VOV4. Êđê - Go\ sang Lê Thị Bé Hai dôk ti alu\ 4 sa\ Êa R’Vê kdriêk Êa Sup pla mâo 4 ha hbei [lang. Du\m thu\n êlâo, t^ng mdu\m gra\p ha hbei [lang mâo hrui w^t mơ\ng 10- 12 tôn hbei, ba c\h^ ho\ng ênoh mơ\ng 4 êbâo – 4.400 pra\k/kg hbei [lang krô. {ia\ thu\n anei, kyua yan adiê amâo mâo ga\l, hbei [lang đ^ jing amâo mâo ja\k ôh, ana\n gra\p ha kno\ng mâo hrui ma\ mơ\ng 6 – 7 tôn, hro\ gia\m mkrah wah mka\ ho\ng yan êlâo. Amâo mâo djo\ kno\ng luc\ boh mnga đuic\ ôh, [ia\ lo\ dơ\ng tru\n ênoh c\h^ adôk ma\ kno\ng hla\m brô mơ\ng 3.500 – 3.800 pra\k/kg. Hbei [lang luc\ boh mnga, tru\n ênoh c\h^ nga\ kơ go\ sang Bé Hai dôk hyưt êdi. ~u lac\:“ Thu\n anei [ah yan adiê amâo mâo ga\l, [ah hla\k mrâo pla sna\n yan adiê amâo lo\ ga\l djo\  mse\ ho\ng klei c\ia\ng ôh. Ênoh ba c\h^ ka\n lo\ ga\l djio\ lei. Nao êmuh hla\m alu\ kno\ng mơ\ng 3.700, 3.800 đuic\/kg. Sna\n gơ\ ênoh ênih amâo mâo djo\ ho\ng klei pô c\ia\ng ôh. Mka\ ho\ng đar thu\n sna\n thu\n anei [a\h luc\ boh mnga, [ah luc\ ênoh le\”.

     Amâo djo\ kno\ng go\ êsei Aduôn Hai đuic\ ôh, thu\n anei klei hbei luc\ boh mnga, luc\ ênoh mâo lu ti sa\ knông la\n Êa R’Vê. Hluê si Vũ Văn Ninh thơ\ng hrui blei hbei [lang ti alu\ wa\l, mâo lu mta klei nga\ kơ ênoh c\h^ hbei [lang tru\n, hla\m ana\n mâo bruaư du\ mdiua\ng mnơ\ng bi djo\ ho\ng hnơ\ng kc\ah. Du\m thu\n êlâo, t^ng mdu\m sa boh êdeh dưi mdia\ng truh kơ 30 tôn hbei [lang amâo dah lu h^n kơ ana\n, [ia\ ara\ anei kyua kriê dla\ng boh ktro\ mdia\ng mơ\ng êdeh du\ mdia\ng ana\n êdeh `u kno\ng dưi du\ mdia\ng ma\ mơ\ng 10 – 12 tôn. Ênoh bi ga\n êrô lu h^n, sna\n pra\k bi liê lu h^n mơh, ana\n bi mtru\n ênoh blei hbei [lang pioh bi hrô:“ Dla\ng mb^t thu\n anei ho\ng mnuih [uôn sang sna\n yan hbei [lang ênoh ênil amâo mâo djo\ mse\ ho\ng đar thu\n ôh, hbâo pruê blei yuôm, ênoh ba c\h^ hbei anei tru\n. Hmei jing phung ghan mnia nao blei c\ia\ng blei ho\ng ênoh đ^ yơh, [ia\ kyua du\m mta klei  mse\ si klei kơ êdeh êdâo du\ mdia\ng. Ara\ anei knu\k kna ka\m amâo mâo brei du\ mdia\ng ktro\ êgeo hnơ\ng đei ôh ana\n ayo\ng adei bi du\ mdia\ng djoi\ ho\ng hnơ\ng kc\ah mtru\n. Mdia\ng djo\ ho\ng hnơ\ng kc\ah mtru\n sna\n đ^ yơh pra\k ta\k ga\n êrô. Bi pra\k ta\k đ^ sna\n hmei bi mtru\n yơh ênoh hrui blei kơ mnuih [uôn sang”.

     Yan hbei [lang mrâo êgao, sa Êa R’Vê, kdriêk Êa Sup ba pla êbeh 1.830 ha đang hbei [lang. Anei jing phu\n pra\k mâo hrui w^t na\ng mđing mơ\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma ti kr^ng knông la\n taih kbưi anei. {ia\ kyua yan adiê amâo mâo ga\l djo\, mb^t ho\ng klei êlan klông dleh dlan, phung ghan mnia ti anei ma\ klei du\ mdia\ng djo\ ho\ng hnơ\ng kc\ah, kp^ kơ ênoh hbei tru\n ti gu\, nga\ kơ mnuih [uôn sang gơ\ ti anei dleh dlan leh ara\ anei h^n mơh dleh dlan.

      Bi ti c\ar Lâm Đồng, mnuih pla hbei pra\ng ti Đà Lạt ka hmao hơ\k m’ak ôh ho\ng klei djo\ yan boh mnga, djo\ ênoh sna\n bi tla\ ana\p ho\ng klei mâo lu hbei pra\ng Trung Quốc. Klei năng lac\ ti anei jing hbei pra\ng mơ\ng Trung Quốcmâo phung ghan mnia blei ba sna\k s’ưn leh ana\n bi mjing hbei pra\ng Đà Lạt, c\h^ ho\ng ênoh êlưih, nga\ hma\i djo\ kơ ana\n kna\l hbei pra\ng Đà lạt leh ana\n mplư mnuih blei yua. Nguyễn Văn Sơn, sa c\ô mnuih pla hbei pra\ng mâo leh lu thu\n ti sa\ Xuân Thọ, [uôn pro\ng Đà Lạt, c\ar Lâm Đồng m’ak brei thâo: Yan anei go\ sang kâo ba pla 3 sao hbei pra\ng, hmao hrui ma\ leh ana\n ba c\h^ leh jih kơ phung ghan mnia blei ho\ng ênoh 15 êbâo pra\k/1kg, anei jing ênoh đ^ h^n êdi mơ\ng hbei pra\k hla\m yan pla phu\n mơ\ng 3 thu\n ho\ng anei. Ho\ng hnơ\ng boh mnga mâo 4 tôn/1sao, leh t^ng he\ pra\k ba bi liê kơ brua\, yan aneui go\ sang kâo adôk mâo mnga truh êbeh 120 êkla\k pra\k. ~u a\t brei thâo: kyua go\ sang hmao hrui ma\ leh ana\n dja\l ba c\h^, tơ lui êdei [ia\ truh kơ ara\ anei sna\n ênoh c\h^ ti gu\ h^n, kyua hbei pra\ng Trung Quốc mphu\n ba hriê kơ Đà lạt:

 “ Êlâo kơ anei hla\m brô 1 mlan êlâo sna\n hbei pra\ng mâo ênoh truh kơ 2pluh du\m pra\k/kg, leh kơ ana\n tru\n adôk 17 êbâo pra\k leh ana\n lo\ tru\n adôk 15 êbâo. Hla\k hbei pra\ng Trung Quốc ka ba hriê ôh, sna\n hbei pra\ng ti anei adôk yuôm [ia\, leh mâo hbei pra\ng mơ\ng Trung Quốc hriê sna\n nga\ kơ ênoh c\h^ tru\n mtam. Ara\ng blei ba hbei pra\ng mơ\ng Trung Quốc hriê, ba w^t lu\k ho\ng la\n hra\h lac\ jing hbei pra\ng Đà lạt, leh ana\n ba c\h^ ho\ng ênoh êlưih h^n. Si tôhmô hbei pra\ng pô mâo ênoh 12 êbâo pra\k/kg, amâo dah 14 êbâo pra\k/kg sna\n ara\ng gơ\ a\t c\h^ mse\ ana\n mơh ênoh. Hla\k êjai hbei pra\ng Trung Quốc blei ba du\m mâo ênoh”.

      Ara\ anei hbei pra\ng Đà Lạt mâo phung ghan mnia blei ti đang war ho\ng ênoh 12 êbâo pra\k/kg, êlưih h^n êbeh 3.000 pra\k/kg mka\ ho\ng hruê ka\m êlâo. Nguyễn Đức Trung, Khua Êpul hgu\m brua\ mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma sa\ Xuân Thọ, [uôn pro\ng Đà Lạt brei thâo: ho\ng ênoh anei mnuih pla mjing a\t mâo mnga mơh, [ia\ tơ hbei pra\ng mơ\ng Trung Quốc lo\ dơ\ng blei ba hriê kơ Đà Lạt lu, leh kơ ana\n lo\ lu\k ho\ng la\n hra\h, nga\ mgưt jing hbei pra\ng Đà Lạt leh ana\n ba c\h^ hla\m sang c\ơ mnia sna\n ênoh c\h^ hbei pra\ng Đà Lạt sra\ng lo\ dơ\ng tru\n. Nguyễn Đức Trung lac\:“ Ara\ anei đa mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma a\t lac\ jing mâo hbei pra\ng Trung Quốc blei ba hriê kơ anei leh ana\n phung ghan mnia ma\ la\n bi lu\k  he\ leh ana\n ma\ ana\n kna\l jing hbei pra\ng đà Lạt. C|ang hmang du\m knơ\ng brua\ djo\ tuôm a\t mse\ mơh kriê dla\ng sang c\ơ mnia drei c\ia\ng bi ksiêm dla\ng kla\ n^k kơ klei anei pioh rơ\ng  kơ ana\n kna\l a\t mse\ mơh klei tu\ dưi mơ\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma hla\m kr^ng pla mjing Đà Lạt anei”.

     Brua\ blei ba hriê lu hbei pra\ng Trung Quốc kơ alu\ wa\l leh ana\n bi mjing hbei pra\ng Đà lạt ba c\h^ ho\ng ênoh êlưih h^n, amâo djo\ nga\ bi ru\ng hla\m sang c\ơ mnia đuic\ ôh, [ia\ anei jing brua\ nga\ duah mplư mnuih blei yua, nga\ hma\i djo\ kjham kơ ana\n kna\l hbei pra\ng Đà Lạt. Klei anei mâo leh hla\m wưng sui [ia\ knơ\ng brua\ djo\ tuôm a\t ka msir mkra rue# leh mơh.

                                                                                    BTV: H’Nga.