VOV4.Êđê - Thu\n 1987, Phu\n brua\ kđi ]ar ba mdah Hdra\ mtru\n mrô 02/NQ-TW kơ hdra\ brua\ mko\ mkra du\m ]ar, [uôn pro\ng jing kr^ng wa\l ra\ng mgang kja\p. Hdra\ mtru\n anei mâo Phu\n brua\ kđi ]ar mđ^ kyar jing Hdra\ mtru\n mrô 28 NQ-TW thu\n 2018 ]ia\ng lo\ dơ\ng mko\ mjing kr^ng wa\l ra\ng mgang kja\p hla\m boh klei mrâo. Du\m thu\n êgao, Hdra\ mtru\n mơ\ng Phu\n brua\ kđi ]ar mâo leh du\m êpul êya anôk brua\ l^ng kahan ti kr^ng La\n dap kngư hyua\ kja\p, hluê nga\ ja\k. Sa hla\m du\m êpul êya ba ako\ êdah kdlưn jing Binh đoàn 15, Phu\n brua\ l^ng kahan, hla\k jing sa anôk brua\ hluê nga\ kja\p êdi brua\ anei ti kr^ng Dưr La\n dap kngư.

Giăm 10 thu\n êgao kr^ng wa\l să Ia Đal, kdriêk Ia H’Drai, ]ar Kon Tum mse\ si sa kr^ng amâo mâo mnuih dôk ôh. Anei jing kr^ng knông lăn kbưi ho\ng wa\l krah kdriêk, yan adiê amâo găl jăk, êlan klông dleh êrô êbat. Ti nei, hluê si hdră mtru\n mơ\ng Phu\n bruă kriê mgang ala ]ar leh ana\n knu\k kna ]ar Kon Tum srăng mko\ mjing sa knơ\ng bruă l^ng kahan ngă bruă duh mkra êjai leh ana\n kriê mgang ala ]ar êjai. Mơ\ng năn, Knơ\ng bruă 716 hlăm Binh đoàn 15 mphu\n mko\ mjing, 12 êpul mkra mjing mơ\ng knơ\ng bruă dưi mko\ mjing leh ana\n ăt jing du\m anôk mnuih [uôn sang dôk ktuê knông lăn. Go\ sang Quách Công Quản, mnuih mă bruă êpul 6, Knơ\ng bruă 716, jing sa hlăm du\m go\ êsei tal êlâo hriê hd^p ti wa\l mnuih [uôn sang hd^p mda anei. Êngao kơ prăk mlan mâo 6 êklăk hlăm sa mlan, go\ sang `u ăt hơ^t ai tiê kyua anak ]ô dưi hriăm hră jăk ho\ng kdrăp mnơ\ng ênu\m ênap:“ Leh hmei hriê dôk ti anei ăt mâo 7 thu\n, ai tiê klei m^n ăt hơ^t mơh. Hriê ngă mnuih mă bruă snăn bi mklă mă bruă sui thu\n ho\ng anôk bruă, mâo phung l^ng kahan ăt ktrâo la], snăn ngă mnuih mă bruă kơ knơ\ng bruă leh ana\n ngă bruă duh mkra snăn klei hd^p ăt jăk mơh.

Bruă mko\ mjing du\m anôk mnuih [uôn sang dôk mâo Knơ\ng bruă 716 bi hgu\m ho\ng bruă sang ]ư\ êa ]ar Kon Tum leh ana\n kdriêk Ia H’Drai k]ah mtru\n tliêr kjăp mơ\ng mphu\n ngă. Ti anôk mâo knơ\ng bruă, mâo anôk ngă lo\ hma, ti ana\n mâo anôk mnuih [uôn sang dôk, mâo sang êadrao gun – dhar kreh -sang hră đ^ kyar mb^t. Thiếu tá Nguyễn Đình Thanh, khua Knơ\ng bruă 716, Binh Đoàn 15 brei thâo, anôk bruă thâo pral k]e\ kơ bruă Đảng să Ia Đal leh ana\n brei êpul đru mko\ mkra anôk bruă nah gu\. Ara\ anei, kluôm să Ia Đal mâo 11 khua [uôn jing knuă druh Êpul mkra mjing mơ\ng knơ\ng bruă 716.

“Leh mko\ mjing du\m wa\l mnuih [uôn sang hd^p mda snăn hmei bi mklă srăng bi hơ^t klei hd^p kơ phung knuă druh, mnuih mă bruă mơ\ng du\m anôk mnuih [uôn sang dôk. Mb^t ana\n mb^t ho\ng alu\ wa\l bi mđ^ kyar bruă duh mkra ala [uôn Knơ\ng bruă mko\ mjing anôk mă bruă, mb^t ana\n ]ia\ng kriê mgang klei êđăp ênang ala ]ar ti alu\ wa\l. Jih jang du\m anôk mâo mnuih [uôn sang dôk jing ti ktuê êlan knông lăn, năng ai dưi bi mklă du\m anôk mnuih [uôn sang dôk jing anôk ]ia\ng kriê mgang ala ]ar kjăp ktang”.

 Ho\ng klei m^n “Bruă mkra mjing tăp truh, srăng iêu jak mnuih mă bruă leh ana\n mko\ mjing anôk mnuih [uôn sang dôk tăp năn”, Knơ\ng bruă 716 Binh Đoàn 15 po\k ngă leh jih jang du\m hdră msir k`ăm ngă bi jăk bruă kriê mgang knông lăn êjai leh ana\n êdei ana\p. Anôk bruă k]ah leh hơ^t kjăp du\m kr^ng thơ\ng kơ bruă mkra mjing, wa\l hd^p mda kơ mnuih [uôn sang ti năn mtam leh ana\n phung hriê dôk mơ\ng anôk mkăn mâo bruă sang ]ư\ êa ba hriê. Nguỵ Đình Phúc, Khua Knơ\\ng bruă sang ]ư\ êa Să Ia Đal, kdriêk Ia H’Drai, ]ar Kon Tum brei thâo, Knơ\ng bruă 716, Binh Đoàn 15 đru mguôp leh yuôm bhăn hlăm bruă mđ^ kyar du\m kr^ng bruă duh mkra phu\n hlăm wa\l knông lăn, mko\ mjing kr^ng wa\l knông lăn kjăp ktang kluôm ênu\m:

“Să Ia Đal jing sa să phu\n kơ bruă kriê mgang ala ]ar, kriê mgang klei êđăp ênang. Grăp kr^ng mnuih [uôn sang dôk dưi mko\ mjing mse\ si sa hdră kjăp ktang plah wah l^ng kahan leh ana\n mnuih [uôn sang. Boh nik jing ho\ng êpul mơ\ng Knơ\ng bruă dôk jưh 716, Binh Đoàn 15 ho\ng să Ia Đal, hlăm bruă mko\ mjing bruă duh mkra – kriê mgang ala ]ar săn du\m kr^ng mnuih [uôn sang dôk anei msẻ\ si sa gơ\ng kruăk knăl ti knông lăn. Grăp ]ô mnuih mă bruă msr\ si sa gơ\ng kruăk knăl hd^p ti knông lăn, đru hlăm bruă rơ\ng kơ klei êđăp ênang ala ]ar, kriê mgang klei êđăp ênang ti kr^ng knông lăn.

 Mb^t ho\ng să Ia Đal, bruă đru mko\ mjing kr^ng wa\l kriê mgang mâo Binh Đoàn 15 mđing dlăng êdi ti jih jang 42 să hlăm 6 kdriêk knông lăn mơ\ng dua ]ar Gia Lai leh ana\n Kon Tum mơ\ng Binh Đoàn hlăk dôk ngă bruă. Mơ\ng năn, Binh Đoàn bi leh jăk bruă klam mơ\ng “Êpul l^ng kahan kriê mgang ala ]ar, êpul l^ng kahan ngă bruă mkra mjing”, bi mklă klei tu\ dưn mơ\ng sa anôk bruă duh mkra – kriê mgang ala ]ar ti kr^ng wa\l hdră bruă Lăn Dap Kngư. Klei anei jing yuôm bhăn hlăm bruă hluê ngă hdră mtru\n, hdră êlan mơ\ng Knu\k kna, Đảng hlăm bruă bi mbha mnuih mă bruă, dăp mnuih [uôn sang hd^p ti ktuê knông lăn.

Binh đoàn 15, Phu\n brua\ l^ng kahan, jing êpul êya l^ng kahan nga\ brua\ duh mkra pro\ng êdi ti kr^ng la\n dap kngư, ho\ng ênha\ la\n lo\ hma ba nga\ brua\ êbeh 40 êbâo ha. Ho\ng klei đru mguôp mơ\ng phung ma\ brua\ duh mkra – phung kahan, du\m kr^ng knông la\n pro\ng ti kwar Dưr La\n dap kngư, g^r ktưn kpưn đ^ ktang ph^t; klei hd^p mnuih [uôn sang du\m djuê ana tinei [rư\ hruê [rư\ h’^t kja\p; brua\ duh mkra – ala [uôn kr^ng knông la\n mâo leh klei bi mlih kla\ s^t. Binh đoàn brei [uh leh brua\ klam mơ\ng pô hla\m hdra\ brua\ mko\ mkra kr^ng wa\l êđa\p ênang ti du\m alu\ wa\l mâo Binh đoàn hluê nga\ brua\ klam duh mkra – ra\ng mgang ala ]ar. Pô ]ih klei mrâo kơ kdrê] anei mâo leh klei bi blu\ hra\m ho\ng Lê Xuân Phương, K’ia\ng khua knơ\ng g^t gai Binh đoàn 15 kơ brua\ klam mơ\ng Binh đoàn hla\m hdra\ brua\ ra\ng mgang ti alu\ wa\l.

-Si Binh đoàn 15 bi kla\ leh kơ hdra\ êlan mơ\ng gưl dlông kia\ kriê hlăm brua\ mko\ mjing alu\ wa\l răng mgang?

Đại tá Lê Xuân Phương: Binh đoàn 15 mâo mko\ mjing mơ\ng thu\n 1985, êdei kơ dua thu\n leh Phu\n brua\ kđi ]ar mâo hdră mtru\n mrô 02, kơ brua\ mko\ mjing du\m ]ar, [uôn pro\ng alu\ wa\l bi răng mgang kjăp. Leh lu thu\n jih brua\ kđi ]ar, drei mâo mko\ mjing alu\ wa\l răng mgang djo\ ho\ng hdră mtru\n mrô 02. Truh kơ klei bi k[^n pro\ng Đảng gưl 10, lo\ mđ^ mlar hdră mtru\n mrô 28, lo\ dơ\ng mko\ mjing du\m ]ar, [uôn pro\ng, alu\ wa\l răng mgang kjăp mâo êpul brua\ Đảng. phu\n brua\ l^ng kahan, kia\ kriê g^t gai leh, snăn Binh đoàn 15 mâo leh lu hdră djo\ jao kơ êpul êya l^ng kahan ngă brua\ duh mkra dôk hlăm alu\ wa\l phu\n ti du\m ]ar Gialai, Kontum lehana\n Quảng Bình.

-Hlăm brua\ mko\ mjing alu\ wa\l răng mgang hlăm du\m ]ar, snăn si klei bi hgu\m hlăm brua\ anei?

Đại tá Lê Xuân Phương: Hla\m alu\ wa\l mâo Binh đoàn 15 dôk ti dua ]ar Gialai, lehana\n Kontum hla\m êbeh 270km knông lăn. Hmei hgu\m leh kjăp ho\ng du\m êpul êya l^ng kahan hlăm alu\ wa\l, êpul kahan răng mgang knông lăn tui si klei k]e\ mơ\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa mko\ mjing mđrăm 4 ai ktang mâo hlăm alu\ wa\l pioh kơ brua\ răng mgang. Boh nik hlăm klei duh mkra, bi mguôp ho\ng brua\ răng mgang klei êđăp ênang hlă knông lăn. Hmei mko\ mjing hdră brua\ tio\ nao lu mnuih ngă brua\ mko\ mjing du\m go\ êsei bi mguôp ho\ng du\m boh [uôn, sa\ hlăm knông lăn, hrăm mb^t bi răng mgang knông lăn mjing sa mnư\ mnang kjăp. Djăp alu\ wa\l răng mgang ti gưl sa\, gưl kdriêk ti dua ]ar Gialai, Kontum mâo bi kjăp tui si brua\ dăp mơ\ng du\m knơ\ng brua\, du\m êpul duh mkra, mjing leh du\m boh [uôn, boh sa\ kăp bi blah.

-Si hdră hrăm mb^t ho\ng mnuih [uôn sang mâo leh Binh đoàn mđing mko\ mjing klei bi răng mgang?

Đại tá Lê Xuân Phương: Hlăm klei ngă brua\ hmei jih ai tiê bi kla\ brua\ mko\ mjing klei sa ai hrăm mb^t hlăm brua\ răng mgang ho\ng mnuih [uôn sang. Kyuadah phu\n agha hlăm klei mnuih [uôn sang bi blah, ana\n jing ai tiê mơ\ng mnuih [uôn sang. Jih jang djăp alu\ w\al duh mkra, mâo klei bi mguôp ho\ng djăp boh [uôn, boh nik mblang bi kla\ hdră êlan mơ\ng Bình đoàn dơ\ng mơ\ng klei mko\ mjing; brei mâo klei binh đoàn mguôp ho\ng ]ar, ho\ng kdriêk, knơ\ng brua\ mguôp ho\ng kdriêk ho\ng sa\, êpul duh mkra mguôp mb^t ho\ng du\m boh [uôn. Lehana\n ba yu ahdră mrâo jing du\m go\ êsei mnuih djuê lar bi mguôp ho\ng du\m go\ êsei mnuih djuê [ia\. Mơ\ng ana\n, ai ktang, lehana\n klei dưi hmei mjing leh ma\ êpul duh mkra mguôp ho\ng [uôn sang, mjing du\m alu\ [uôn mâo ai tiê bi blah, bi mguôp ho\ng alu\ wa\l răng mgang, mjing mnư\ mnang kjăp ktuê knông lăn. Mâo he\ boh tu\ dưn ana\n, snăn Binh đoàn 15 kno\ng jing sa kdrê] hlăm brua\ hgu\m ho\ng alu\ wa\l pioh mko\ mjing alu\ wa\l răng mgang. Klei bi mguôp plah wah du\m êpul êya l^ng kahan hlăm knông lăn, du\m êpul l^ng kahan dôk hlăm knông lăn, ho\ng brua\ klam jing knơ\ng pioh kơ drei hgu\m mb^t đru klam brua\, lehana\n kăp k]e\ kơ du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ngă jăk hdră mơ\ng phu\n brua\ kđi ]ar mtru\n mrô 28, mse\ si du\m klei hâo mdah mơ\ng brua\ Đảng kahan gưl dlông, phu\n brua\ l^ng kahan hruê 19/3/2019, ti anôk bi k[^n ksiêm w^t mâo bi êdah leh kla\ mnga].