VOV4.Êđê - Hla\m du\m hruê anei sui ho\ng anei 45 thu\n, ho\ng klei g^r “Trường Sơn bi mlih pô – Pô Kô kru\ kgu\ kdơ\ng, kih mdoh jih phung roh, mtlaih êngiê Đa\k Tô, mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti ]ar Kontum leh ana\n phung l^ng kahan phu\n mâo iêu ba nao leh jih, wa\t mnuih leh ana\n nga\n dra\p ]ia\ng bi rai Anôk ra\ng mgang Đa\k Tô – Tân Cảnh, anôk mâo phung Mi – Ngụy pia jing “Kr^ng wa\l msei” ti Dưr Dap kngư. 45 thu\n leh hruê mtlaih êngiê, kr^ng la\n bo\ ho\ng boh [om, min leh ana\n êa drao rua\ hla\m du\m thu\n êngu\n mlan êlâo adih ara\ anei lo\ kru\ w^t leh ja\k siam ho\ng lu mta mnga, ana boh kroh ]a\t jing. Ti gu\ anei, drei hra\m mb^t nao ]hưn dla\ng kơ du\m klei bi mlih ti kr^ng la\n Đa\k Tô jho\ng ktang leh 45 thu\n mtlaih êngiê.

Leh klei blah dưi Đăk Tô – Tân Cảnh hlăm hruê 24/4/1972, kr^ng lăn Đăk Tô ]ar Kontum jing leh kđông phu\n, anôk mko\ yuôm bhăn ho\ng Nha Dhu\ng Lao, Ngo\ Dưr Campuchia lehana\n êlan du\ ba mnơ\ng mơ\ng Yu\ Duôr ]ư\ pro\ng, truh kơ Ngo\ Duôr }ư\ Pro\ng. Đăk Tô hlo\ng jing leh anôk jua\ jơ\ng, po\k êlan l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang kluôm ala ba nao mnuih mbrua\, mnơ\ng dhơ\ng, phao ktuang mu\t hlăm kdrăn blah ti kwar Dhu\ng hlo\ng truh kơ klei dưi knhal tu] 3 thu\n êdei kơ ana\n.

Mđ^ h^n knhuah gru h[uê ênuk cách mạng kdrăm k’ah, hlăm du\m thu\n tal êlâo mâo klei dưi, Đăk Tô jing leh kdriêk phu\n hlăm ]ar Gialai-Kontum hing ang ho\ng du\m brua\ ru\ mjing lo\ lăn, ngă lo\ pla mdiê, mko\ mjing êpul hgu\m, ngă brua\ phăn jao… Lehana\n hlăm djăp mta gưl brua\, Đảng bộ, brua\ sang ]ư\ êa, l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang kdriêk Đăk Tô mâo nanao klei bi hgu\m mguôp, sa ai tiê mko\ mjing kdriêk đ^ kyar. Mơak kơ klei lo\ kru\ w^t mơ\ng kr^ng lăn pui Đăk Tô jho\ng ktang, Trịnh Quang Vinh, 73 thu\n, ti khối 7, wa\l krah Đăk Tô brei thâo:“Đăk Tô ara\ anei mâo leh klei bi mlih. Brua\ nah gu\ mâo ru\ mkra jăk siam. Êlan klông betong soăi, mse\ ho\ng kr^ng [uôn pro\ng leh. Klei hd^p mda mâo klei mđ^ mlih. Hnơ\ng hrui w^t hlăm grăp thu\n thu\n êdei jing kdlưn h^n ho\ng thu\n êlâo nanao. Djăp go\ êsei mâo leh klei hd^p h’^t”.

Hlei pô tuôm nao leh kơ Dưr, truh leh kơ Dhu\ng ktuê êlan dơ\ng pro\ng Hồ Chí Minh, grăp blư\ găn ti Tân Cảnh, anôk mâo ho\ng anei 45 thu\n jing leh kđông phu\n E42, anôk kahan Mi dôk t^ng kơ nah Dưr Lăn Dap Kngư, năng ai tuôm mâo leh klei êmuh: Ti anôk kdrăn blah ktang ph^t hlăk ana\n hlăm krah dliê ksu, đang kphê lehana\n đang boh kroh lia\ lia\ ara\ anei? Sa\ Tân Cảnh mơ\ng Đăk Tô hruê anei jing leh anôk bi hmô kơ brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo.

Hlăm knhal jih thu\n 2015, Đảng bộ, brua\ sang ]ư\ êa lehana\n êbeh 5 êbâo ]ô mnuih [uôn sang hlăm 12 djuê ana ayo\ng adei hlăm sa\ mko\ mjing leh klei tu\ dưn yuôm bhăn kyua mâo bi leh pral ênoh k]ah kr^ng [uôn sang mrâo, pral h^n 5 thu\n mka ho\ng hruê k]ah. Hnơ\ng hrui w^t kah knar mơ\ng grăp ]ô mnuih êbeh 26 êklăk prăk, hnơ\ng ênoh go\ êsei [un kno\ng adôk ma\ 6,3%. Mơak h^n jing klei mnuih [uôn sang kr^ng anei mâo leh ai tiê ]o\ng thâo kpưn đ^ mâo brua\ đua klam hla\m klei md^ kyar kr^ng la\n mâo leh sa ênuk jia\ klang êrah ai tiê lu gưl mnuih, dôk nanao hlăm aitiê klei m^n ho\ng phung knua\ druh, lehana\n mnuih [uôn sang ara\ anei.

Dôk mâo nanao si srăng ngă mâo klei mđ^ kyar pral kơ Tân Cảnh, A Chiến, Khua sa\ Tân Cảnh brei thâo:“Alu\ wa\l hlăk g^r mtru\t mjhar mnuih [uôn sang mko\ mjing êpul hgu\m, brua\ hgu\m, bi klin lo\ lăn k`ăm mđ^ hnơ\ng hrui w^t hlăm sa ênha\ lăn. Ngă nanao brua\ mđ^ mjing anôk hd^p mda. Anôk mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, mjing anôk duh mkra mnia mblei đ^ kyar”.

Kr^ng [uôn sang ti Đăk Tô ti gu\ hla ]hia\m gru mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, hlăk mâo klei bi mlih [rư\ [rư\, boh tu\ dưn êdeh êdi jing: 2 sa\ Tân Cảnh, Diên Bình mâo tu\ yap leh jing sa\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo. Bi alu\ wa\l kwar krah, brua\ mko\ mjing kr^ng [uôn pro\ng dhar kreh, mko\ mjing êlan klông doh mnga] betong sơăi djăp êlan alu\ wa\l mnuih [uôn dôk. Wal Krah Đăk Tô ktưn bi djăp ênoh ]ua\n [uôn pro\ng mta 4 hla\m thu\n 2020. Thu\n leh êgao, hnơ\ng hrui w^t kah knar mơ\ng grăp ]ô mnuih giăm 40 êklăk prăk. Hnơ\ng ênoh go\ êsei [un hro\ adôk 3,7%. Brua\ nah gu\ mâo ru\ mkra leh sơăi, amâo mâo mdei dưi po\k phai lehana\n klei tu\ dưn brua\ ba yua. Nguyễn Xinh, Khua brua\ Đảng kdriêk Đăk Tô brei thâo, mb^t ho\ng boh tu\ dưn leh mâo, kdriêk [uh kla\ klei lông dlăng ti ana\p hla\m wưng mđ^ kyar mrâo, lehana\n mâo leh hdră djo\ guôp ]ia\ng kpưn đ^:“Ho\ng kdriêk Đăk Tô êngao kơ du\m sa\ dleh dlan mâo knu\k kna đru leh, du\m adôk hmei bi kla\ jing mtru\t mjhar mnuih [uôn sang g^r ]o\ng pô kpưn đ^ hla\m klei duh mkra. Kdriêk thâo kơ mnuih ngă brua\ hla\m kdriêk adôk awa\t, snăn brei bi mâo klei duh bi liê, iêu jak klei hgu\m, po\k êlan kơ klei duh mkra găl ênưih. Dưn yua ngăn do\ ]o\ng mâo, rơ\ng ho\ng brua\ lo\ kru\ w^t, bi hơ^t kơ wa\l hd^p mda”.

Lo\ w^t kơ Đăk Tô 45 thu\n leh mâo klei êngiê, ăt djo\ hla\m wưng 42 thu\n kluôm kwar Dhu\ng mâo klei hluh lir lăn ]ar, ti gu\ knưl klei dưi Đăk Tô – Tân Cảnh dj’dju\k ti krah adiê mtah siam mlan 4 h[uê ênuk, bo\ ho\ng hla ]hia\m gru, hrăm mb^t ho\ng klei tlao mơak mơ\ng klei jăk yâo trei mđao, [uh kla\ klei tu\ dưn mơ\ng klei êđăp ênang, klei hnu\k êngiê, mb^t ho\ng klei g^r mâo ka] leh du\m hla po\k h[uê ênuk mrâo kơ brua\ ru\ mdơ\ng [uôn sang đ^ kyar./.

                                                              H’Nga pô ]ih mkra.