VOV4.Êđê - Hruê anei, hruê 22/5, ala ]ar drei tru\n hla\m hruê m’ak pro\ng êdi, jih jang mnuih [uôn sang nao ruah phung bi ala Quốc hội gưl 14 leh ana\n phung bi ala Hội đồng nhân dân du\m gưl, wưng thu\n 2016 – 2021. Hra\m mb^t ho\ng ai êwa ana\n, mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti kr^ng Dap kngư nao mple\ leh hra\, mđ^ lar klei dưi nga\ phu\n mơ\ng pô, kpa\ mnga] hro\ng ruah pô bi ala kơ pô ]ia\ng mko\ mkra [uôn sang, la\n c\ar kja\p ktang.

     Lăn Dap Kngư hruê anei kdrưh k’a\m hlăm dliê mnga hla ]hia\m gru hruê ruah khua. Jih jang mnuih [uh sơăi ai êwa mtluk mtlak m’ak m`ai hruê knăm kơ lăn ala êa djuh. Mơ\ng krah [uôn pro\ng hlo\ng truh kơ du\m boh [uôn taih kbưi bi msiam sơăi ho\ng hla ]hia\m gru, ho\ng boh hra\ hâo hưn kơ hruê ruah khua phung bi ala Quốc hội gưl 14, lehana\n phung bi ala Hội đồng nhân dân du\m gưl wưng păn brua\ 2016 – 2021. Hlăm kluôm ala ti djăp klông êlan, mâo êpul êpul mnuih truh kơ anôk pô ruah khua, ]ia\ng mple\ hra\ kơ phung bi ala mâo klei năng h^n.

    Mdei he\ êjai brua\ hma pưk, mơ\ng aguah ưm mtam, mnuih [uôn sang ti {uôn Nui, sa\ Tâm Thắng, kdriêk }ư\ Ju\t, ]ar Dak Nông truh kơ anôk ruah khua ]ia\ng mple\ hra\ ruah. Leh rue# knăm kkuh hla ]hia\m gru ti alu\ wa\l mple\ hra\, lehana\n hmư\ klei mta\ kơ klei bhiăn ruah khua, phung bi ala dơ\ng ngă brua\ ]ua\n kơ pô. Jing sa ]ô mnuih nao mple\ hra\ tal êlâo, Y-Thanh {uôn Krông ti {uôn Nui ho\ng klei mơak brei thâo:“Hruê anei jing hruê 22/5, hruê ruah phung bi ala Hội đồng nhân dân djăp gưl, lehana\n phung bi alaQuốc hội. Go\ sang kâo lehana\n mnuih [uôn sang hlăm [uôn nao mple\ hra\ ]ia\ng ruah phung khua kia\ kriê hlăm Quốc hội, hlăm ]ar, lehana\n sa\. Hruê anei dlăng m’ak êdi kơ lăn ]ar. Kâo ]ang hmăng jih jang go\ êsei bi nao ruah khua, ksiêm dlăng bi nik klei hd^p mơ\ng grăp ]ô pô mgơ\ng ruah. H’ê] hmưi kơ jih jang [uôn sang mâo klei m’ak nao ruah khua”.

     Ti anôk ruah khua hlăm [uôn U 3, wa\l krah Êa Tling, kdriêk }ư\ Ju\t, ]ar Dak Nông, ho\ng klei mơak hruê kơ jih jang mnuih [uôn sang mơ\ng aguah ưm mtam. Tui si mnuih [uôn sang kơ anei, kha\dah mơ\ng 7h aguah kơh klei mple\ hra\ dơ\ng ngă, [ia\dah mnuih [uôn sang mơ\ng ưm ôk mtam truh leh, hnê] ]ia\ng ksiêm dlăng kơ klei hd^p phung mgơ\ng ruah pô bi ala Quốc hội, lehana\n phung bi ala Hội đồng nhân dân du\m gưl ]ia\ng pioh ruah phung mâo klei thâo, phung mâo klei năng. H’Oanh [uôn Krông, ti {uôn U3, wa\l krah Êa Tling ho\ng klei mơak bi êdah ai tiê klei m^n pô leh mâo mple\ leh hra\ ruah: “Hruê anei kâo bo\ ho\ng klei mơak hlăm kngan mâo dja\ mơar nao mple\ hra\ ]ia\ng ruah phung bi ala Quốc hội, phung bi ala Hội đồng nhân dân ]ar, kdriêk lehana\n alu\ wa\l, kâo bo\ ho\ng klei mơak lehana\n đăo knang jih jang mnuih kâo ruah, tơdah djo\ mgi dih srăng mđing lu h^n kơ [uôn sang kluôm ]ar Dak Nông, lehana\n hlăm kluôm ala mse\ mơh, ]ia\ng mđ^ kyar klei hd^p mda, brua\ kđi ]ar, brua\ dhar kreh, yang [uôn bi jăk siam h^n, lehana\n klei hd^p mda mnuih [uôn sang mâo klei trei mđao, amâo mâo le\ hlăm klei ư\ êpa ôh”.

      Ti [uôn Sar, sa\ Ia C|im, [uôn pro\ng Kon Tum ai êwa mơ\ng hruê ruah khua h^n mơh bi mtluk mtlak ho\ng ênai loa bi kc\a\i asa\p mtô mblang, băng đ’rôl, prue# blu\, bohnik ti kr^ng mple\ hra\. Mrâo mple\ hra\ ruah hla\m huôm mple hra\, A Khuan sa c\ô mnuih ]uôn sang nao mpe\ hra\ brei thâo:“ Mnuih [uôn sang m’ak êdimi mse\ si hruê m’ak mơ\ng pô. Mnuih [uôn sang hơ\k m’ak nao ruah khua, c\ia\ng ruah du\m phung mâo klei mđing dla\ng kơ mnuih [uôn sang.”

     C|ia\ng hâo hưn kơ klei ruah khua dưi truh ho\ng mnuih [uôn sang, bohnik ho\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\, brua\ knu\k kna alu\ wa\l c\ar Kon Tum po\k nga\ leh lu g\l hiu mtô mblang, bi hria\m, klei k[^n bi mtuôm ho\ng mnuih [uôn sang. Êngao kơ ana\n, c\ar Kon Tum lo\ iêo ba wa\t phung mduôn [uôn, khua [uôn nao truh hla\m gra\p boh sang, nao truh hla\m lo\ hma c\ia\ng iêo lac\ mtru\t mjhar mtô mblang kơ mnuih [uôn sang A Thik ti [uôn Sar ya\l dliê: Mnuih [uôn sang mâo đa pô amâo mâo thâo hra\ ôh, amâo thâo raih ôh klei Yua\n, lo\ hma le\ kbưi [ia\ sna\k w^t kơ [uôn lu hlo\ng dôk hla\m hma, ana\n ênai loa bi kc\a\i asa\p leh ana\n ana\n m[lir phung ba mgơ\ng ruah jing [ia\ sna\k mnuih thâo, mnuih hmư\. Kyua mâo mduôn [uôn, khua [uôn nao truh kơ sang, kơ lo\ hma  leh ana\n hlo\ng blu\ lac\ mtô mblang ho\ng klei blu\ djuê ana pô mtam ana\n mnuih [uôn sang êlưih hmư\, êlưih săng, êlưih hdơr mơh. Kyua ana\n mnuih [uôn sang thâo săng kơ klei tu\ yuôm mơ\ng brua\ ruah khua a\t mse\ mơh klei tu\ dưi, brua\ c\ua\n mơ\ng pô, ana\n hruê anei mnuih [uôn sang bi hluê nga\ klei ruah khua ho\ng jih ai tiê, dja\p ênu\m. “ Khua [uôn ti anei blu\ lac\ mtô mbang ho\ng klei blu\ djuê ana pô mtam ana\n phung mduôn khua amâo mâo thâo hra\ a\t thâo săng mơh. C|ia\ng bi ruah ma\ mnuih mâo knhuah hd^p ja\k ênhuah, mâo klei thâo mbrua\ pioh nga\ brua\ đru kơ mnuih [uôn sang. Mnuih [uôn sang djuê [ia\ dla\ng kluôm klei hd^p adôk dleh dlan sna\k mse\ si thu\n anei tuôm ho\ng adiê không amâo mâo êa hl^m hjan, sna\n si be\ nga\ c\ia\ng kơ mnuih [uôn sang dưi mâo klei đru mơ\ng hdra\ êlan mtru\n Knu\k kna.”

      Lui êjai klei dleh dlan kbia\ hriê mơ\ng klei không, mnuih [uôn sang ti ]ar Gialai drông hruê mơak pro\ng ho\ng ai tiê đăo knang kơ mgi dih hơ^t kjăp lehana\n đ^ kyar.

      Thâo [uh brua\ klam yuôm bhăn kơ pô hla\m klei ruah khua anei, kha\dah mâo tu\ ma\ leh hra\ mơar hâo hưn mâo bi lar ho\ng 3 mta klei blu\: Yuăn; Bahnar; Jrai êlâo kơ ana\n sa mlan leh, [ia\dah truh kơ ara\ anei, amai Xuân ti sa\ Biển Hồ, [uôn pro\ng Pleiku ăt hnê] nao mple\ hra\ mơ\ng ưn aguah mtam ]ia\ng ksiêm dlăng êlâo klei hd^p phung mgơ\ng ruah Pô bi ala Quốc hội, lehana\n Hội đồng nhân dân tal anei. Kyuadah tui si Xuân, tơdah nao ruah, snăn pô bi êdah yơh brua\ klam pô, ruah mnuih mâo klei năng pioh ru\ mdơ\ng lăn ]ar, răng mgang [uôn sang. Amai Xuân la]: “Nao ruah khua tal anei jing ruah mnuih mâo klei thâo, mâo knhuah dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ jăk, mâo klei thâo mđing je\ giăm ho\ng mnuih [uôn sang h^n”.

Lâm Đồng mâo êbeh 878 êbâo 600 ]ô nao ruah ti 1.200 Êpul ruah khua hla\m 147 boh sa\, alu\ kr^ng, wa\l krah hlăm ]ar. Kyua ngă jăk brua\ prăp êmiêt, hâo hưn ho\ng lu hdră, tar [ar, kyana\n ai êwa klei mơak hruê ruah khua ti anei ăt mtluk mtlak kyua mnuih [uôn sang nao bi ruah lu. Grăp ]ô mnuih ti Lâm Đồng nao ruah khua ho\ng jih jang ai tiê klei ]ang hmăng. K’Bran djuê ana Kôh ti Kon Tách Đăng, wa\l krah Đinh Văn, kdriêk Lâm Hà la]: “Mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti anei sa ai bi nao ruah khua ho\ng ai tiê ruah bi djo\, ruah mnuih mâo klei thâo, mnuih hur har ho\ng mnuih [uôn sang… ruah mnuih ana\n kơh bi năng jing pô bi ala kơ mnuih [uôn sang”.

     Klei ruah khua tal anei, ]ar Daklak mâo êbeh 1 êklăk 200 êbâo ]ô mnuih nao ruah, ti 1.849 êpul ruah khua, ana\n mnuih nao ruah mâo m[lir ti anôk brua\ 184 boh sa\, alu\ kr^ng, wa\l krah lehana\n du\m anôk mple\ hra\ djo\ ho\ng mta mtru\n mơ\ng hdră bhiăn. Anôk mple\ hra\ ti {uôn Dha\ Ebo\ng, sa\ }ư\ Êbur, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, ]ar Daklak ai êwa mtluk mtlak h^n mâo mb^t ho\ng asa\p bi k]a\i mơ\ng lua, mtru\t mnuih [uôn sang nao bi ruah. Tui si Aê Thiên, adôk mâo mnuih [uôn sang bi êmuh, lehana\n bi trông ]hai êlâo kơ mple\ hra\, kyuadah mnuih [uôn sang ]ia\ng bi êdah brua\ klam pô, pioh hla\m grăp hra\ mple\ jing sa klei jưh knang mơ\ng mnuih [uôn sang mơ^t truh. Aê Thiên la]: “Klei mơak mơ\ng klei ruah khua hlăm [uôn hruê anei mâo klei tu\ jing jăk siam, mnuih [uôn sang hur har mơak m`ai. Kâo [uh hlăm klei ruah khua anei, mnuih [uôn sang kơ anei amâo duah ruah plia\ plia\ ôh, [ia\dah di`u ksiêm dlăng bi nik, lehana\n thâo kla\ kơ hlei pô srăng ruah phung mâo k’hưm, mâo ai tiê hur har. }ang hmăng mgi dih leh djo\ ruah, phung bi ala srăng dưn yua jih brua\ klam pô, jing mnuih bi ala kơ mnuih [uôn sang, đru mko\ mjing lăn ]ar, alu\ wa\l pô [rư\ hruê [rư\ h’^t kjăp, đ^ kyar h^n”.

      Ara\ anei ênoh mnuih hlăm kr^ng Lăn Dap Kngư êbeh 5 êklăk 500 êbâo ]ô mnuih leh, hlăm năn truh 3 êklăk 510 êbâo ]ô mnuih truh thu\n nao ruah khua. Tui di Êpul hgu\m kia\ kriê klei ruah khua ala ]ar, kluôm kr^ng dưi ruah 35 ]ô pô bi ala Quốc hội gưl 14, ho\ng 13 êpul êya ruah khua, 344 ]ô phung bi ala Hội đồng nhân dân gưl ]ar ho\ng 88 êpul êya ruah khua, hlăm brô 2.250 ]ô phung bi ala Hội đồng nhân dân gưl kdriêk ho\ng 601 êpul êya ruah khua, hlăm brô 2êbâo 300 ]ô phung bi ala Hội đồng nhân dân gưl sa\, ho\ng 5.496 êpul êya ruah khua.

      Mơ\ng klei prăp êmiêt djăp ênu\m mơ\ng grăp alu\ wa\l, hrăm mb^t ho\ng ai tiê brua\ đua klam mơ\ng grăp ]ô mnuih nao ruah, s^t nik klei ruah phung bi ala Quốc hội, lehana\n Hội đồng nhân dân djăp gưl hlăm alu\ wa\l Lăn Dap Kngư srăng mâo klei tu\ jing jăk siam. Boh tu\ dưn mơ\ng klei mple\ hra\ srăng đru mguôp yuôm bhăn hlăm brua\ mđ^ h^n klei ngă phu\n êngiê, mko\ mjing klei bi hgu\m mguôp sai ai, ngă bi leh djăp mta k`ăm, brua\ knua\ mđ^ klei mlih mrâo kluôm dhuôm lăn ]ar, ru\ mdơ\ng lehana\n răng mgang lăn ]ar Việt Nam yang [uôn ngă phu\n./.

                                                H’Nga – Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k.