VOV4.Êđê - Soọng Cô jing ênhiang mmui` djuê ana mdê hja\n mơ\ng djuê ana Sán Dìu ti Việt Nam. Anei jing ênhiang mmui` bi êdahâi tiê, klei m^n leh ana\n klei ]ang hmang mơ\ng mnuih Sán Dìu hla\m klei hd^p mda aguah tlam dưi bi êdah hluê ho\ng đo\k mmui`, asa\p mmui`, jing anôk kriê pioh du\m knhuah dhar kreh djuê ana anak mnuih.

Hluê si klei blu\ Sán Dìu, sna\n Soọng pia jing “ mmui`”, bi Cô jing “klei mmui`”. Klei mmui` leh ana\n ênhiang mmui` mơ\ng Soọng Cô amâo mâo kha\ng kja\p [ia\ êdu ê’un mâo ai lar bra, bi êdah kla\ ai tiê klei m^n leh ana\n klei kha\p ]ia\ng mơ\ng mnuih mmui`, nga\ djiê asei mlei, mgei ai tiê mnuih hmư\. Mnuih Sán Dìu  a\t hdơr kơ phu\n agha mơ\ng ênhiang mmui` djuê ana pô. Klei ya\l adliê đưm la] snei: Mơ\ng ênuk la\n adiê dôk gia\m mb^t, mâo sa boh [uôn lar êngu\m mnuih c\a\t jing mdro\ng sah mtrang mnga\t kơ hnoh krông ja\k j^n. Mâo sa hruê Yang adiê ngê` ]ô` nga\ êa krông đ^ bi djiê jih jang mnơ\ng. Hla\m [uôn mâo 2 ]ô amai adei sna\n di`u pral nao mu\t hla\m boh giêt krô, đung hluê êlan êa kyua ana\n dưi hd^p he\. Leh êa tru\n hro\ kyua hla\m kr^ng amâo lo\ dôk mnuih ôh sna\n di`u bi dôk kkiêng lu anak ]ô sna\n mơ\ng ana\n lo\ mâo mnuih djuê ana Sán Dìu. Kha\ [uôn ana\n mâo lu mnuih [ia\ jing anak ]ô sa êrah s’a^ amâo dưi bi dôk ôh sna\n di`u nao kơ [uôn riêng gah hiu duah dla\ng. }ia\ng kơ [^ng ti [uôn mka\n kpư\ mgei ai tiê di`u yua klei mmui` ]ia\ng bi êdah ai tiê pô. Ênhiang mmui` Soọng Cô kbia hriê mơ\ng ana\n leh ana\na dôk truh kơ ara\ anei.

Mse\ ho\ng lu ênhiang mmui` mka\n, Soọng Cô mơ\ng mnuih Sán Dìu hla\k dôk lui] ram leh ana\n lui he\ kơ tluôn kyua mơ\ng du\m kdra\p hla\p mbul ênuk ara\ anei. Kha\ sna\n, ti du\m kr^ng Hà Phong, ti Hạ Long, Cẩm Phả leh ana\n Vân Đồn mơ\ng ]ar Quảng Nam a\t dôk mâo leh ana\n kriê pioh du\m ênhiang mmui` Soọng Cô hla\m klei hd^p mda, mse\ si sa mta mnơ\ng [ơ\ng kơ ai tiê, klei m^n amâo dưi k[ah ôh mơ\ng mnuih djuê ana Sán Dìu. Trương Bình Minh, Khua dla\ng brua\ Câu lạc bộ Mmui` Soọng Cô phường Hà Phong brei thâo:

 “ Kâo du\m thu\n êlâo adih sna\n nga\ khua kr^ng anei, anei jing kr^ng dhar kreh kyua ana\n mnuih djuê ana Sán Dìu la] hja\n a\t ]ia\ng mko\ mkra hdra\ brua\ kdo\ mmui`  ]ia\ng mpu\ mni kơ djuê ana Sán Dìu  mb^t ana\n đru kơ mnuih [uôn sang êdei adih kriê pioh knhuah dhar kreh djuê ana. Kyua ana\n, hmei mko\ mjing Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô jia\ knhuah djuê ana Sán Dìu mâo Đảng leh ana\n Knu\k kna tu\ yap”.

Mse\ ho\ng ênhiang mmui` sli, lượn mơ\ng mnuih djuê ana Tày, Nùng leh ana\n sình ca mơ\ng mnuih djuê ana Cao Lan, Soọng Cô mơ\ng mnuih Sán Dìu jing sa mta ênhiang mmui` jia\ knhuah kha\p ]ia\ng ho\ng ênhiang mmui` bi kmlah êkei mniê, mâo kriê pioh truh kơ lu gưl ênuk. Mnuih Sán Dìu kha\p êdi mmui` Sán Dìu kyua Soọng Cô mphu\n mâo mơ\ng klei hd^p mda aguah tlam, ja\k siam, la] kơ ai tiê klei m^n, klei ]ia\ng hma\ng mơ\ng mnuih nga\ brua\.

Du\m ênhiang mmui` amâo mâo klei bi mkhư\ ôh kyua mơ\ng  wa\l anôk, mmông, klei jing. Dja\p mnuih dưi hmư\ sa mlam, lu mlam, mmui` hla\m sang, mmui` s^t nao kơ pưk hma amâo dah hla\m du\m kna\m m’ak. Kyua ana\n, Soọng Cô jing leh sa mta mnơ\ng [ơ\ng kơ ai tiê klei m^n amâo dưi k[ah ôh hla\m klei hd^p mda aguah tlam mơ\ng mnuih djuê ana Sán Dìu.

Tạ Trung Xuân, mnuih hgu\m hla\m Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô ti phường Hà Phong la] hla\m klei ktưn hưn snei:

 “ Klei tu\ mơ\ng ênhiang mmui` Soọng Cô la] kơ klei ktưn hưn mơ\ng djuê ana, nga\ kơ drei [uh mse\ si sa [e\ mnga điêt hla\m ]a\p mnga pro\ng mâo 54 djuê ana ayo\ng adei. Kyua ana\n brei mâo klei đua klam leh ana\n mđ^ kyar `u djo\ ho\ng Hdra\ mtru\n mơ\ng Phu\n brua\ kđi ]ar jing mko\ mkra brua\ dhar kreh Việt Nam jia\ [a\l knhuah dhar kreh djuê ana”.

Ara\ anei, brua\ kriê pioh knhuah ja\k siam mơ\ng ênhiang mmui` Soọng Cô lu jing hla\m klei bi mje\ mjuk ti du\m Câu lạc bộ hla\m alu\ wa\l. Kha\ sna\n, mâo du\m ênhiang mmui` truh kơ ara\ anei amâo dưi kriê pioh ôh, ka mâo hdra\ ]ia\ng ]ih pioh mơh. Kdlưn h^n tina\n jing mnuih hgu\m hla\m Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô khua thu\n leh, boh nik phung hđeh ênuk gưl ara\ anei mơ\ng mnuih djuê ana Sán Dìu yua klei blu\ pô amâo raih ôh kyua ana\n brua\ hria\m mmui` a\t jing sa hdra\ dleh dlan mơh ]ia\ng kriê pioh ênhiang mmui` anei. Kyua ana\n ênhiang mmui` anei [rư\ hruê [rư\ lui] ram.

Amai Lam Thị Hải, K’ia\ng khua dla\ng brua\ anôk Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô [uon pro\ng Hạ Long la]:

 “ Kâo thâo sa\ng kla\ kơ knhuah dhar kreh djuê ana anei kyua ana\n kâo ]ia\ng kơ di amiêt di pro\ng mâo klei ga\l ]ia\ng lo\ ]uê kơ phung hđeh ênuk gưl mrâo bi kriê krơ\ng knhuah dhar kreh djuê ana pô kơ ênhiang mmui` Soọng Cô đru kơ ênhiang mmui` anei amâo mâo lui] ram ôh”.

Ara\ anei, ênoh mnuih thâo mmui` Soọng Cô amâo dôk lu ôh. Du\m Câu lạc bộ am âo mâo dja\p mnuih nao hgu\m kyua ana\n amâo dưi tu\ yap, kno\ng mâo hja\n Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô ti phường Hà Phong, Hạ Long dưi tu\ yap jing Câu lạc bộ mnuih hgu\m nga\ brua\ kơ Dhar kreh kdo\ mmui` djuê ana mơ\ng Êpul hgu\m Kdo\ mmui` ]ar Quảng Ninh. Ti ana\p, Câu lạc bộ mmui` Soọng Cô Bình Dân, ti Vân Đồn sra\ng dưi Êpul hgu\m Kdo\ mmui` ]ar Quảng Ninh tu\ yap hla\m hruê 18/11. }ia\ng kriê pioh leh ana\n mđ^ lar klei tu\ mơ\ng ênhiang mmui` Soọng Cô brei mtru\t mđ^ ai mko\ mjing lu Câu lạc bộ ko\ mmui` kơ mnuih [uôn sang ti du\m alu\ wa\l, mb^t ana\n hiu duah ksiêm dla\ng, mko\ mjing, nga\ mkra, mguôp mb^t du\m ênhiang mmui` Soọng Cô hla\m hdra\ kdo\ mmui` dhar kreh, nghệ thuật. Ba klei hria\m nghệ thuật anei hla\m klei hd^p mda ai tiê klei m^n kơ mnuih [uôn sang du\m djuê ana kr^ng dlông, kr^ng taih kbưi. Mâo mse\ sna\n kơh, Soọng Cô dưi kriê pioh du\m knhuah dhar kreh ja\k siam mdê hja\n mâo hla\m klei hd^p mda dhar kreh mơ\ng 54 djuê ana Việt Nam.

                                                                          H’Nga pô ]ih mkra.