VOV4.Êđê - Ara\ anei, ti ]ar Dak Lak adôk mâo lu alu\, [uôn ka mâo ôh pui kmla\ yua mtrang mnga]. }ia\ng mghaih msir boh klei anei, ]ar Dak Lak bi ]ih mkra leh hdra\ brua\ leh ana\n mâo hdra\ k]ah ktu\ng ba êlan klei pui kmla\ kơ du\m alu\, [uôn anei mơ\ng thu\n 2011. {ia\ truh kơ ara\ anei, kyua mâo lu klei gun kpa\k sna\n du\m go\ êsei ti kr^ng anei a\t ka mâo mơh pui kmla\ ala ]ar yua. Amâo mâo pui kmla\ yua nga\ hma\i djo\  pro\ng kơ klei hd^p mda yang [uôn a\t mse\ mơh kơ hdra\ brua\ duh mkra pla mjing mơ\ng mnuih [uôn sang ti du\m alu\, [uôn anei.

Mơ\ng êbeh phun c\ô amai adei phu\n tal êlâo, truh kơ ara\ anei Hợp tác xã Nậm La maoa leh 25 c\ô, kah mbha jing 2 êpul. Sa êpul khăng mâo mơ\ng 10 c\ô amai adei jing du\m c\ô kngan mbrua\, thâo pâk m`am, ta\ jh^t. Mơ\ng kngan mbrua\ pô, di aduôn, di amai mjing leh lu mta mnơ\ng pâk m`am leh ana\n du\m mnơ\ng djuê ana pô pioh yua hla\m go\ sang mse\ si: abăn, dra tiap jhưng, anal ko\, bu\k, c\hia\m đua ko\, c\hia\m sut [o#, ao mniê Thái, ao êkai đưm adih, mdho# dôk mâo bu\k nga\ ho\ng mnga rơ\k suah… Du\m boh đêc\, gru grua hla\m mnơ\ng pâk m`am mse\ si: boh đêc\ rup boh trám, rup siap to\ng t^t, rup kyâo, mnga, boh kroh leh ana\n du\m drei mnơ\ng… kyua mơ\ng kngan mbrua\ di amai s’a\i mkra mjing, kha\gơ\ bi luc\ lu mmông c\ia\ng kơ mnuih nga\ brua\ thâo g^r leh ana\n mbrua\ mơh. Hluê si di aduôn, di amai ti anei, du\m mta mnơ\ng anei lu pioh ba yua kơ klei c\ia\ng yua hla\m go\ sang mơ\ng mnuih [uôn sang Thái, mâo mnuih [uôn sang gia\m kbưi kha\p c\ia\ng. Amai Cà Thị Sơ ti [uôn Mé, phường Chiềng Cơi, [uôn pro\ng Sơn la, mnuih hla\m Hợp tác xã brei thâo:

 “ Kâo jing mnuih kha\p c\ia\ng kơ brua\ pâk m`am mơ\ng djuê ana pô, amai adei mrâo hra\m mb^t bi mko\ mjing hợp tác xã anei. Kâo amâo mâo c\ia\ng ôh brua\ pâk m`am mơ\ng djuê ana Thái anei luc\ ram he\ ana\n, kâo hra\m mb^t ho\ng amai adei lo\ kru\ w^t leh ana\n kriê pioh brua\ mâo leh mơ\ng đưm djuê ana pô. Mnơ\ng pô  mkra mjing mâo lu tuê kha\p c\ia\ng, ba yua hmei hơ\k m’ak sna\k”.

Mb^t hlaưm êpul pâk m`am, êpul brua\ tu\k kna\ êsei djam khăng mâo 15 c\ô thơ\ng kơ brua\ tơ mâo tuê c\ia\ng [ơ\ng hua\, ho\ng du\m mnơ\ng [ơ\ng jia\ [a\l knhuah dhar kreh djuê ana Thái mse\ si: C|^m [hu krô, kan a\m, mnu\ ghang, đio\ brông, mnu\ a\m… Mâo brua\ ma\, lo\ mâo pra\k hrui w^t ana\n klei hd^p mda  mơ\ng amai adei hla\m êpul mâo klei mkra mlih đ^. Amai Cà Thị Thơm, sa c\ô hla\m êpul tu\k kna\ êsei djam lo\ dơ\ng brei thâo:

 “ {uôn sang bi mlih mrâo, lan ala, lo\ hma [ia\, hmei hra\m mb^t mko\ mjing Hợp tác xã c\ia\ng mjing klei ga\l kơ amai adei mâo anôk ma\ brua\. Kha\gơ\ mrâo bi mko\ mjing, [ia\ pra\k mâo hrui w^t kơ amai adei gơ\ h’^t [ia\ mơh, t^ng mdu\m kơ sa c\ô mâo mơ\ng 3 êkla\k pra\k kơ dlông, đa mâo mnuih mbrua\ mâo ba w^t mơ\ng 12 êkla\k pra\k kơ dlông/ 1 mlan”.

 Mnơ\ng mâo mơ\ng Hợp tác xã pâk m`am, ta\ jh^t amâo djo\ kno\ng pioh ba yua kơ go\ êsei mnuih sang Thái ti alu\ wa\l, [ia\ ara\ anei lu tuê ênguê ti du\m c\ar riêng gah leh naưn du\m c\ar kr^ng Dap Kngư thâo akâo blei. Klei anei a\t nga\ kơ Êpul dla\ng brua\ Hợp tác xã amâo mâo mdei bi ksiêm mđing, duah êmuh hria\m kơ du\m boh đêc\ gru grua mrâo pioh pâk m`am, ta\ jh^t, bi mđ^ hnơ\ng ja\k siam mơ\ng mnơ\ng pô mâo pioh djo\ ho\ng klei c\ia\ng mơ\ng mnuih blei yua.Amai cà Thị Thỏa, Khua dlang brua\ Hợp tác xã Nậm La brei thâo:

 “  Wưng kơ ana\p hmei sra\ng g^r bi h’^t êpul nga\ brua\ tuk kna\ êsei djam djuê ana. Tal 2 jing êpul pâk m`am kpa` sra\ng pâk m`am mâo lu mnơ\ng ta\ jh^t. Mnơ\ng pô mâo c\ia\ng bi ja\k siam djo\ ho\ng c\ia\ng mơ\ng mnuih blei yua mse\ si: ao êkei, ao mniê mơ\ng djuê ana Thái, aba\n, dra tiap jhưng, anal ko\, bu\k, aba\n [a\ hđeh, c\hia\m đua ko\... Mnơ\ng pô mâo mâo tuê kha\p c\ia\ng, mnuih [uôn sang hơ\k mơh”.

Nao truh kơ Sơn La, tuê ênguê drei bi weh mdei jơ\ng weh mâo sa bliư\ nao c\hưn dla\ng Hợp tác xã Nậm La. Mnơ\ng [ơ\ng hua\ mdê hja\n mơ\ng mnuih [uôn sang Thái, du\m mnơ\ng pâk m`am jia\ [a\l knhuah gru dhar kreh djuê ana s^t n^k sra\ng đru kơ tuê ênguê drei dleh dưi wơr kơ sa kr^ng [uôn pro\ng c\ư\ c\hia\ng Sơn La thâo kha\p c\ia\ng kơ tuê ênguê.

                                                                       H’Nga pô c\ih mkra.