VOV4.Êđê -
Ti să dleh dlan
Đăk Roong, kdriêk [un Kbang, ]ar Gia Lai, ]ia\ng phung hđeh mâo klei găl nao
sang hră leh ana\n dưi hriăm hră jing dleh dlan êdi. {ia\dah, ho\ng ai tiê khăp
]ia\ng kơ phung hđeh, ho\ng klei jih ai tiê, g^r ktưn mb^t ho\ng du\m bruă ngă
jăk siam, phung nai mtô hđeh Sang hră Knu\k kna ]iêm rông huă [ơ\ng yang hruê
dơ\ng Gưl 1 Đăk Roong msir mghaih leh du\m klei dleh dlan, [rư\ [rư\ mđ^ hnơ\ng
thâo mtô leh ana\n hriăm hră. Hđeh hriăm hră [rư\ đ^ kyar, bi am^ ama phung
hđeh nao ai tơdah ba anak aneh pô nao sang hră. Anei jing mnơ\ng myơr yuôm bhăn h^n
ho\ng phung nai mtô hđeh ti sang hră hlăm să kr^ng taih kbưi anei.
Sang
hđeh hria\m hra\ Đinh Khang, djuê ana Bahnar, kbưi ho\ng Sang hra\ gưl I djuê [ia\
hlo\ng dôk kơ sang hra\ Đăk Roong truh 10 km, êlan dliê s’a\i, bi ga\n c\ư\ kngư,
hnoh êa. Tơ bi êbat jơ\ng nnao hla\m gra\p hruê nao kơ sang hra\, s^t `u lui
mdei sang hra\ mơ\ng sui leh.. {ri mơh sang hra\ bi mko\ mjing kơ hđeh hlo\ng dôk
mkơ sang hra\ anaưn Đinh Khang leh ana\n [^ng ga\p hria\m mse\ ho\ng `u hla\m
krah mlan bi w^t kơ sang sa bliư\, đa ta\p năng truh 2 mlan kơh bi w^t kơ sang
sa bliư\. Dôk kơ sang hra\, mâo phung nai mtô kriê dla\ng leh ana\n mtô bi hria\m
tliêr kja\p s^t êm^t ana\n klei tu\ hria\m hra\ m’ar [rư\ hruê [rư\ đ^ mơh. Đinh
Khang lac\:
“ Sang kâo kbưi ho\ng sang hra\ hla\m brô 10
km. Kâo hria\m ti anei mâo 4 thu\n leh, phung nai mtô kriê dla\ng hmei ja\k
sna\k. Kâo hria\m mâo ma\ hra\ pah mni jing hđeh hria\m thâo”.
Lu
hla\m ênoh 300 c\ô hđeh hria\m hra\ djuê ana Bahnar mơ\ng Sang hra\ gưl I hđeh
djuê [ia\ hlo\ng dôk kơ sang hra\ Đa\k Roong bi dôk kơ sang hra\ mơ\ng kna\m 1
truh kơ kna\m 5. Du\m mlan adiê hjan hl^m ang^n êbu\, phung hđeh hlo\ng dôk
truh kơ 2 hruê ka\m, đa truh kơ sa mlan kơh mâo w^t kơ sang sa bliư\. Ho\ng
phung hđeh nai mtô mse\ si am^, ama tal 2 ana\n. Phung am^, ama h’^t ai tiê mơh
m’^t anak pô kơ sang hra\. Aduôn Đinh Thị Hoan, mâo anak dôk hluê hria\m ti
sang hra\ anei lac\:
“ Am^
ama lu jing nga\ lo\ hma, ba m’^t anak kơ anei jing hmei h’^t ai tiê đa\o knang
êdi. Kyua mâo klei đru mđing dla\ng mơ\ng phung nai mtô, ana\n hmei ba m’^t
anak dôk kơ anei hria\m hra\. Phung hđeh hlo\ng dôk, hua\ [ơ\ng ti anei mtam
kyua mơ\ng phung nai mtô kriê dla\ng”.
Klei
hd^p mơ\ng phung nai mtô ti Sang hra\ gưl I hđeh djuê [ia\ Đa\k Roong adôk lu
klei dleh dlan, [ia\ a\t jih ai tiê kriê dla\ng kơ phung hđeh. Gra\p bliư\
mpra\p truh yan puih hla\m gra\p thu\n, phung nai mtô c\o\ng mko\ mjing klei iêo
mkrum mguôp pra\k pioh blei c\hum ao mđao kơ hđeh hria\m hra\. Pra\k iêo mguôp
amâo mâo lu ôh, phung nai mtô bi nao du\m pluh km êlan dliê, nao truh kơ wa\l
krah kdriêk c\ia\ng blei c\hum ao mđao ti du\m anôk c\h^ c\hum ao djah, blei ba
w^t boh he\ bi doh mbha brei kơ hđeh c\ut h’ô. S^t gra\p bliư\ phung hđeh rua\ êngoh,
phung nai mtô lo\ nga\ brua\ jing am^, jing ama kriê dla\ng s^t suôr ho\ng jih
ai tiê. Klei su\k suôr leh ana\n kha\p c\ia\ng nga\ kơ klei bi mje\ plah wah
nai mtô ho\ng hđeh hria\m hra\ ti anei jing su\k suôr êdi, bi mjing ai mtru\t mđ^
c\ia\ng kơ phung hđeh ga\n hgao du\m klei dleh dlan hla\m klei hd^p, kria\ng kreh hria\m hra\ m’ar. Nai Nguyễn Thị
Bích Ngọc, mtô adu\ 1 ti Sang hra\ gưl I Hđeh djuê [ia\ Đa\k Roong, sa\ Đa\k Roong
lac\:
“ Kâo
hriê mtô kơ sang hra\ mơ\ng hla\k sang hra\ mrâo mko\ mjing, adôk k[ah lu mta
mnơ\ng leh ana\n tuôm ho\ng lu klei dleh dlan, hđeh hria\m hra\ k[ah dja\p mta
mnơ\ng. Hriê dôk mb^t ho\ng êpul lu mnuih sang hra\ sna\n bi hria\m mb^t thâo
hgu\m mguôp leh ana\n msir mtlaih du\m klei dleh dlan. Mdê ho\ng du\m sang hra\
mao klei ga\l êlưi ja\k, hriê kơ anei phung hđeh mâo bi tuôm nnao ho\ng phung
nai mtô, bi mje\ mju\k sia\ suôr h^n. Mơ\ng du\m klei ana\n mtru\t mđ^ leh kâo lo\ mâo ai tiê
dôk mtô hđeh ba myơr kơ hdra\ brua\ mtô hđeh”.
Dôk
hla\m kr^ng kreh dliê kmrơ\ng hla\m alu\ wa\l sa dleh dlan êdimi Đa\k Roong, kbưi
ho\ng wa\l krah kdriêk K’Bang hla\m brô 70 km, [ia\ Sang hra\ gưl I djuê [ia\ hlo\ng dôk ti sang hra\ mtam Đa\k
Roong a\t êdah ng’ngưh jing sang hra\ mtah doh, siam ho\ng dja\p ênu\m du\m wa\l
anôk hla\p c\hưn, anôk hua\ [ơ\ng, đih đa\m mdei, hria\m hra\ m’ar kơ êbeh 300
c\ô hđeh hria\m hra\ dôk. Dưi mâo dja\p mta mnơ\ng mse\ si ana\n, phung nai mtô
ti anei bi amâo mâo mdei g^r ba ai, pra\k leh ana\n iêo lac\ mtru\t mjhar jih
yang [uôn bi nga\ mb^t, iêo mguôp pra\k mơ\ng lu phu\n hla\m c\ar leh ana\n êngao
c\ar pioh ru\ mdơ\ng mko\ mkra. Hnơ\ng mtô leh ana\n hria\m ti anei a\t dưi bi
mđ^ mơh hluê ho\ng thu\n leh ana\n ara\ anei jing gru mngac\ kơ gru bi hmô sang
hra\ hlo\ng dôk ti ana\n mtam mơ\ng kdriêk
K’Bang leh ana\n c\ar Gia lai. Phạm Quốc Tuấn, Khua sang hra\ lac\:
“ Ma\
mơ\ng klei hmei jih ai tiê ba myơr nga\ brua\ kơ phung hđeh hria\m hra\. Mơ\ng
ana\n, yang [uôn [uh leh ana\n bi sa ai. Mơ\ng du\m êpul êya ti {uôn pro\ng Hồ
Chí Minh leh ana\n du\m anôk mka\n digơ\ hmư\, [uh klei nga\ brua\ mơ\ng phung
nai mtô, ana\n digơ\ bi hgu\m kngan đru mguôp c\ia\ng ru\ mkra sang hra\ anei”.
{ri
ho\ng gưl Hruê Nai mtô hđeh Việt
H’Nga pô ]ih mkra.
Viết bình luận