng kriê mgang klei êđa\p ênang la\n c\ar, di ayo\ng nga\ rue# leh ja\k brua\ djo\ jao kơ pô. Ktuê knông la\n dlông taih êbeh 70km a\t kja\p h’^t leh ana\n ara\ anei mnuih [uôn sang trei mđao leh kyua mâo ana ksu. Mduôn [uôn Siu Blik, mnuih djuê ana Jarai, dôk ti [uôn Chan, sa\ Êa Pnôn, kdriêk Đức Cơ brei thâo: leh gia\m 30 thu\n mb^t ho\ng khan mko\ mjing klei jah druôm huai mgoh la\n ala ba pla ana ksu, klei hd^p mda mơ\ng êbeh 200 go\ êsei mnuih [uôn sang [uôn Chan mâo leh klei bi mlih.“ {uôn pô jing [uôn tal êlâo ba pla ksu ti kr^ng la\n anei. Kyua mâo Knơ\ng brua\ 72 đru kơ mnuih [uôn sang ba pla ana ksu, ma\ mnuih [uôn sang nga\ brua\ ksu, ana\n ara\ anei klei hd^p mnuih [uôn sang đ^ kyar leh, amâo lo\ hu\i kơ klei ư\ êpa, [un knap ôh. Lu go\ sang đ^ hriê leh kơ mdro\ng. Mduôn m’ak sna\k, lac\ ja\k kơ knơ\ng brua\, kơ binh đoàn.”
A|t ti kr^ng knông la\n nah Yu\ c\ar Gia Lai, lu mnuih, lu go\ sang ga\n hgao leh klei dleh dlan, mko\ mkra klei hd^p trei mđao kyua mâo klei đru leh ana\n ktrâo lac\ mơ\ng phung khan . Hla\m ana\n, amâo mâo [ia\ ôh mnuih tuôm mâo leh klei nga\ soh chuai ga\n knông la\n soh ho\ng hdra\ bhia\n. K’Sor Na\k, mnuih djuê ana Jarai, mâo 35 thu\n dôk ti [uôn Kuk, sa\ Êa O, kdriêk Êa Grai, c\ar Gia Lai brei thâo: hla\k thu\n 2005, kyua hmư\ hluê klei phung jhat mplư, `u ga\n dliê, hnoh êa đue# nao kơ Campuchia. M^n dah sra\ng mâo klei hd^p trei mđao yâo m’ak, mâo pra\k yua si c\ia\ng mse\ ho\ng phung jhat lac\, [ia\ ang mâo pra\k, mâo klei yâo m’ak lah truh kơ ana\n klei hd^p mda bo\ ho\ng klei ư\ êpa, knap m`ai ana\n nga\ kơ K’Sor Na\k duah êlan lo\ w^t kơ [uôn sang. ~u mâo Kđông khan kriê mgang knông la\n 717 leh ana\n knu\k kna sa\ đru lo\ mdơ\ng brei sang dôk kơ 2 ung mo# leh ana\n 2 c\ô anak điêt mâo anôk dôk. Mb^t ana\n, `u lo\ dưi mâo c\an pra\k pioh duh bi liê kơ brua\ pla hbei [lang, ktơr mnơr. Leh 8 thu\n êdei kơ ana\n, ara\ anei klei hd^p mơ\ng go\ sang K’Sor Na\k ara\ anei gơ\ h’^t leh, mâo leh pưk sang kja\p h’^t. Gra\p bliư\ lo\ w^t bi m^n kơ du\m hruê hla\k ana\n, K’Sor Na\k [uh h[lo\k h[liêm êdimi lac\:“ Hla\k ana\n pô mluk ana\n duah hmư\ he\ klei di`u mplư ga\n knông la\n đue# nao kơ Campuchia. {ia\ nao truh kơ ana\n knap m`ai sna\k amâo djo\ mse\ ho\ng klei di`u lac\ ôh, knap mơ\ng ai, êsei amâo mâo dja\p hua\, djam amâo mâo dja\p [ơ\ng, êa amâo mâo dja\p mna\m. Ara\ anei kâo h[lo\k êdimi, thâo leh amâo lo\ duah hmư\ klei di`u mplư ôh, bi h’^t dôk duah [ơ\ng mđ^ kyar brua\ duh mkra rông anak c\ô nao kơ sang hra\ m’ar. Kâo a\t mta\ mơh kơ dja\p mnuih đa\m duah mđing hmư\ ôh klei phung jhat duah mplư, di`u mplư mnuih [uôn sang drei đuic\, nao dôk kơ ana\n dleh knap sna\k.”
Hla\m dja\p mta brua\, ti du\m anôk dleh dlan, knap m`ai leh ana\n dleh dlan ru\ng ra\ng, khan dôk ti c\ar Gia Lai a\t mâo lui nnao klei ja\k yâo. Anôk hlơr mmơr Kret – Krot, sa\ H’Ra, kdriêk Mang Yang jing sa anôk êdah êdi, hla\k lu phung êkei, phung êdam êra bi lui [uôn sang, pưk hma, lui wa\t mo# anak nao hluê klei đa\o Hà Mòn. Phung khan hla\m êpul l^ng khan, phu\n gơ\ jing Anôk g^t gai khan c\ar Gia Lai leh ana\n kdriêk Mang Yang tu\ nga\ brua\ nao truh kơ Kret – Krot hra\m mb^t dôk hua\ [ơ\ng, nga\ lo\ hma ho\ng mnuih [uôn sang. Mơ\ng ana\n iêo lac\ mtô mblang bi hria\m kơ mnuih [uôn sang thâo ti klei soh ti klei djo\. Leh êbeh 2 thu\n, Kret – Krot lo\ w^t si Wa\l đa\o gơ\ leh mâo h’^t ênang. Ho\ng Runh pô ba ako\ mđ^ kyar klei đa\o Hà Mòn ti Kret - Krot leh ana\n du\m alu\ wa\l ti T^ng Dưr Dap Kngư mâo ba phat mkra leh leh ana\n hla\k dôk hla\m mna\ h[lo\k h[liêm kơ du\m brua\ pô nga\ soh. T^ng, ama Runh h[lo\k kyua tuôm gha\ leh anak êkei [ia\ amâo mâo dưi ôh:“ Êlâo ana\n kâo lac\ leh ho\ng `u, ơ dam đa\m duah nga\ klei amâo mâo djo\ ôh, đa\m duah hmư\ ôh klei ara\ng duah mc\hur. Ih soh leh ba phat mkra jing djo\ leh yơh ana\n.”
Hla\m c\ar Gia Lai ara\ anei mâo 17 anôk khan dôk. Brua\ ma\ ai mnuih [uôn sang mâo du\m anôk khan mjing jing tur knơ\ng hpo\ng hdra\: “ Dôk mb^t ho\ng mnuih [uôn sang, dôk hla\m [uôn sang, dôk hla\m alu\ wa\l.” leh ana\n hdra\ “ Bi mpu\ kơ mnuih [uôn sang, je\ gia\m ho\ng mnuih [uôn sang, tui hria\m mơ\ng mnuih [uôn sang, mâo klei đua klam ho\ng mnuih [uôn sang ”. Bi hla\m thu\n 2014, du\m anôk khan hluê nga\ leh klei đru mnuih [uôn sang gia\m 36 êbâo ai hruê nga\ brua\, lo\ w^t mkra leh ana\n mkra mđ^ êbeh 106km êlan klông kr^ng [uôn sang mliê [uôn alu\, huai mgoh hla\m brô 40km mbông mnuôr êa. Knua\ druh, l^ng khan du\m anôk khan a\t đru mguôp nga\ mkra 123 boh sang kha\p c\ia\ng, sang bi hgu\m mguôp, ho\ng ênoh pra\k bi liê truh 7 êklai 800 êkla\k pra\k, đru kơ gia\m 340 go\ êsei tlaih mơ\ng [un knap, mko\ mjing klei nao ksiêm mka\ dla\ng mdrao klei rua\ mang kơ gia\m 30 êbâo gưl mnuih ti kr^ng taih kbưi.
Du\m brua\ nga\ s^t êdi leh ana\n mâo klei tu\ mơ\ng du\m anôk khan dôk hla\m c\ar Gia Lai đru mguôp leh klei klei mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn. Rơ\ng brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang ti alu\ wa\l. Đại tá Dương Thái, K’ia\ng khua dla\ng brua\ kđi c\ar, Anôk g^t gai Khan c\ar Gia Lai lac\:“ Du\m anôk khan dôk ti c\ar Gia Lai nga\ brua\ mâo lu klei tu\ ja\k. Bohnik ho\ng hdra\ iêo lac\ mtô mblang mse\ si êpul nga\ brua\ bi mguôp ho\ng klei bi hria\m ti êngao nga\ brua\ iêo lac\ leh ana\n ba khan nao kơ du\m [uôn sang hlơr mmơr hluê si klei c\ia\ng mơ\ng alu\ wa\l ba leh klei tu\ pro\ng s^t êdi. Bohnik mâo Khan kr^ng 3, Binh đoàn 15 nga\ leh ja\k êdi brua\.”
Thâo săng kơ anôk pô, brua\ pô leh ana\n bi mđ^ lar knhuah mơ\ng Khan Awa Hô, du\m anôk khan dôk ti c\ar Gia Lai dưi bi mko\ mjing leh brua\ bi h’^t kja\p ai tiê mnuih [uôn sang. Đru mguôp mb^t ho\ng du\m anôk Khan hla\m kluôm ala, lo\ dơ\ng c\ih hla po\k [uê ênuk kdrưh k’ang mơ\ng L^ng khan drei hla\m wang 70 thu\n mko\ mkra, kdơ\ng mblah leh ana\n đ^ jing.
H’Nga mblang, răk dlăng.
Viết bình luận